Vill heimila Samkeppniseftirlitinu að ráðast í hús­leitir

Í greinagerð um drög að frumvarpi til laga sem birtust í Samráðsgátt stjórnvalda er lagt til að breyting verði gerð á rannsóknarheimild Samkeppniseftirlitsins. Forsvarsmenn eftirlitsins hafa kallað eftir slíkri breytingu til að samræma rétt þeirra miðað við álíka yfirvöld í öðrum löndum. 

Hingað til hefur Samkeppniseftirlitið einungis haft heimild til að ráðast í leit í starfsstöðvum fyrirtækja og hefur heimildin verið óbreytt í tvo áratugi. Hins vegar þegar lögin voru sett lá einnig fyrir nefndartillaga um að rýmka ætti heimild eftirlitsins til vettvangsrannsókna, þar á meðal á heimilum, landsvæðum eða flutningatækjum í eigu stjórnarmanna, framkvæmdastjóra og annarra starfsmanna hlutaðeigandi fyrirtækis eða samtaka fyrirtækja. Sú tillaga komst ekki í lögin sjálf á þeim tíma.

Með þessu frumvarpi er því lagt til að athugun Samkeppniseftirlitsins geti einnig náð til svæða utan starfsstöðva fyrirtækja, svo sem heimila stjórnenda og lykilstarfsmanna fyrirtækja. 

„Ef uppi er rökstuddur grunur um að þar geti verið að finna gögn sem varpað geta ljósi á ólögmæta háttsemi samkvæmt samkeppnislögum. Eftir sem áður gilda ákvæði laga um meðferð sakamála um leit og handlagningu muna,“ segir í greinagerðinni.

Þessi drög að frumvarpi samræmast tilskipun Evrópuþingsins og -ráðsins um samræmingu samkeppnisyfirvalda á Evrópska efnahagssvæðinu. Tilskipunin gerir aðildarríkjum skyldugt að samkeppnisyfirvöld megi framkvæma húsleitir þar sem gögn gæti verið að finna, þar með talið á heimilum stjórnenda. 

„Því er fyrirsjáanlegt að innan tíðar verði nauðsynlegt, vegna alþjóðlegra skuldbindinga Íslands samkvæmt EES-samningnum, að úvíkka rannsóknarheimildir vegna samkeppnismála að þessu leyti.“