Brúnþari geti nýst til að græða sár og byggja bein Elísabet Inga Sigurðardóttir skrifar 3. maí 2026 19:01 Fólk við Gróttu Doktorsnemi við Háskóla Íslands vinnur nú að því að búa til vefjastoðefni úr brúnþara. Hún segir ákveðna þarabyltingu handan við hornið en með uppfinningunni sé hægt að rækta grænt kjöt, meðhöndla krónísk sár og byggja bein. Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“ Vísindi Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Uppsagnir hjá dómsmálaráðuneytinu Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Drengirnir hafi látið vita af sér Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Fleiri fréttir Trúfélögin hafi greinilega ekki fylgst með innhólfinu Þriggja ára fangelsi fyrir að frelsissvipta æskuvin sinn Brim sýknað af kröfum foreldra sjómannsins Sundabraut verði eitt það fyrsta á dagskrá Uppsagnir hjá dómsmálaráðuneytinu Gefa ríkisstjórninni rauða spjaldið Ríkið lagði eldri borgarana Laun Wolt sendla undir þúsund krónum á klukkutímann „Get ég komið fjórtán lítrum fyrir í tíu lítrum af flöskum?“ Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Rúmlega þúsund farþegar fært til flug og enginn sáttafundur í kjaradeilu Drengirnir hafi látið vita af sér Sækjandi fékk sínu framgengt: „Fabríkera einhver gögn og leggja fram“ Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sjá meira
Vísinda- og nýsköpunarverðlaun Háskóla Íslands voru veitt í vikunni. Sigurvegari samkeppninnar í heild var doktorsverkefni Svövu Kristinsdóttur, doktorsnema í lífverkfræði sem gengur út á að þróa vefjastoðefni úr brúnþara í stað dýravefja sem nýtist meðal annars til að meðhöndla krónísk sár, bruna eða aðrar vefjaskemmdir. „Það byggir á því að taka brúnþara og búa til úr honum það sem kallað er vefjastoðefni, sem er það sem er notað innan vefjaverkfræði til að í raun og veru búa til líkamsvefi.“ Í umsögn dómnefndarinnar segir að verkefnið hafi mikinn samfélagslegan ávinning og möguleika til atvinnu- og verðmætasköpunar til framtíðar auk þess sem það mæti vaxandi kröfum um sjálfbærni í heilbrigðisgeiranum. Svava segir mikla nýtingarmöguleika fólgna í verkefninu. „Við sjáum fyrir okkur að geta notað þessa uppfinningu sem við erum búin að vinna að í fimm ár í einhvers konar vefjarannsóknir eða vefjauppbyggingu og þá erum við að tala um alls konar möguleika. Allt frá því að rækta grænt kjöt eða byggja bein, allt þar á milli.“ Þarabylting Heilmiklir möguleikar séu fyrir hendi þegar kemur að þara, bæði innan læknisfræðinnar og matvælageirans. „Ég á nú ekki þessa setningu, ég held að hún komi frá forsetanum okkar að það er mögulega framundan einhvers konar þarabylting. Þannig við erum bara spennt og ætlum að fylgja með í þessari þarabyltingu sem er handan við hornið.“
Vísindi Mest lesið „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Innlent Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Innlent Spreyttu þig á PISA-spurningunum Innlent Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Innlent Uppsagnir hjá dómsmálaráðuneytinu Innlent Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Innlent Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Innlent Drengirnir hafi látið vita af sér Innlent Hótar háum tollum og að hætta viðskiptum við ESB Erlent Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Innlent Fleiri fréttir Trúfélögin hafi greinilega ekki fylgst með innhólfinu Þriggja ára fangelsi fyrir að frelsissvipta æskuvin sinn Brim sýknað af kröfum foreldra sjómannsins Sundabraut verði eitt það fyrsta á dagskrá Uppsagnir hjá dómsmálaráðuneytinu Gefa ríkisstjórninni rauða spjaldið Ríkið lagði eldri borgarana Laun Wolt sendla undir þúsund krónum á klukkutímann „Get ég komið fjórtán lítrum fyrir í tíu lítrum af flöskum?“ Koma af fjöllum varðandi áform borgarinnar Rúmlega þúsund farþegar fært til flug og enginn sáttafundur í kjaradeilu Drengirnir hafi látið vita af sér Sækjandi fékk sínu framgengt: „Fabríkera einhver gögn og leggja fram“ Afturkalla lóðaúthlutun til tveggja trúfélaga Spreyttu þig á PISA-spurningunum „Ég er hreinlega mjög hrædd“ Hlaut Náttúruverndarviðurkenningu Sigríðar í Brattholti Geti fundið Tækniskólanum góðan stað á Akureyri Hjólahvíslarinn og lögreglan björguðu Latabæ Með lambúshettu að prófa sírenur og gjallarhorn Lögreglan leitar tveggja drengja frá Borgarnesi Alelda bíll í Kópavogi Grunaður barnaníðingur gengur laus Varanlega sviptur vörslu á hundum sem hann skildi eftir í sóðaskap Orð yfirmanns síns „ósanngjörn“ og „ófagleg“ Dularfullt drónaflug í Kópavogi vekur íbúum ugg Gæti þaggað niður í röddum landsbyggðarinnar Báðir aðstoðarmennirnir horfnir á stuttum tíma Tvö mál í dag þar sem ógnað var með hnífi Salurinn veltist um af hlátri þegar vitni hringdi inn frá Albaníu Sjá meira