„Þetta er erfiðasta mýta sem næringarfræðin hefur þurft að díla við lengi“ Stefán Árni Pálsson skrifar 10. febrúar 2026 13:02 Dögg er klínískur næringarfræðingur. Eru kolvetni rót alls ills? Er sykur það versta sem þú lætur ofan í þig? Hvað með jurtaolíurnar - skaða þær virkilega líkamann? Mýturnar um mataræði og næringu eru mýmargar og því settist Lilja Katrín Gunnarsdóttir niður með Dögg Guðmundsdóttur, klínískum næringarfræðingi, til að fara yfir þær nokkrar. Dögg vinnur á Landspítalanum en rekur einnig sína eigin þjónustu sem heitir Nutriment og gefur alls kyns góð ráð og veitir fræðslu um næringu á samfélagsmiðlum. Hún segir ekki vanþörf á því þar sem upplýsingaóreiðan sé gríðarleg þegar kemur að mat, næringu og heilsu. Hins vegar segir Dögg það afar jákvætt hve opið fólk er fyrir góðum ráðum sem byggja á gagnreyndum vísindum, enda klínísk næringarfræði fimm ára háskólanám. Við förum yfir víðan völl í Íslandi í dag með Dögg, röbbum meðal annars um jurtaolíur sem hafa orðið að hápólitísku deilumáli innan næringarfræðinnar, hvort ketó sé besta mataræði í heimi og hvort talan á vigtinni endurspegli heilsu og hreysti. Mikil upplýsingaóreiða „Það er stórfengleg upplýsingaóreiða og stundum veit ég ekki alveg í hvorn fótinn ég á að stíga. Það er ótrúlegt en sem betur fer eru flest allir mjög meðtækilegir fyrir því að fá bara svona rétta leiðsögn, að fá sterkar og góðar upplýsingar byggðar á vísindalegum grunni,“ segir Dögg og þá berst talið að kolvetnum sem margir tala í raun um sem djöfulinn sjálfan. View this post on Instagram „Þetta hefur verið svolítið langvarandi mýta og svolítið leiðinleg mýta af því að kolvetni eru geggjuð. En það sem ég hef oft tekið eftir þegar fólk talar um kolvetni, þá er það rosalega mikið að tala um einföld kolvetni, það er að segja gos og nammi og kökur og allt þetta, sem við eigum að neyta í hófi, þau eru ekkert slæm svo lengi sem við neytum þeirra í hófi. Svo eru öll þessi góðu kolvetni. Það eru þessi trefjaríku og flóknu kolvetni eins og til dæmis bara heilkornavörur, bygg, hafrar. Trefjar í kolvetnum til dæmis, minnka líkur á ristilkrabbameini, þær draga úr líkum á sykursýki 2 til dæmis og hafa jákvæð áhrif á hjartaheilsuna okkar og bara ótal margt annað.“ Dögg talar í framhaldinu nánar um matarræði og hverju einstaklingurinn ætlar sér að ná fram með breyttu matarræði. Fitan gegn kolvetnum „Það er mjög mikilvægt að staldra aðeins við og skoða af hverju? Ertu að fara að grennast, hver er tilgangurinn með því og hvernig ætlarðu að fara að því? Eins og til dæmis ef þú ætlar að borða miklu minna heldur en þú nauðsynlega þarft á að halda, að þá ertu bara að vinna gegn heilsunni þinni og það er nú sennilegast ekki markmiðið hjá flestum. Það sem rannsóknir eru að reyna að sýna okkur, það er langbest að vera að borða jafnt og þétt yfir daginn. Það eru bara þrjár góðar máltíðir, góðan morgunmat til þess að byrja daginn vel, góðan hádegismat, góðan kvöldmat og svo millimál þess á milli.“ Þá berst talið að fitunni. „Fita er eitt af orkuefnunum sem við þurfum í líkamann og það sem mér finnst svolítið áhugavert er það að það eru alltaf þessar togstreitur, alltaf verið svona að setja saman þessi orkuefni á móti hvert öðru, eitt er betra en annað og svona, en við þurfum þau öll til þess að viðhalda bara heilbrigðri starfsemi líkamans. Það sem er með fituna er það að hún er sem sagt hitaeiningaríkari heldur en kolvetnin, það er að segja hún gefur okkur meiri orku heldur en kolvetnin og það er ekkert slæmt. Við þurfum á fitu að halda, hún er mjög nauðsynlegur hluti af okkar líkamlegu starfsemi. Ég myndi frekar bara segja vandaðu valið á fitugjöfum þínum.“ Ekki missa af fimmtán mýtum um mataræði í Íslandi í dag hér fyrir neðan. Ísland í dag Heilsa Matarást Mest lesið Fylltu Egilshöllina á forsýningu Hvar er draumurinn? Bíó og sjónvarp Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Lífið „Maður skynjaði eitthvað brothætt en það var hluti af sjarmanum“ Menning Greindu frá dánarmeini Tim Curry Lífið Carla Jeffery látin 33 ára að aldri Bíó og sjónvarp Gloria Steinem er látin Lífið Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Lífið Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Lífið Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Lífið Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Lífið Fleiri fréttir Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Candace Owens hitti fjandmann Blake Lively í Keflavík Glee-stjarna fagnaði 40 árum á Íslandi „Ef ég hefði ekki farið upp á heilsugæslu þá hefði ég ekki fengið heilablóðfall“ Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Hvað veistu um... fugla? Bökuðu þúsund bollakökur sem kláruðust strax Galliano slaufað og óvissa með Met Gala næsta árs Sambönd héldu þrátt fyrir harðan kosningaslag Skipstjóri selur heilsárshús á 190 milljónir Ris, fall og óútskýrð auðæfi Jeffrey Epstein Sonurinn fékk nafnið Skógur Stjörnulífið: Sjö ár af stanslausri ást Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Sjá meira
Dögg vinnur á Landspítalanum en rekur einnig sína eigin þjónustu sem heitir Nutriment og gefur alls kyns góð ráð og veitir fræðslu um næringu á samfélagsmiðlum. Hún segir ekki vanþörf á því þar sem upplýsingaóreiðan sé gríðarleg þegar kemur að mat, næringu og heilsu. Hins vegar segir Dögg það afar jákvætt hve opið fólk er fyrir góðum ráðum sem byggja á gagnreyndum vísindum, enda klínísk næringarfræði fimm ára háskólanám. Við förum yfir víðan völl í Íslandi í dag með Dögg, röbbum meðal annars um jurtaolíur sem hafa orðið að hápólitísku deilumáli innan næringarfræðinnar, hvort ketó sé besta mataræði í heimi og hvort talan á vigtinni endurspegli heilsu og hreysti. Mikil upplýsingaóreiða „Það er stórfengleg upplýsingaóreiða og stundum veit ég ekki alveg í hvorn fótinn ég á að stíga. Það er ótrúlegt en sem betur fer eru flest allir mjög meðtækilegir fyrir því að fá bara svona rétta leiðsögn, að fá sterkar og góðar upplýsingar byggðar á vísindalegum grunni,“ segir Dögg og þá berst talið að kolvetnum sem margir tala í raun um sem djöfulinn sjálfan. View this post on Instagram „Þetta hefur verið svolítið langvarandi mýta og svolítið leiðinleg mýta af því að kolvetni eru geggjuð. En það sem ég hef oft tekið eftir þegar fólk talar um kolvetni, þá er það rosalega mikið að tala um einföld kolvetni, það er að segja gos og nammi og kökur og allt þetta, sem við eigum að neyta í hófi, þau eru ekkert slæm svo lengi sem við neytum þeirra í hófi. Svo eru öll þessi góðu kolvetni. Það eru þessi trefjaríku og flóknu kolvetni eins og til dæmis bara heilkornavörur, bygg, hafrar. Trefjar í kolvetnum til dæmis, minnka líkur á ristilkrabbameini, þær draga úr líkum á sykursýki 2 til dæmis og hafa jákvæð áhrif á hjartaheilsuna okkar og bara ótal margt annað.“ Dögg talar í framhaldinu nánar um matarræði og hverju einstaklingurinn ætlar sér að ná fram með breyttu matarræði. Fitan gegn kolvetnum „Það er mjög mikilvægt að staldra aðeins við og skoða af hverju? Ertu að fara að grennast, hver er tilgangurinn með því og hvernig ætlarðu að fara að því? Eins og til dæmis ef þú ætlar að borða miklu minna heldur en þú nauðsynlega þarft á að halda, að þá ertu bara að vinna gegn heilsunni þinni og það er nú sennilegast ekki markmiðið hjá flestum. Það sem rannsóknir eru að reyna að sýna okkur, það er langbest að vera að borða jafnt og þétt yfir daginn. Það eru bara þrjár góðar máltíðir, góðan morgunmat til þess að byrja daginn vel, góðan hádegismat, góðan kvöldmat og svo millimál þess á milli.“ Þá berst talið að fitunni. „Fita er eitt af orkuefnunum sem við þurfum í líkamann og það sem mér finnst svolítið áhugavert er það að það eru alltaf þessar togstreitur, alltaf verið svona að setja saman þessi orkuefni á móti hvert öðru, eitt er betra en annað og svona, en við þurfum þau öll til þess að viðhalda bara heilbrigðri starfsemi líkamans. Það sem er með fituna er það að hún er sem sagt hitaeiningaríkari heldur en kolvetnin, það er að segja hún gefur okkur meiri orku heldur en kolvetnin og það er ekkert slæmt. Við þurfum á fitu að halda, hún er mjög nauðsynlegur hluti af okkar líkamlegu starfsemi. Ég myndi frekar bara segja vandaðu valið á fitugjöfum þínum.“ Ekki missa af fimmtán mýtum um mataræði í Íslandi í dag hér fyrir neðan.
Ísland í dag Heilsa Matarást Mest lesið Fylltu Egilshöllina á forsýningu Hvar er draumurinn? Bíó og sjónvarp Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Lífið „Maður skynjaði eitthvað brothætt en það var hluti af sjarmanum“ Menning Greindu frá dánarmeini Tim Curry Lífið Carla Jeffery látin 33 ára að aldri Bíó og sjónvarp Gloria Steinem er látin Lífið Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Lífið Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Lífið Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Lífið Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Lífið Fleiri fréttir Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Candace Owens hitti fjandmann Blake Lively í Keflavík Glee-stjarna fagnaði 40 árum á Íslandi „Ef ég hefði ekki farið upp á heilsugæslu þá hefði ég ekki fengið heilablóðfall“ Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Hvað veistu um... fugla? Bökuðu þúsund bollakökur sem kláruðust strax Galliano slaufað og óvissa með Met Gala næsta árs Sambönd héldu þrátt fyrir harðan kosningaslag Skipstjóri selur heilsárshús á 190 milljónir Ris, fall og óútskýrð auðæfi Jeffrey Epstein Sonurinn fékk nafnið Skógur Stjörnulífið: Sjö ár af stanslausri ást Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Áslaug Arna mætti með nýja kærastann Margrét og Ísak Ernir gengu í það heilaga „Hræðilegt að sjá ofbeldið sem ég beitti mig“ Sjá meira