Hönnuðir ósáttir við Handprjónasambandið og Vísi

Jakob Bjarnar skrifar 5. júní 2020 13:03

Þuríður Einarsdóttir, formaður Handprjónasambandsins og skjáskot af umræddri auglýsingu. Hönnuðir á Íslandi telja fyrirliggjandi að það sé hönnunin sem ráði og hönnunin sé íslensk.

Hönnuðir á Íslandi eru afar ósáttir við frétt Vísis sem fjallar um óánægju félaga í Handprjónasambandinu með eina birtingarmynd herferðar sem Íslenska stjórnarráðið og fleiri samtök standa að þar sem hvatt er til þess að fólk velji íslenskt: Íslenskt gjörið svo vel. Þuríður Einarsdóttir, formaður Handprjónasambandsins, telur skjóta skökku við að í herferð sem gengur út á kynna íslenskar afurðir birtist auglýsing af konu sem er í peysu sem framleidd er utan landsteina.

Fréttin var undir fyrirsögninni „Veljum íslenskt í kínverskri peysu“. Var þar byggt á því að Þuríður taldi næsta víst að umrædd peysa væri framleidd í Kína. Við nánari eftirgrennslan reyndist það ónákvæmt og var fyrirsögninni breytt í ljósi þess.

Bæði Fatahönnunarfélag Íslands og Hönnunarmiðstöðin hafa sent frá sér harðorða yfirlýsingu þar sem afstaða Þuríðar Einarsdóttur, formanns Handprjónasambandsins, sem og reyndar fréttaflutningur Vísis, er fordæmdur. Báðar yfirlýsingarnar má sjá í heild sinni hér neðar.

Telja rýrð kastað á Farmers Market

Í yfirlýsingu Hönnunarmiðstöðvarinnar, sem Halla Helgadóttir framkvæmdastjóri sendi Vísi, segir meðal annars að „umfjöllun fréttarinnar er full af rangfærslum og það er fyrir neðan allra hellur að kasta rýrð á Farmers Market, leiðandi íslenskt hönnunarfyrirtæki sem vinnur af metnaði að nýsköpun og vöruþróun og sækir að hluta innblástur í íslenska arfleifð.“

Halla Helgadóttir er framkvæmdastjóri Hönnunarmiðstöðvarinnar en hún telur óásættanlegt að lítið sé gert úr hinu góða starfi Farmers Market.

Þar kemur fram að umrædd peysa, sem Þuríður taldi að hafi verið framleidd í Kína, sé hreint ekki prjónuð þar heldur í Portúgal.

„Peysan sem konan klæðist er hönnuð af Bergþóru Guðnadóttur sem er framúrskarandi íslenskur fatahönnuður, sem fagnar 20 ára starfsafmæli í ár, og er eigandi íslenska hönnunarfyrirtækisins Farmers Market. Á peysunni er munstur sem Bergþóra hannaði en hún er prjónuð úr alpaca ull og framleidd af litlu fjölskyldufyrirtæki í Portúgal. Farmers Market leggur ríka áherslu á hönnun, sjálfbærni og vistvæna framleiðslu.“

Halla telur ámælisvert að ekki hafi verið leitað eftir viðbrögðum frá íslenska hönnunarfyrirtækinu Farmers Market við vinnslu fréttarinnar.

Hönnunin gerir peysuna íslenska

Ásmundur Már Friðriksson sendi þá yfirlýsingu vegna fréttarinnar fyrir hönd Fatahönnunarfélags en þar er meðal annars vísað til ummæla Þuríðar þess efnis að umrædd peysa Farmers Market sé ekki íslensk vara af því að hún sé ekki prjónuð innanlands.

Ásgrímur Már Friðriksson hjá Fatahönnunarfélagi Íslands bendir á að það sé hönnunin sem geri peysuna og hún sé einmitt íslensk.

„Fatahönnunarfélag Íslands hafnar þessum fullyrðingum alfarið.

Farmers Market er íslenskt hönnunarfyrirtæki sem hefur verið þátttakandi í íslensku efnahagslífi í formi verðmæta- og atvinnusköpunar frá árinu 2005.“

Í yfirlýsingunni er sú skoðun sett fram að þó peysan sé ekki framleidd á Íslandi þá sé hún engu að síður íslensk.

„Það er það hugvit og sá þáttur ferilsins sem gerir peysuna Ásgarð einmitt að íslenskri vöru. Formaður Handprjónasambands Íslands er því einmitt að bera saman epli og appelsínur.“

Eins og áður sagði má sjá yfirlýsingarnar í heild sinni hér neðar, en þær eru fróðlegar um margt í því því sem snýr að íslenskri hönnun.

Hönnuð íslensk föt

Hönnunarmiðstöð Íslands gerir verulega athugasemd við frétt sem birtist á visi.is í dag undir fyrirsögninni „Veljum íslenskt í kínverskri lopapeysu“

Fréttin fjallar um heilsíðuauglýsingu sem er hluti af átakinu Íslenskt - gjörið svo vel sem gengur út á að auglýsa íslenskar vörur og þjónustu.

Fjölskyldan í auglýsingunni er að mestu klædd í vönduð og vel hönnuð íslensk föt frá amk. þrem íslenskum hönnunarfyrirtækjum. Fyrirtækin skapa öll fjölda verðmætra og eftirsóttra starfa, veltu hér á landi og sum verulegar útflutningstekjur.

Peysan sem konan klæðist er hönnuð af Bergþóru Guðnadóttur sem er framúrskarandi íslenskur fatahönnuður, sem fagnar 20 ára starfsafmæli í ár, og er eigandi íslenska hönnunarfyrirtækisins Farmers Market. Á peysunni er munstur sem Bergþóra hannaði en hún er prjónuð úr alpaca ull og framleidd af litlu fjölskyldufyrirtæki í Portúgal. Farmers Market leggur ríka áherslu á hönnun, sjálfbærni og vistvæna framleiðslu.

Staðreyndin er að enginn á umræddri mynd klæðist hefðbundinni íslenskri lopapeysu. Íslenska lopapeysan byggir á íslenskri handverkshefð sem mótast hefur í höndum fjölda prjónandi kvenna og karla á Íslandi og er hluti af sameiginlegum þjóðararfi allra Íslendinga. Okkur er öllum frjálst á sækja innblástur og byggja nýjar hugmyndir á honum. Það heitir framþróun og nýsköpun. Allt er þetta jafn mikilvægt; íslensk hönnun og hugvit, íslensk nýsköpun, íslenskt handverk eða íslensk framleiðsla, þó sumt geti verið efnahagslega mikilvægara en annað.

Íslenskir hönnuðir bera almennt mikla virðingu fyrir íslensku hráefni, góðu handverki, íslenskri prjónahefð og vinnu og verkefnum félaga Handprjónasambandsins. Margir hönnuðir og fyrirtæki þeirra myndu kjósa að láta framleiða vörur sínar hér á landi, væri það hægt. Staðreyndin er sú að hér á landi eru einfaldlega ekki til fyrirtæki geta framleitt fatnað eins og þann sem fólkið klæðist á myndinni.

Umfjöllun fréttarinnar er full af rangfærslum og það er fyrir neðan allra hellur að kasta rýrð á Farmers Market, leiðandi íslenskt hönnunarfyrirtæki sem vinnur af metnaði að nýsköpun og vöruþróun og sækir að hluta innblástur í íslenska arfleifð. Það er líka staðreynd að Bergþóra Guðnadóttir hefur með hönnun sinni haft mjög jákvæð og víðtæk áhrif á þróun íslensku lopapeysunnar og fjöldi prjónakvenna og karla sótt innblástur í vinnu hennar og nýsköpun.

Þess má geta að konan og karlinn á myndinni eru í jökkum frá Farmers Market. Peysan sem karlmaðurinn klæðist og peysa og buxur litlu stúlkunnar eru hannaðar íslenskar vörur frá íslenska hönnunarfyrirtækinu As We Grow, handhafar Hönnunarverðlauna Íslands 2016, og gula vestið er frá íslenska hönnunarfyrirtækinu 66°Norður, leiðandi alþjóðlegt fyrirtæki þar sem eru starfandi um 200 manns við hönnun, þróun, framleiðslu, markaðssetningu og sölu á íslenskri hönnun og hugverki hér heima sem og erlendis.

Öll þessi fyrirtæki horfa til framtíðar eru að byggja upp mikilvæga atvinnustarfsemi, skapa verðmæti og störf m.a. fyrir ungt vel menntað fólk úr skapandi greinum. Er það raunverulegur vilji Handprjónasambandsins að reyna að bregða fæti fyrir þau?

Það er ámælisvert að ekki var leitað eftir viðbrögðum frá íslenska hönnunarfyrirtækinu Farmers Market við vinnslu fréttarinnar.

Fyrir hönd Hönnunarmiðstöðvar Ísland,
Halla Helgadóttir framkvæmdastjóri

Yfirlýsing Fatahönnunarfélag Íslands

Stjórn Fatahönnunarfélags Íslands vill koma á framfæri athugasemdum vegna ummæla sem höfð eru eftir Þuríði Einarsdóttur formanns Handprjónasambands Íslands í fréttinni: Veljum íslenskt í kínverskri lopapeysu – sem birtist á Vísi 4. júní 2020.

Í ummælum sem eftir Þuríði eru höfð í fréttinni má ráða að peysa Farmers Market sé ekki íslensk vara þar sem hún sé ekki prjónuð innanlands.

Fatahönnunarfélag Íslands hafnar þessum fullyrðingum alfarið.

Farmers Market er íslenskt hönnunarfyrirtæki sem hefur verið þátttakandi í íslensku efnahagslífi í formi verðmæta- og atvinnusköpunar frá árinu 2005. Farmers Market vinnur með íslenska arfleifð í hönnun sinni. Umrædd peysa í auglýsingunni ber nafnið Ásgarður og er snið hennar, efnisnotkun og hönnun töluvert frábrugðinn hinni klassísku lopapeysu. Því er ógerlegt að bera saman þá arfleifð og það handverk sem lopapeysan er og hönnun Farmers Market sem aftur á móti dregur innblástur sinni frá þeirri arfleifð.

Fatahönnunarfélag Íslands vill nýta tækifærið og leiðrétta algengan misskilning varðandi íslenska hönnun og íslenska framleiðslu. Íslensk hönnun er framleiðsla á íslensku hugviti og nýsköpun. Þó að áþreifanlega varan sjálf sé ekki endilega framleidd á Íslandi, þýðir það ekki að hún sé ekki íslensk vara. Íslensk hönnunarfyrirtæki eru þátttakendur í íslensku atvinnulífi. Þau skapa störf, þau eru landkynning og þau skila inn verðmætum í ríkiskassann.

Takmark flestra íslenskra hönnuða er að bjóða íslenskum neytendum upp á vandaðar og samkeppnishæfar vörur. Til að ná fram því takmarki þurfa hönnunarfyrirtæki gjarnan að leita út fyrir landsteinana í leit af framleiðsluaðilum. Staðreyndin er hins vegar sú að þótt íslenskir hönnuðir myndu gjarnan vilja framleiða vörur sínar hér á landi að þá eru framleiðslumöguleikar hérlendis af skornum skammti. Hins vegar er stærsti hluti hönnunarferilsins unnin hér á landi enda er iðulega þar um að ræða langt ferli rannsókna og vöruþróunar.

Það er það hugvit og sá þáttur ferilsins sem gerir peysuna Ásgarð einmitt að íslenskri vöru. Formaður Handprjónasambands Íslands er því einmitt að bera saman epli og appelsínur.