Ráðherra vill leita nýrra leiða í baráttu við vímuefnavandann

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra bíður nú niðurstöðu starfshóps sem hann skipaði fyrir um ári, sem ætlað er að leggja fram tillögur um nýja nálgun í fíkniefnamálum. Ráðherra er þeirrar skoðunar að sú stefna sem rekin hefur verið undanfarna áratugi sé ekki að skila tilætluðum árangri.

„Já, ég bara bíð. Ég er að reka þetta mál áfram. Ég setti á fót starfshóp, þverfaglegan, undir forsvari Borgars Þórs Einarssonar, sem er að stýra þessu. Hann, í okkar síðasta samtali, greindi mér frá því að þetta væri á lokametrum. Ég bíð eftir þeirri niðurstöðu og geri mér vonir um að út úr þeirri vinnu komi einhverjar tillögur um vinnulag sem gefi okkur færi á að stíga einhver skref til bóta í þessum efnum,“ segir Kristján Þór í samtali við Vísi.

Í starfshópnum sitja fulltrúar ólíkra hagsmunaaðila; frá þinginu, frá heilbrigðisyfirvöldum, ráðuneytum og lögreglu. „Þetta er mjög breiður hópur enda þarf að leiða fram sem flest sjónarmið í þessu.“

Sérstök hvatningarverðlaun Snarrótar

Snarrótin – samtök um borgaraleg réttindi, stendur á morgun og á laugardag fyrir mikilli alþjóðlegri ráðstefnu í Tjarnarbíói undir yfirskriftinni „Krefjumst friðar í fíknistríðinu“. Þar munu nokkrir helstu sérfræðingar á þessu sviði flytja erindi en ráðstefnan hefst á því að Kristjáni Þór verða veitt sérstök hvatningarverðlaun félagsins.

Kristján Þór segir að sér sé mikill heiður sýndur með þessu, af hálfu Péturs Þorsteinssonar formanns Snarrótarinnar. Sönn ánægja að fá þessi hvatningarverðlaun og virðingarvott. Eins og við Pétur snillingur höfum rætt þarf í rauninni þetta dæmi allt að ganga á þann veg að við reynum að draga úr böli sem vímuefnaneyslu fylgir. Ég held að það séu flestir sammála um það. Ég held að það sé vaxandi fjöldi fólks sem telur að sú stefna sem unnið hefur verið eftir undanfarna áratugi sé ekki að skila okkur þeim árangri sem við vildum gjarnan ná. Þess vegna hef ég verið talsmaður þess að við eigum að fordómalaust að skoða allar leiðir sem skila okkur nær þessu sameiginlega markmiði okkar allra.“

Núverandi stefna ótæk

Mikla athygli vakti, fyrir rúmu ári, þegar Kristján Þór lýsti þessari skoðun sinni á fundi hjá Heimdalli. „Já, gert var ráð fyrir því að ég myndi mæta til þessa fundar með ákveðna afstöðu, sem byggði á einhverjum kreddum og afar íhaldssömum sjónarmiðum. Viðbrögðin við þessum hugleiðingum mínum eða afstöðu, hafa verið afspyrnu góð að mínu mati sem bendir til þess og styrkir mig í þeirri trú að það sé ríkur vilji til að vinna gegn ofnotkun fíkniefna og það sé mikill vilji í samfélaginu til að draga úr því böli sem vímuefnaneyslan er. Jafnhliða voru viðbrögðin á þann veg að fólk er tilbúið að ræða allar leiðir.“

Nú hafa þeir sem halda vilja fast í þá stefnu sem nú er ríkjandi, refsi- og bannstefnuna, gjarnan stillt því upp þannig að þeir sem vilji hverfa frá því séu í raun að tala fyrir aukinni neyslu?

„Það er nú ekki. Enginn einn algildur sannleikur er í þessu og við munum aldrei ná að breyta um nálgun á forsendum eins tiltekins hóps með eina rétta skoðun. Þetta er ekki þannig viðfangsefni. Þaðkrefur okkur öll um að vera tilbúin að ræða allar hliðar á þessu máli og líka vera tilbúin að gefa tilslakanair á hörðustu afstöðu okkar til að geta mjakað okkur í átt að betri veruleika.“

Alþjóðleg ráðstefna um fíknistríðið

Einn þeirra sem fagnaði því á sínum tíma, að ráðherra opnaði dyrnar fyrir hugsanlega breyttri stefnu, er Pétur Þorsteinsson formaður Snarrótar. Hann hefur verið ötull talsmaður þess að sú stefna sem keyrt hefur verið á sé böl í sjálfu sér. Og nú blæs Pétur til mikillar ráðstefnu.

„Já, mér finnast nokkur tíðindi að sex alþjóðlega viðurkenndir sérfræðingar um fíknistefnu og mannréttindi mæti til Íslands í boði Snarrótarinnar til að ræða kosti og galla fíknistríðsins. Ekki síst þar sem þessi umræða tengist beint áherslum heilbrigðisráðherra. Það er mikið talað um „portúgölsku leiðina“ á Íslandi, en aldrei áður hefur mjög háttsettur embættismaður komið frá Lissabon til að útskýra hvað þar er að gerast og hvernig afglæpunin hefur reynst, síðustu 14 ár. Það er líka mikið talað af takmarkaðri þekkingu um lögvæðinguna í Colorado – en aldrei fyrr hefur okkur gefist tækifæri til að spyrja heimamann spjörunum úr.“

Nanna um úrhrökin sem enn er loflegt að sparka í

Pétur segir að þannig mætti telja upp alla fyrirlesarana – sem að hans mati eru allir stórmerkilegir. „Nanna Gotfredsen er til dæmis afar sjaldgæft eintak af lögfræðingi - hún hefur helgað starfsævina aðstoð við þá aumustu og útskúfuðustu í Kaupmannahöfn, útigangsfólk, fíkla og vændisfólk. Úrhrökin sem enn er loflegt að sparka í. Það eru líka tíðindi að Open Society Foundations skuli nú í fyrsta skipti styrkja mannréttindaverkefni á Íslandi.“

Og þá er kannski ekki síður athyglisverð sú staðreynd að svo umfangsmikil alþjóðleg ráðstefna skuli vera skipulögð frá A-Ö frá þeim „heimskunna hundsrassi, Kópaskeri“, hvar Pétur er búsettur.

Vert er að vekja athygli á því að Heimir Már Pétursson fréttamaður átti ítarlegt viðtal við Neill Franklin sem var liðsforingi í lögreglunni í Maryland og Baltimore í 34 ár og núverandi framkvæmdastjóra Law Enforcement Against Prohibition og Art Way, yfirmann Drug Policie Alliance í Denver í Colorado. Verður viðtalið birt hér á Vísi í kvöld.