Haraldur telur flekahreyfingar en ekki kviku orsaka umbrotin Kristján Már Unnarsson skrifar 17. nóvember 2023 09:49 Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur í viðtali við Stöð 2 í Berserkjahrauni í Helgafellssveit árið 2014. Stöð 2/Björn Sigurðsson. Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur telur flekahreyfingar orsök umbrotanna á Reykjanesskaga. Hann segir kviku, sem kunni að vera að gutla á um eins kílómetra dýpi í kvikuganginum, sennilega ekki nægjanlega til að valda eldgosi. „Hvaða kraftar eru í gangi undir Grindavík?“ spyr Haraldur í grein á bloggsíðu sinni með undirfyrirsögn: „Jörð skelfur en það kemur ekkert gos.“ „Á Íslandi höfum við fjölda dæma um mikil umbrot í jarðskorpunni, flekahreyfingar og jarðskjálfta, án þess að nokkuð gjósi á yfirborði,“ ritar Haraldur, sem á alþjóðavettvangi er einn þekktasti jarðvísindamaður Íslendinga. Haraldur rekur í grein sinni hálfrar aldar gamla vísindakenningu um flekatog. „Árið 1975 uppgötvuðu jarðeðlisfræðingarnir Donald Forsyth og Seiya Uyeda aflið eða kraftinn sem þeir nefndu slab pull, eða flekatog. Þessi uppgötvun er einn merkasti hornsteinn flekakenningarinnar og jarðvísindanna almennt.“ Flekatog sé mikilvægasti krafturinn í flekahreyfingum jarðar. „Þetta er að öllum líkindum krafturinn sem mjakar Norður-Ameríkuflekanum til vesturs, og veldur skorpuhreyfingunum á Reykjanesi,“ skrifar Haraldur og lýkur grein sinni á þessum niðurlagsorðum: „Ridge push eða hryggjarþrýstingur er krafturinn sem á sökina á öllum hamförunum á Reykjanesi í dag.“ Haraldur sýnir berggang við Stykkishólmshöfn en slík fyrirbæri myndast í kvikuinnskotum. Haraldur er fæddur og uppalinn í Stykkishólmi.Mynd/Stöð 2. Fréttastofan spurði Harald í framhaldi af grein hans hvernig hann mæti líkur á eldgosi nálægt Grindavík eða á Sundhnúkasprungunni á næstu dögum eða vikum. Ennfremur hvort hann teldi líkur á því að eldgos geti fylgt þessum atburðum á öðru svæði á Reykjanesskaga eða Reykjaneshrygg. „Þetta er allt tekið fyrir í blogginu mínu. Eins og ég bendi á, þá er hér fyrst og fremst um flekahreyfingar að ræða,“ svarar Haraldur. „Ég lýsi í blogginu hvaða kraftar það eru, sem stýra þeim flekahreyfingum. Þetta eru miklar hreyfingar, sem hafa rifið og opnað íslensku skorpuna alveg niður í toppinn á möttlinum undir Reykjanesi. Efst í möttlinum undir Reykjanesi er alltaf einhver kvika fyrir hendi, en magnið af basalt kviku efst í möttlinum virðist nú sennilega ekki vera nægjanlegt til að fylla ganginn og rísa alla leið upp á yfirborð, heldur gutlar það þarna niðri á um eins kílómetra dýpi í ganginum,“ segir eldfjallafræðingurinn í svari til fréttastofunnar og bætir við: Haraldur við rætur Snæfellsjökuls árið 2014 við upptökur á þættinum Um land allt.Arnar Halldórsson „Sú vísa er víst aldrei of oft kveðin, að jarðskorpuhreyfingar enda ekki endilega með eldgosi. Við höfum fjöldamörg dæmi um það. Til dæmis umbrotin undir Upptyppingum árin 2007 og 2008, og svo má mörg dæmi nefna. Kvikugangurinn sem liggur undir Grindavíkursvæðinu virðist nú staðnaður. Ef hann rís ekki fljótlega eru miklar líkur á því að hann kólni og byrji að storkna. Ef svo fer, þá mun hann ekki ná yfirborði í þetta sinn. En við verðum að líta á atburði vikunnar sem aðeins byrjunina á endurvakningu jarðskorpuhreyfinga á Reykjanesi og því má búast við erfiðum tímum framundan í sambúð fólksins við miskunnarlaus umbrot jarðar,“ segir Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur. Fjallað var um ævintýralegan lífsferil Haraldar í þættinum Um land allt á Stöð 2 árið 2015, sem sjá má hér: Í seinni þættinum af tveimur fylgdi Haraldur áhorfendum um leyndardóma Snæfellsness: Eldgos og jarðhræringar Eldgos á Reykjanesskaga Grindavík Vísindi Almannavarnir Tengdar fréttir Vill færa Eldfjallasafnið úr Stykkishólmi á Reykjanes Eldgosið í Geldingadölum markar mikil tímamót í jarðsögunni þar sem vísindamenn fá í fyrsta skipti innsýn í möttulinn undir Íslandi. Þetta sagði Haraldur Sigurðsson, eldfjallafræðingur, í Víglínunni í dag. 28. mars 2021 18:30 Segir það verða erfiðari ákvörðun að hleypa fólki aftur til Grindavíkur Jarðvísindamennirnir Freysteinn Sigmundsson og Kristín Jónsdóttir telja nokkrar vikur að lágmarki í að Grindvíkingar komist aftur heim til sín. Kristín segir það kannski auðvelda ákvörðun að rýma en það verði alltaf erfiðari ákvörðun að hleypa fólki til baka. 14. nóvember 2023 19:19 Telur innskot kviku líklegra en eldgos á Reykjanesskaga Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur, einn kunnasti jarðvísindamaður Íslendinga, bendir á háa eðlisþyngd kvikunnar og að kvikuinnskot séu algengari en eldgos. 2. febrúar 2020 11:15 Spá Haraldar rættist um goslok „í lok febrúar eða byrjun mars“ "Kúrfan spáir því um goslok í lok febrúar eða byrjun mars 2015,“ skrifaði Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur þann 15. nóvember. 28. febrúar 2015 12:39 Kvika frá Krýsuvík gæti gosið upp í Reykjavík Eldgos gæti komið upp í jaðri Reykjavíkur, í sprungukerfi frá Krýsuvíkureldstöðinni. 11. febrúar 2015 20:32 Mest lesið „Síðasta sem hann vildi var að það yrði til nýr Stefán Blackburn” Innlent Saknaði þess að fá ekki einu sinni tölvupóst eftir fjörutíu ára starf Innlent Samfélagið í molum eftir fráfall ungrar konu: „Við erum enn þá í áfalli“ Innlent Logandi bíll á hvolfi í Kópavogi Innlent Baðst afsökunar á miður fallegum orðum í garð annarra verjenda Innlent Ákærður fyrir að nauðga barni frá því að það var tveggja ára Innlent „Honum var kastað til hliðar eins og hverju öðru drasli“ Innlent Hildur segir af sér til að forðast átök Innlent „Enginn engill“ en heldur ekki morðingi Innlent Verjandi Lúkasar: „Þetta er bissness, þetta er viðskiptahugmynd“ Innlent Fleiri fréttir Tilnefnir nýjan þingflokksformann á morgun Leita að týndum tólf ára dreng í Ölfusborgum Hildur segir af sér til að forðast átök Samfélagið í molum eftir fráfall ungrar konu: „Við erum enn þá í áfalli“ Háskólinn í stað Hótel Sögu sem heyrir sögunni til Logandi bíll á hvolfi í Kópavogi Sýknukrafa, kreppuástand og hótel í fjalli Byrja að dæla heitu aftur fyrir klukkan tíu Baðst afsökunar á miður fallegum orðum í garð annarra verjenda Sjö eldislaxar fundist í fjórum ám Starfsmaður Héraðssaksóknara með stöðu sakbornings Lýsa yfir vantrausti á Sönnu og segja hana ætla að stofna nýjan flokk „Enginn engill“ en heldur ekki morðingi Hefur þekkt soninn lengur en ráðherrann Verjandi Lúkasar: „Þetta er bissness, þetta er viðskiptahugmynd“ Aðeins 22 prósent nemenda Fellaskóla með viðeigandi færni í lestri Saknaði þess að fá ekki einu sinni tölvupóst eftir fjörutíu ára starf Þurfa að loka Vesturbæjarlaug enn á ný Krafist sýknu af manndrápsákæru og hríðfallandi lestrarfærni Kom farsíma fyrir á baðherbergi og myndaði konur „Síðasta sem hann vildi var að það yrði til nýr Stefán Blackburn” Mega gera ráð fyrir heitavatnsleysi fram á kvöld Innan við tuttugu prósent ánægð með borgarstjóra Sundhöllin opnuð á mánudag en lengra í heitu pottana Lögðu hald á snák eftir alvarlega líkamsárás „Honum var kastað til hliðar eins og hverju öðru drasli“ Alþjóðlegir nemendur áhyggjufullir vegna tafa á afgreiðslu dvalarleyfa Bílbruni í Hafnarfirði og á Lynghálsi Heitavatnslaust í öllum Grafarvogi Ákærður fyrir að nauðga barni frá því að það var tveggja ára Sjá meira
„Hvaða kraftar eru í gangi undir Grindavík?“ spyr Haraldur í grein á bloggsíðu sinni með undirfyrirsögn: „Jörð skelfur en það kemur ekkert gos.“ „Á Íslandi höfum við fjölda dæma um mikil umbrot í jarðskorpunni, flekahreyfingar og jarðskjálfta, án þess að nokkuð gjósi á yfirborði,“ ritar Haraldur, sem á alþjóðavettvangi er einn þekktasti jarðvísindamaður Íslendinga. Haraldur rekur í grein sinni hálfrar aldar gamla vísindakenningu um flekatog. „Árið 1975 uppgötvuðu jarðeðlisfræðingarnir Donald Forsyth og Seiya Uyeda aflið eða kraftinn sem þeir nefndu slab pull, eða flekatog. Þessi uppgötvun er einn merkasti hornsteinn flekakenningarinnar og jarðvísindanna almennt.“ Flekatog sé mikilvægasti krafturinn í flekahreyfingum jarðar. „Þetta er að öllum líkindum krafturinn sem mjakar Norður-Ameríkuflekanum til vesturs, og veldur skorpuhreyfingunum á Reykjanesi,“ skrifar Haraldur og lýkur grein sinni á þessum niðurlagsorðum: „Ridge push eða hryggjarþrýstingur er krafturinn sem á sökina á öllum hamförunum á Reykjanesi í dag.“ Haraldur sýnir berggang við Stykkishólmshöfn en slík fyrirbæri myndast í kvikuinnskotum. Haraldur er fæddur og uppalinn í Stykkishólmi.Mynd/Stöð 2. Fréttastofan spurði Harald í framhaldi af grein hans hvernig hann mæti líkur á eldgosi nálægt Grindavík eða á Sundhnúkasprungunni á næstu dögum eða vikum. Ennfremur hvort hann teldi líkur á því að eldgos geti fylgt þessum atburðum á öðru svæði á Reykjanesskaga eða Reykjaneshrygg. „Þetta er allt tekið fyrir í blogginu mínu. Eins og ég bendi á, þá er hér fyrst og fremst um flekahreyfingar að ræða,“ svarar Haraldur. „Ég lýsi í blogginu hvaða kraftar það eru, sem stýra þeim flekahreyfingum. Þetta eru miklar hreyfingar, sem hafa rifið og opnað íslensku skorpuna alveg niður í toppinn á möttlinum undir Reykjanesi. Efst í möttlinum undir Reykjanesi er alltaf einhver kvika fyrir hendi, en magnið af basalt kviku efst í möttlinum virðist nú sennilega ekki vera nægjanlegt til að fylla ganginn og rísa alla leið upp á yfirborð, heldur gutlar það þarna niðri á um eins kílómetra dýpi í ganginum,“ segir eldfjallafræðingurinn í svari til fréttastofunnar og bætir við: Haraldur við rætur Snæfellsjökuls árið 2014 við upptökur á þættinum Um land allt.Arnar Halldórsson „Sú vísa er víst aldrei of oft kveðin, að jarðskorpuhreyfingar enda ekki endilega með eldgosi. Við höfum fjöldamörg dæmi um það. Til dæmis umbrotin undir Upptyppingum árin 2007 og 2008, og svo má mörg dæmi nefna. Kvikugangurinn sem liggur undir Grindavíkursvæðinu virðist nú staðnaður. Ef hann rís ekki fljótlega eru miklar líkur á því að hann kólni og byrji að storkna. Ef svo fer, þá mun hann ekki ná yfirborði í þetta sinn. En við verðum að líta á atburði vikunnar sem aðeins byrjunina á endurvakningu jarðskorpuhreyfinga á Reykjanesi og því má búast við erfiðum tímum framundan í sambúð fólksins við miskunnarlaus umbrot jarðar,“ segir Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur. Fjallað var um ævintýralegan lífsferil Haraldar í þættinum Um land allt á Stöð 2 árið 2015, sem sjá má hér: Í seinni þættinum af tveimur fylgdi Haraldur áhorfendum um leyndardóma Snæfellsness:
Eldgos og jarðhræringar Eldgos á Reykjanesskaga Grindavík Vísindi Almannavarnir Tengdar fréttir Vill færa Eldfjallasafnið úr Stykkishólmi á Reykjanes Eldgosið í Geldingadölum markar mikil tímamót í jarðsögunni þar sem vísindamenn fá í fyrsta skipti innsýn í möttulinn undir Íslandi. Þetta sagði Haraldur Sigurðsson, eldfjallafræðingur, í Víglínunni í dag. 28. mars 2021 18:30 Segir það verða erfiðari ákvörðun að hleypa fólki aftur til Grindavíkur Jarðvísindamennirnir Freysteinn Sigmundsson og Kristín Jónsdóttir telja nokkrar vikur að lágmarki í að Grindvíkingar komist aftur heim til sín. Kristín segir það kannski auðvelda ákvörðun að rýma en það verði alltaf erfiðari ákvörðun að hleypa fólki til baka. 14. nóvember 2023 19:19 Telur innskot kviku líklegra en eldgos á Reykjanesskaga Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur, einn kunnasti jarðvísindamaður Íslendinga, bendir á háa eðlisþyngd kvikunnar og að kvikuinnskot séu algengari en eldgos. 2. febrúar 2020 11:15 Spá Haraldar rættist um goslok „í lok febrúar eða byrjun mars“ "Kúrfan spáir því um goslok í lok febrúar eða byrjun mars 2015,“ skrifaði Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur þann 15. nóvember. 28. febrúar 2015 12:39 Kvika frá Krýsuvík gæti gosið upp í Reykjavík Eldgos gæti komið upp í jaðri Reykjavíkur, í sprungukerfi frá Krýsuvíkureldstöðinni. 11. febrúar 2015 20:32 Mest lesið „Síðasta sem hann vildi var að það yrði til nýr Stefán Blackburn” Innlent Saknaði þess að fá ekki einu sinni tölvupóst eftir fjörutíu ára starf Innlent Samfélagið í molum eftir fráfall ungrar konu: „Við erum enn þá í áfalli“ Innlent Logandi bíll á hvolfi í Kópavogi Innlent Baðst afsökunar á miður fallegum orðum í garð annarra verjenda Innlent Ákærður fyrir að nauðga barni frá því að það var tveggja ára Innlent „Honum var kastað til hliðar eins og hverju öðru drasli“ Innlent Hildur segir af sér til að forðast átök Innlent „Enginn engill“ en heldur ekki morðingi Innlent Verjandi Lúkasar: „Þetta er bissness, þetta er viðskiptahugmynd“ Innlent Fleiri fréttir Tilnefnir nýjan þingflokksformann á morgun Leita að týndum tólf ára dreng í Ölfusborgum Hildur segir af sér til að forðast átök Samfélagið í molum eftir fráfall ungrar konu: „Við erum enn þá í áfalli“ Háskólinn í stað Hótel Sögu sem heyrir sögunni til Logandi bíll á hvolfi í Kópavogi Sýknukrafa, kreppuástand og hótel í fjalli Byrja að dæla heitu aftur fyrir klukkan tíu Baðst afsökunar á miður fallegum orðum í garð annarra verjenda Sjö eldislaxar fundist í fjórum ám Starfsmaður Héraðssaksóknara með stöðu sakbornings Lýsa yfir vantrausti á Sönnu og segja hana ætla að stofna nýjan flokk „Enginn engill“ en heldur ekki morðingi Hefur þekkt soninn lengur en ráðherrann Verjandi Lúkasar: „Þetta er bissness, þetta er viðskiptahugmynd“ Aðeins 22 prósent nemenda Fellaskóla með viðeigandi færni í lestri Saknaði þess að fá ekki einu sinni tölvupóst eftir fjörutíu ára starf Þurfa að loka Vesturbæjarlaug enn á ný Krafist sýknu af manndrápsákæru og hríðfallandi lestrarfærni Kom farsíma fyrir á baðherbergi og myndaði konur „Síðasta sem hann vildi var að það yrði til nýr Stefán Blackburn” Mega gera ráð fyrir heitavatnsleysi fram á kvöld Innan við tuttugu prósent ánægð með borgarstjóra Sundhöllin opnuð á mánudag en lengra í heitu pottana Lögðu hald á snák eftir alvarlega líkamsárás „Honum var kastað til hliðar eins og hverju öðru drasli“ Alþjóðlegir nemendur áhyggjufullir vegna tafa á afgreiðslu dvalarleyfa Bílbruni í Hafnarfirði og á Lynghálsi Heitavatnslaust í öllum Grafarvogi Ákærður fyrir að nauðga barni frá því að það var tveggja ára Sjá meira
Vill færa Eldfjallasafnið úr Stykkishólmi á Reykjanes Eldgosið í Geldingadölum markar mikil tímamót í jarðsögunni þar sem vísindamenn fá í fyrsta skipti innsýn í möttulinn undir Íslandi. Þetta sagði Haraldur Sigurðsson, eldfjallafræðingur, í Víglínunni í dag. 28. mars 2021 18:30
Segir það verða erfiðari ákvörðun að hleypa fólki aftur til Grindavíkur Jarðvísindamennirnir Freysteinn Sigmundsson og Kristín Jónsdóttir telja nokkrar vikur að lágmarki í að Grindvíkingar komist aftur heim til sín. Kristín segir það kannski auðvelda ákvörðun að rýma en það verði alltaf erfiðari ákvörðun að hleypa fólki til baka. 14. nóvember 2023 19:19
Telur innskot kviku líklegra en eldgos á Reykjanesskaga Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur, einn kunnasti jarðvísindamaður Íslendinga, bendir á háa eðlisþyngd kvikunnar og að kvikuinnskot séu algengari en eldgos. 2. febrúar 2020 11:15
Spá Haraldar rættist um goslok „í lok febrúar eða byrjun mars“ "Kúrfan spáir því um goslok í lok febrúar eða byrjun mars 2015,“ skrifaði Haraldur Sigurðsson eldfjallafræðingur þann 15. nóvember. 28. febrúar 2015 12:39
Kvika frá Krýsuvík gæti gosið upp í Reykjavík Eldgos gæti komið upp í jaðri Reykjavíkur, í sprungukerfi frá Krýsuvíkureldstöðinni. 11. febrúar 2015 20:32