Stein­grímur segir nei vegna reynslu af fyrri aðildar­viðræðum

Steingrímur J. Sigfússon gerði grein fyrir máli sínu bæði í skoðanagrein á Vísi í morgun en var einnig til viðtals í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. 

Hann segir tvennt vega þyngst í hans afstöðu gagnvart áframhaldandi aðildarviðræðum við Evrópusambandið. Annars vegar segist hann áfram vera þeirrar skoðunar að hagsmunum landsins sé betur borgið utan Evrópusambandsins. 

„Það falli betur að okkar sérstöðu, sérhagsmunum og svona landfræðilegri legu og sögu, liggur við að segja, af því að við erum nú tiltölulega nýlega sjálfstæð þjóð,“ segir hann. 

Hins vegar sé það hans reynsla af viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands á árunum 2009 til 2013. Hann hafi ekki mikla trú á því að Evrópusambandið geti komið til móts við sérþarfir Íslands þegar kemur að sjávarútvegi og landbúnaði og óttast því að ferlið verði ekki þess virði. 

„Þetta tók óhemju tíma og orku og í lok þessa þriggja ára tímabils, í nóvember eða desember 2012, vorum við eiginlega engu nær. Allir mikilvægustu kaflarnir um sjávarútveg, landbúnað og byggðamál voru harðlokaðir og höfðu ekki verið opnaðir af hálfu Evrópusambandsins.“

Samningsmarkmið Íslands hafi verið afar skýr. Undanþága frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni, sjálfstætt fiskveiðistjórnunarsvæði og takmarkanir á fjárfestingum útlendinga voru megináherslur þáverandi stjórnar. 

„Þetta stóð auðvitað gífurlega í Evrópusambandinu og þeir voru ekkert tilbúnir til að opna viðræður um sjávarútveginn á þessum forsendum.“

„Niðurstaðan var þessi að eftir þriggja ára þóf vorum við sáralitlu nær nema við vissum þetta, að Evrópusambandið væri ekki tilbúið til að opna kaflana til viðræðna á þeim forsendum sem við lögðum upp með.“

Samningssvigrúm ESB sé mjög takmarkað

Steingrímur efast, þrátt fyrir að Ísland sé í betri stöðu til þess að vera með samningskröfur nú en þá, um að svigrúm sambandsins til að veita Íslandi undanþágur og sérlausnir við inngöngu sé mikið. 

„Menn verða að átta sig á því að það er ekki einfalt fyrir Evrópusambandið að taka inn nýtt aðildarríki og veita því víðtækar undanþágur og sérlausnir, hvað þá varanlegar, sem hin aðildarríkin og þau sem eru í klúbbnum fengu ekki.“

„Það er ekki endilega af óvilja og ekki endilega vegna þess að Evrópusambandið skortir áhuga á því að fá Ísland með, þeirra samningssvigrúm er bara mjög takmarkað. Þetta er bara eðlilegt og við eigum að horfast í augu við það og ekki vera með einhverjar skýjaborgir um að staðan sé öðruvísi en hún er.“

Rúmlega áttatíu prósent kjósenda VG ætla að segja já

Stefna Vinstri grænna hefur ætíð verið að hagsmunum Íslands sé betur borgið utan Evrópusambandsins. Líkt og Steingrímur hefur Svandís Svavarsdóttir, fyrrverandi formaður flokksins, lýst því yfir að hún hyggist segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst. 

Aftur á móti hafa bæði núverandi formaður Vinstri grænna, Rósa Björk Brynjólfsdóttir, og varaformaður, Bjarki Hjörleifsson, lýst því yfir að þau ætli að segja já í þjóðaratkvæðagreiðslunni, en það er þvert á stefnu flokksins. 

Rúmlega áttatíu prósent kjósenda flokksins hyggjast segja já við áframhaldandi aðildarviðræðum við Evrópusambandið og Rósa sagðist finna fyrir viðhorfsbreytingu innan flokksins.