Segir Sig­mund og Berg­þór bera sína á­byrgð á Mannréttindastofnun Ís­lands

Miðflokkurinn fer með himinskautum í skoðanakönnunum og er farinn að narta í hælana á Sjálfstæðisflokknum. Þar á bæ eru menn greinilega farnir að velta því fyrir sér hvað veldur. Eitt af því sem Miðflokksmenn höggva í er stofnun Mannréttindastofnunar Íslands, sem þeir segja algerlega óskiljanlegt að Sjálfstæðisflokkurinn hafi kokgleipt; það gangi í berhögg við allt það sem sá blessaði flokkur segist vera um: Aðhald í ríkisfjármálum.

Miðflokksmenn fara mikinn

Hildi þykir þetta skjóta skökku við og ritar um þetta grein í Morgunblaðið þar sem hún segir vel skiljanlegt að fólk spyrji sig hvort þetta stofnun sérstakrar Mannréttindastofnunar hafi verið nauðsynleg. En öllu megi nú gagnið gera.

„Báðir þingmenn Miðflokksins hafa til að mynda farið mikinn yfir þessu öllu saman og vita ekki hvaðan á sig stendur veðrið. Það hefur þó legið fyrir í nokkur ár að stofnunin yrði sett á laggirnar, enda var samningur Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks fullgildur árið 2016 og er í samningnum lögð sú skylda á aðildarríki að starfrækja sjálfstæða mannréttindastofnun.“

Hildur segir Ísland hafa um langa hríð verið skuldbundið af þjóðarrétti til að setja á fót slíka stofnun. Enda hafa nánast öll önnur ríki Evrópu það gert.

„Árið 2019 taldi Alþingi ástæðu til að ganga skrefinu lengra og lögfesta sáttmálann. Samþykkt var þingsályktunartillaga þess efnis en í greinargerð hennar segir að til að fullgilda samninginn sé gerð krafa um að starfrækt sé sjálfstæð eftirlitsstofnun með mannréttindum sem varin eru í stjórnarskrá og alþjóða mannréttindasáttmálum og verði að uppfylla svokölluð Parísarviðmið sem segja skýrt að stofnunin verði að vera sjálfstæð eining sett á fót með lögum.“

Allir þá sex þingmenn Miðflokksins samþykktu tillöguna

Að sögn Hildar kemur þetta allt skilmerkilega fram í þingsályktunartillögunni sem samþykkt var á Alþingi 2019.

„Því kemur kannski einhverjum á óvart að til að mynda allir sex þingmenn Miðflokksins sem viðstaddir voru þá atkvæðagreiðslu samþykktu tillöguna, þar á meðal Bergþór Ólason. 

Það þarf vart að minna á að sá flokkur var þá sem nú undir formennsku Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. Þingflokkur Miðflokksins er því búinn að venda kvæði sínu í kross og kannast alls ekkert við að þeir sem tóku þátt í að skuldbinda Alþingi til að setja stofnunina á fót séu þeir sjálfir.“

Segist ekki vera fröken Mannréttindastofnun

Spurð hvort þarna hefði þá ekki gefist ágætis tækifæri á að sameina allt mann- og jafnréttindakraðakið undir þennan eina og sama hatt segir Hildur að fjármagnið sem fari til Mannréttindastofu fari þarna með. 

„Og það eru því samlegðaráhrif í því en Mannréttindaskrifstofa er ekki á vegum ríkisins. Jafnréttisstofa er svo stjórnvald en Mannréttindastofnun ekki. Jafnréttisstofa hefur því mun meiri og íþyngjandi valdheimildir en Mannréttindastofnun hefur og getur því ekki verið undir sama hatti undir Alþingi.

Hildur segir til að mynda Jafnréttisstofu geta lagt á dagsektir ef hún fær ekki afhent gögn –Mannréttindastofnun ekki.

„En ég er ekkert hér til að vera fröken Mannréttindastofnun. Bara að segja hvernig þetta æxlaðist,“ segir Hildur. 

Hún fær þó ekki að sleppa með það. 

Hvað með útfærsluna sem ég hef séð marga fetta fingur út í, að öllum sé skylt að afhenda Mannréttindastofnun öll gögn sé þess krafist?

„Já það er samkvæmt þessum blessuðu Parísarviðmiðum – en þar sem Mannréttindastofnun er ekki stjórnvald hefur hún engar valdheimildir til að krefjast neinna gagna í raun – annað en aðrar eftirlitsstofnanir eins og Jafnréttisstofa sem getur krafist gagna að viðlögðum sektum og öðru.”