Gunnar Þórðar­son er látinn

Ferill Gunnars á tónlistarsviðinu er einstakur og eftir hann liggja yfir fimm hundruð lög á plötum sem þjóðin hefur tileinkað sér, sungið, elskað og dáð. Á engan er hallað þegar sagt er að Gunnar sé eitt allra stærsta nafn íslenskrar tónlistarsögu, ef ekki það stærsta. Hann hefur með verkum sínum öðrum fremur lagað sig að ólíkum straumum og stefnum. Gunnar starfaði sem gítarleikari, söngvari, útsetjari og upptökustjóri, hljómsveitarstjóri en þrátt fyrir ótvíræða hæfileika á öllum þessum sviðum verður hans einkum minnst sem lagahöfundar.

Gunnar fæddist á Hólmavík 4. janúar 1945 en fluttist aðeins átta ára gamall til Keflavíkur en við þann bæ hefur hann ávallt verið kenndur. Þar voru lögð drög að glæstum ferli og ber Gunnar sína ábyrgð á því að Keflavík hefur löngum verið kölluð Bítlabærinn. Segja má að gullöld tónlistar ríki á uppvaxtarárum Gunnars sem var réttur maður á réttum stað. Hann, eins og aðrir Suðurnesjamenn, hlustaði á Kanaútvarpið og þar heyrði Gunnar Elvis og seinna Bítlana og Beach Boys sem höfðu óvíræð áhrif á Gunnar.

Ekki var mikil tónlistarhefð á heimili Gunnars en tónlistarbakterían virðist hafa gripið hann ungan því hann var þegar kominn í skólahljómsveit þar sem hann lék á trommur. Hann naut ekki tónlistarkennslu utan þess að hann lærði sem unglingur lítillega á gítar hjá Guðmundi Ingólfssyni tónlistarfrömuði í Keflavík. Guðmundur starfrækti hljómsveit í eigin nafni og gekk Gunnar til liðs við þá hljómsveit þá 18 ára gamall. Samkvæmt Glatkistunni, þar sem finna má ítarlega ritgerð um feril Gunnars, var þetta líklega í byrjun árs 1963 en fljótlega upp úr því dregur til tíðinda; Guðmundur ákvað þá um haustið að leggja niður sveitina og Gunnar stofnar Hljóma. Allt springur út og vegurinn er varðaður.

Að neðan má sjá viðtal Eddu Andrésdóttur við Gunnar í þættinum Inn við beinið á Stöð 2 árið 1991.

Margt hefur verið ritað um hljómsveitina Hljóma sem gaf út hljómplötu strax árið 1964 þar sem finna má tvö lög, bæði eftir Gunnar, sem slógu í gegn: „Fyrsti kossinn“ og „Bláu augun þín“. Hljómar fóru um landið og er sagt að þeir hafi hver um sig haft tekjur á við togaraskipstjóra. Þegar Hljómar liðuðust í sundur stofnaði Gunnar ofurgrúbbuna Trúbrot með samruna meðlima úr Hljómum og Flowers. Þá var hippatíminn í algleymingi og bar Trúbrot dám af því. Þegar þarna er komið sögu var Gunnar orðinn virtur tónlistarmaður og hann hóf samstarf við Ríó Tríó, sem var þekkt þjóðlagahljómsveit sem flutti erlend lög við gamansama texta Jónasar Friðriks. Gunnar fór með Ríó Tríói tónleikaferð til Bandaríkjanna.

Um svipað leyti, eða í kringum 1975, var svo leynihljómsveitin Ðe lonlí blú bojs stofnuð, eins konar útgáfa Hljóma, sem sló í gegn með plötunni Stuð stuð stuð. Platan sú hafði að geyma ofursmellinn Heim í Búðardal, eftir Gunnar við texta Þorsteins Eggertssonar. Nóg var að gera hjá Gunnari því hann starfaði sem sessionmaður í hljóðverum, útsetti og stjórnaði upptökum hjá ýmsum listamönnum. Það var um þetta leyti sem bera fór á kröfu þess efnis að vert væri að veita Gunnari heiðurslaun listamanna sem svo varð að veruleika um miðjan áttunda áratuginn. Þar braut Gunnar enn eitt blaðið.

Gunnar starfaði talsvert á Bretlandi við upptökur og um þetta leyti stjórnaði hann upptökum á hinum ofurvinsælu Vísum úr Vísnabókinni ásamt Björgvin Halldórssyni og Tómasi Tómassyni. Þrátt fyrir gagnrýni sem fram kom og beindist einkum að Gunnari, að hann hafi selt rokksálu sína til poppguðsins, seldust þær plötur í bílförmum. Gunnar lét sér fátt um gagnrýnina finnast og stofnaði hljómsveitina Lummurnar sem nutu verulegra vinsælda. Verkefnin voru ófá og vert er að nefna kvikmyndatónlist sem Gunnar samdi við sjónvarpsmynd Hrafns Gunnlaugssonar, Blóðrautt sólarlag. Gunnar fór einnig til Bandaríkjanna til að taka upp sólóplötu sem hlaut titilinn Ísland ´81.

Áttundi áratugurinn var viðburðarríkur í lífi Gunnars og undir lok hans hlaut hann inngöngu í Tónskáldafélag Íslands, fyrstur popptónlistarmanna til að vera boðið í þann mæta félagsskap, en til þess tíma höfðu einvörðungu „æðri“ tónskáld skipað þann félagsskap. Þannig var Gunnar stöðugt að brjóta múra. Þá var ferð hans til Bandaríkjanna örlagarík því þar kynntist Gunnar textahöfundinum Toby Herman en þau áttu seinna eftir að ganga í hjónaband. Er þá ónefnt verkefnið Þú og ég, en þar þótti Gunnar endanlega hafa selt sálu sína. Verkefnið var hreint og klárt diskó – en fyrir þá sem ekki muna þessa tíma er vert að nefna að þá ríktu hreinlega átök milli rokks/pönks og svo diskós. Má nefna þá gúanórokkarann Bubba Morthens sem gaf skít í alla skallapoppara en þar var Gunnar efstur á blaði. Platan Hið ljúfa líf sló hins vegar öll met í sölu það árið eða 1979.

Gunnar lét ekki pönkið trufla sig hið minnsta og hélt sínu striki og platan Himinn og jörð kom út fljótlega í upphafi níunda áratugarins – skallapoppararnir héldu sínu striki. Tónlistarverkefni Gunnars sem við tóku eru alltof mörg til að þau séu nefnd sérstaklega. Hann gerði tónlist við myndir og sjónvarpsefni, leikhús auk þess að sinna sýningum á Broadway og á Hótel Íslandi. Hann stofnaði Guitar Islandicio ásamt Birni Thoroddsen og Jóni Rafnssyni en áhugi hans á klassískri tónlist sprakk út. Gunnar vann að óperusmíð í samstarfi við Friðrik Erlingsson og sumarið 2013 var ópera þeirra Ragnheiður frumflutt.

Tónlistarverkefni sem Gunnar hefur komið að eru mýmörg og vandséð að nokkur einstaklingur geti gert tilkall til annars eins og þess sem hann hefur komið að í einni mynd eða annarri. Samhliða hefur hann sinnt félagsmálum tónlistarmanna og meðal annars setið í stjórn STEF og FTT en viðurkenningar eru fjölmargar: Fálkaorðan, hann er heiðursverðlaunahafi Íslensku tónlistarverðlaunanna og hefur verið útnefndur Borgarlistamaður Reykjavíkur og Listamaður Keflavíkur. Hann var gerður að heiðurgesti Hólmavíkur og staðir eins og Poppminjasafnið í Keflavík / Rokksafn Íslands gert nafni hans hátt undir höfði. Þá er vert að geta þess að árið 2021 kom út bókin Gunnar Þórðarson: Lífssaga, sem Ómar Valdimarsson festi niður á blað.

Eins og nærri má geta skilur Gunnar eftir sig risastórt skarð í íslensku tónlistarlífi. Hann var hógvær listamaður, hann fór ekki mikinn í viðtölum við fjölmiðla en vissi hvað hann vildi. Gunnar lætur eftir sig eiginkonuna Toby Herman en synir þeirra eru Karl Brooke Herman Gunnarsson, og Zakarías Herman Gunnarsson en dætur Gunnars frá fyrra hjónabandi eru Hulda Berglind og Katrín Perla. Að auki átti Gunnar dótturina Borghildi Gunnarsdóttur.