„Þetta hefði ekki þurft að fara svona“

Neyðarástand eða rautt ástand hefur verið á Landspítalanum í eitt og hálft ár. Þar bíða nú hundrað og fimmtán manns aðallega aldrað fólk eftir að komast inn á hjúkrunarheimili. Næstum sjö hundruð manns bíða á landinu öllu eftir slíku rými. Aldraðir og aðstandendur þeirra hafa stigið fram síðustu daga og lýst yfir áhyggjum af stöðunni. 

Ekkert hjúkrunarrými fyrir bráðveika aldraða systur

Guðmundur G. Gunnarsson er einn af þeim en hann fylgdist um árabil með líðan og högum systur sinnar, Selmu Margrétar píanókennara, eftir að eiginmaður hennar lést. Hann lýsir tilgangslausri þrautargöngu við kerfið í tvö ár eftir að hún óskaði eftir því að fara á hjúkrunarheimili 91 árs gömul. Þá var hún orðin verulega hrum meðal annars vegna afleiðinga af heilablóðfalli nokkrum árum áður og húðkrabbameins. 

Furðuleg svör

Guðmundur segir að þrátt fyrir mikla baráttu hans fyrir því að systir hans fengi hjúkrunarrými hafi ekkert þokast. 

„ Selma Margrét sagði mér að hún vildi fara á hjúkrunarheimili þegar fór að halla undan fæti og þegar svo var komið sótti ég um vistun á hjúkrunarheimili hjá Færni- og heilsufarsnefnd. Þetta var fyrir um tveimur árum. Það reyndist hins vegar mikil þrautaganga og raunar tilgangslaus tímaeyðsla. Ég sótti tvisvar um og  svörin voru ansi furðuleg. Fyrri umsókn var hafnað gangske pent, en sú síðari var enn í vinnslu, þegar yfir lauk síðasta haust. Ég skrifaði tvær greinargerðir vegna umsóknanna til að gera grein fyrir framvindunni síðustu árin en það hafði lítil áhrif,“ segir Guðmundur. 

Heimsókn á bráðadeild reyndi verulega á

Guðmundur segist hafa verið farinn að þurfa að vitja systur sinnar fjórum sinnum á dag síðasta haust vegna þess hve hún var veikburða. Að lokum hafi þau ákveðið þann 29. september á síðasta ári að hún færi á bráðadeild Landspítalans. Hún hafi klætt sig sjálf og gengið inn á deildina þann dag.

„Þetta er í raun eina úrræðið sem er í boði þegar fólk í þessari stöðu veikist. Ég fann strax að heimsóknin á bráðadeild dró enn frekar kraft úr henni. Við þurftum t.d. að bíða á fimmta tíma í óþægilegum stólum á biðstofunni sem reyndi mikið á þrek hennar. Þegar hún komst loks inn á sjálfa bráðadeildina þurfti hún að liggja úti á ganginum í fjóra eða fimm sólahringa. Það gerði henni heldur ekki gott. Hún komst loks á legudeild á spítalanum en þá var mikið af henni dregið ,“ segir Guðmundur. 

Lést eftir að matur stóð í henni

Hann segist svo hafa fengið hringingu frá hjúkrunarfræðingi á Landspítalanum nokkrum dögum síðar eða þann 8. október sem tjáði honum að systir hans hefði látist eftir að matur stóð í henni. 

„Skýringin sem ég fékk var að hún hefði átt í erfiðleikum með að matast. Eitthvað kom upp á. Það stóð í henni þegar hún var að borða og hún gat ekki klárað. Hún kafnaði raunverulega bara. Þá var hún orðin svo veikburða að hún hafði ekki afl til að keyra sig upp til að losa sig um matarbitann,“ segir Guðmundur.

Hefði ekki átt að fara svona

Guðmundur segir starfsfólk hafa gert sitt allra besta í stöðunni en veltir fyrir sér hvort síðustu dagarnir systur sinnar hefðu ekki orðið betri ef hún hefði verið komin á hjúkrunarheimili.

„Þetta hefði ekki þurft að fara svona. Það er bara okkar réttur að okkur sé þjónað,“ segir Guðmundur hryggur að lokum. 

Fleiri reynslusögur um alvarlega stöðu í kerfinu

Fréttastofa hefur fengið fleiri reynslusögur um alvarlega stöðu aldraðra í kerfinu.

Dóttir 89 ára gamals manns sendi til að mynda tölvupóst þar sem kemur fram að hann hafi verið lagður inn á Landspítala vegna sýkingar í nóvember og liggi þar enn í bið eftir hjúkrunarheimili eða biðplássi eftir hjúkrunarheimili. Hann hafi verið hress þegar hann lagðist inn á spítalann en skortur á virkni síðustu mánuði hafi lagt hann í kör og fengið hverja spítalasýkinguna á fætur annarri. Aðstandendur óttast um líf og heilsu hann. Þetta sé í raun óhugandi ástand í því sem eigi að kallast velferðarþjóðfélag.