Segir þörf á að skilgreina betur hvers vegna búvörusamningar séu gerðir og hverju þeir eigi að skila

Guðlaugur Þór Þórðarson einn fjögurra þingmanna Sjálfstæðisflokksins sem sat hjá við afgreiðslu búvöruasamninga á þingi í gær segist ekki telja samninginn nægilega vel undirbyggðan. Hann tekur þó fram að atvinnuveganefnd hafi unnið mjög vel í því að sníða af helstu vankanta samninganna og nefnir til að mynda lengd þeirra, en taka á samningana til gagngerrar endurskoðunar eftir þrjú ár. Mikilvægt er að mati Guðlaugs að skilgreina betur hvers vegna búvörusamningar séu gerðir og hverju þeir eiga að skila.

Guðlaugur segir ljóst að Íslendingar þurfi að vera með landbúnaðinn í svipuðu umhverfi og í löndunum sem við berum okkur saman við, líkt og aðrar atvinnugreinar, og vísar þá í stuðninginn sem er tvenns konar, annars vegar með beinum styrkjum og hins vegar með tollvernd.

„Við erum svona á svipuðum stað eins og ESB og EFTA-löndin þegar þetta er mælt í vergri landsframleiðslu og ef við ætluðum að breyta því þá þyrftum við að skoða það vel hvað afleiðingar það hefði en þegar ég gagnrýni samninginn er ég ekki að vísa í það heldur þætti á borð við þá að mér þykir vanta skýrari markmið varðandi samninginn, meðal annars þegar kemur að gæðamálum og umhverfisvernd. Við erum með mjög heilnæma og góðan landbúnað og höfum til dæmis sérstöðu varðandi notkun sýklalyfja en ég vil sjá enn metnaðarfyllri markmið í þessa átt,“ segir Guðlaugur.

Sér ekki hverju það eigi að skila að hverfa frá framleiðslustýringu

Þá kveðst hann hafa áhyggjur af því að verið sé að eiga við kerfi sem skilað hefur mikilli hagræðingu og vísar í framleiðslustýringu undanfarinna ára.

„Menn eru að opna á það að hverfa frá framleiðslustýringu og mér finnst menn vera að taka ákveðna áhættu þar sem ég sé ekki alveg hverju á að skila. Þessi framleiðslustýring hefur skilað því að við höfum farið úr 1600 mjólkurbúum í 700 mjólkurbú og ég tel mikilvægt að kerfið ýti undir hagræðingu .“

Guðlaugur segist þó þeirrar skoðunar að búvörusamningar séu úreltir og gamaldags. 

„Ég held að flestir sem að nálgist þetta komist að þeirri niðurstöðu að það sé sanngjarnt og eðlilegt að þeir séu í svipuðu rekstrarumhverfi eins og aðrir. Þá þarf að útfæra innflutning á landbúnaðarvörum á annan hátt en nú er gert þar sem fyrirkomulagið er gallað og við verðum að finna aðra leið en uppboð á tollfrjálsum vörum.“

Nauðsynlegt að klára samkeppnismálin

Eitt af því sem einmitt hefur verið gagnrýnt í tengslum við búvörusamningana er einokunarstaða Mjólkursamsölunnar á markaði og undanþága fyrirtækisins frá samkeppnislögum. Guðlaugur segir að nauðsynlegt sé að klára samkeppnismálin þegar kemur að afurðastöðvunum og að stjórnvöld þurfi að vera með skýra sýn hvað það varðar.

Einn þingmaður Sjálfstæðisflokksins greiddi atkvæði gegn búvörusamningunum í gær en það var Sigríður Á. Andersen. Hún sagði enga tilraun gerða til þess í samningunum að vinda ofan af ríkisreknu landbúnaðarkerfinu en eins og kunnugt er er eitt af grunngildum Sjálfstæðisflokksins frelsi á markaði og sem minnst ríkisinngrip.

Aðspurður því hvort að óraunhæft sé að ríkið hætti að styðja við landbúnaðinn og dæla jafnmiklum peningum í hann og raun ber vitni segir Guðlaugur:

„Fjárlaganefndarhjartað mitt gladdist nú yfir því að þetta er raunlækkun til lengri tíma litið. Við erum að sjá lækkun úr 5,5 prósentum í 1 prósent af vergri landsframleiðslu. Auðvitað er allt hægt en mér finnst allrahanda vegna, neytenda, framleiðenda og aðila á markaði þá ættum við að setja okkur markmið hvað þetta varðar, og úr því að við erum með svipað umhverfi og annars staðar, sem mér finnst ekkert ósanngjöfn krafa, þá þurfum við að skilgreina betur hvers vegna við erum að gera þetta og hverju þetta á að skila.“