„Búnir að þróa með sér spila­fíkn áður en þeir byrja að veðja“

„Þessi vandi er ekki að fara og það bendir allt til þess að hann sé að aukast frekar en hitt. Við erum að sjá að markhópurinn er ungir drengir,“ segir Alma Hafsteinsdóttir spilafíkniráðgjafi sem ræddi málin í Reykjavík síðdegis í gær.

Hún telur að markhópurinn sé á aldrinum fimmtán til þrjátíu ára. Þrátt fyrir að ungmenni hafi ekki leyfi til þess að taka þátt í fjárhættuspilum séu ýmsar leiðir til að komast fram hjá aldurstakmörkum.

„Síðan er náttúrulega hitt og það er það sem við höfum svolítið verið að reyna að fá stjórnvöld til að skoða og það eru þessi „lootbox“ í tölvuleikjum.“

Hægt er að festa kaup á slíkum boxum í tölvuleikjum en ekki liggur fyrir hvað er inni í slíku fyrr en búið er að kaupa það. 

„Það virkar þannig að fólk getur verið að leggja undir eða þróa með sér þessi karaktereinkenni spilafíknar í tölvuleikjum þannig að við erum jafnvel með einstaklinga sem hafa ekki stundað fjárhættuspil, hafa verið í tölvuleikjum og eru í rauninni búnir að þróa með sér spilafíkn áður en þeir byrja nokkurn tímann að veðja.“

Með fíkninni fylgi skömm

Ekki sé hægt að vera í ábyrgri neyslu fjárhættuspila þar sem vandinn við spilafíkn er að hún gengur ekki til baka.

„Þú getur hætt og haldið þessu í skefjum og verið í því sem við köllum bata frá fjárhættuspilum eða í bata í spilafíkn. En tölfræðin er allavega ekki með þér ef þú ætlar að prófa og ég hef aldrei heyrt af einhverjum sem hefur misst tökin á fjárhættuspilum, náð tökum á því og er að blómstra,“ segir Alma.

Einn af hverjum fjórum sem hafi þróað með sér spilafíkn hafi ýmist gert tilraun til eða íhugað að taka sitt eigið líf. 

„Þetta eru gríðarlega háar tölur og það sem er kannski líka áhugavert og í rauninni bara hræðilegt er að við missum þennan hóp svolítið úr samfélaginu.“

Alma telur að fíkninni fylgi oft skömm þar sem oft er viðkomandi kominn í miklar skuldir og búinn að eyða öllum peningum sem hann á. Hún hafi sjálf séð tilfelli þar sem einstaklingur með spilafíkn eyddi tveimur til fjórum milljónum á sólarhring. Þeir sem glími við spilafíkn séu einnig líklegri til að draga sig út úr vinahópnum og mæta illa í nám eða vinnu.

Myndu aldrei leggja lögleiðingu til

Birgir Örn Steinarsson sálfræðingur sagði í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar í gær að áhrifavaldar sem auglýsi veðmálasíður verði að líta í eigin barm.

„Ég hef aldrei skilið þetta vegna þess að oft og tíðum eru þetta einstaklingar sem hafa sjálfir farið í meðfer,ð til að mynda við áfengis- eða vímuefnavanda, og eru að prómótera sjálfa sig sem heilbrigða og búna að ná tökum en eru svo að auglýsa fjárhættuspil,“ segir Alma.

„Mér finnst það galið að sjá þessa ungu stráka sem hafa heldur betur neikvæða upplifun og reynslu af fíkniefnaheiminum og svona afleiðingum sem því fylgja, að þeir skuli láta sér detta í hug að auglýsa fjárhættuspil.“

Fjöldi ungmenna líti upp til áhrifavaldanna sem séu oft ekki einu sinni að veðja sínum eigin peningum heldur greiði fyrirtækin fyrir veðmál áhrifavaldanna.

„Ég átta mig ekki á því af hverju íslensk stjórnvöld eru úti á túni. Ég skil það ekki að þetta skuli fá að viðgangast og þessi spretthópur sem hafði það markmið að finna einhverja blandaða leið. Ég skil ekki hvað fólki gengur til,“ segir Alma.

„Þeir sem hafa reynslu af þessu eða hafa orðið fyrir áhrifum af spilafíkn myndu aldrei nokkurn tímann leggja það til að þetta yrði löglegt, aldrei.“