Þrjú ár síðan sama fyrirtæki lagði í afdrifaríka ferð í vonskuveðri við Langjökul

Ferðamennirnir 39 sem hundruð björgunarsveitarmanna voru kölluð út í kvöld til að koma til aðstoðar á Langjökli í kvöld voru samkvæmt heimildum Vísis í ferð á vegum ferðaþjónustufyrirtækisins Mountaineers of Iceland.

Þrjú ár eru síðan hjón týndust í vélsleðaferð á Langjökli í ferð á vegum fyrirtækisins. Nú líkt og þá var farið í ferðina þrátt fyrir vonda veðurspá. Hjónunum voru á endanum dæmdar bætur í héraðsdómi vegna vanrækslu fyrirtækisins.

Hluti hópsins er kominn í skjól inni í bíl við staðinn þar sem fólkið gróf sig í fönn en aðrir eru ekki komnir í skjól. Bíllinn sem er á staðnum er bilaður og getur því ekki flutt hópinn í skálann við Skálpanes en þangað eru um fjórir kílómetrar.

Um tíu starfsmenn Mountaineers eru einnig á svæðinu og telur því hópurinn um fimmtíu manns sem björgunarsveitir eru á leiðinni til að bjarga.

Um er að ræða fólk af ólíkum þjóðernum en björgunarsveitarfólk er ekki enn komið til þeirra þar sem veður fer versnandi og skyggni ekki nema fjórir til fimm metrar. Reiknað var með að björgunaraðilar yrðu komnir á staðinn um klukkan 22.

Fréttastofa náði sambandi við Ólaf Tryggvason, oft nefndur Óli X eða Ólafur Konungur, hjá Mountaineers Iceland á ellefta tímanum í kvöld. Ólafur hafði engan tíma til að ræða við fréttastofu um atburði kvöldsins. Það yrði að bíða betri tíma og næðist ekki endilega í kvöld.

Veðurviðvaranir um land allt

Fregnir kvöldsins hafa vakið upp spurningar meðal landsmanna bæði í athugasemdakerfum fjölmiðlanna en ekki síður í Facebook-hópnum Bakland ferðaþjónustunnar.

Þar spyr fólk hvers vegna í ósköpunum hafi verið lagt á jökulinn í því veðri sem vitað hafi verið í lengri tíma að væri að vænta í kvöld.

Gular viðvaranir hafa verið um allt land í dag og hefur lægðinni verið lýst sem töluverðum hvelli. Foreldrar voru hvattir til að sækja börn í skólann í dag og lokað fyrir umferð víða um land vegna hvassviðris og erfiðra aðstæðna.

Wilson-hjónin á Langjökli

Þann 5. janúar 2017 fyrir rétt rúmum þremur árum voru björgunarsveitir Landsbjargar kallaðar út síðdegis vegna tveggja einstaklinga sem höfðu orðið viðskila við hóp vélsleðafólks á Langjökli. Sextíu manns tóku þátt í leitinni.

Áströlsku hjónin Gail og David Wilson urðu viðskila við hóp sinn í ferðinni en enginn tók eftir því þegar það gerðist. Fór svo að þau stefndu fyrirtækinu og voru þeim dæmdar skaða- og miskabætur.

Lagt hafði verið á jökulinn þrátt fyrir stormviðvörun. Innanlandsflug lá niðri á landinu þennan dag.

 

Leiðsögumennirnir töldu þó veðrið ekki vera því til fyrirstöðu að fara í ferðina. Eftir að lagt var af stað versnaði veðrið síðan til muna.

Rakst í slökkvarann á sleðanum

Gail og David voru aftast í hópnum á jöklinum en fyrir dómi lýsti hann því hvernig hanskar hans hefðu rekist í slökkvarann á sleðanum. Hann hefði reynt að kveikja á honum aftur en ekkert gerðist.

Þá veifaði hann til eins af leiðsögumönnunum, sem voru alls fjórir, en hann hafi komið í áttina til þeirra, snúið við og hópurinn farið. Kvaðst David fyrir dómi ekki hafa trúað sínum eigin augum. Allt í einu voru þau ein á jöklinum.

Veðrið hefði verið orðið hræðilegt. Allt ískalt, hvítt og vindur mikill. Börðust hjónin fyrir lífi sínu í sjö tíma, grafið holu í snjóinn og haldið hita hvort á öðru. Á fimmtán mínútna fresti hefðu þau hreyft sig og svo hefði þeim verið bjargað.

Sögðu hjónin hafa gert leitina erfiðari

Mountaineers of Iceland kröfðust sýknu af öllum kröfum hjónanna og byggðu meðal annars á því að þau hefðu fært sig úr stað á jöklinum þrátt fyrir reglur og leiðbeiningar um annað.

Þetta hafi gert leit eftir GPS-hnitum erfiðari.

Hjónin mótmæltu þessu og bentu á að þau hefðu haldið kyrru fyrir í töluverðan tíma. Enginn kom hins vegar til þeirra og því hafi þau ákveðið að færa sleðann áfram öðru hvoru.

Verulegt gáleysi starfsmanna fyrirtækisins

Var það mat héraðsdóms að starfsmenn Mountaineers of Iceland hafi sýnt af sér gáleysi sem varðað geti skaðabótaábyrgð þegar haldið var í vélsleðaferðina á jökulinn.

„Við mat á gáleysi starfsmanna stefndu verður ekki dregin fjöður yfir það að stefndi hefur um árabil selt erlendum ferðamönnum skipulagðar ferðir um hálendi Íslands. Þá liggur einnig fyrir að starfsmenn stefnda sem fóru með stefnendum í þessa ferð höfðu áralanga reynslu af leiðsögn og handleiðslu ferðamanna í slíkum ferðum,“ segir í dómnum.

Mátti fyrirtækinu því vera fullljóst hvaða hætta stefnendum gat verið búin miðað við þær aðstæður sem uppi voru í málinu.

„Að mati dómsins var gáleysi þeirra að þessu leyti verulegt. Þá verður það ekki talið stefnendum til eigin sakar að þau hafi keyrt vélsleða sinn áfram þegar liðið var á þriðju klukkustund frá því að þau urðu viðskila við hópinn eins og þau hafa sjálf viðurkennt.

Telja verður að í ljósi þess að þau voru í óvæntum og erfiðum aðstæðum, auk þess sem tekið var að rökkva, verði þau ekki látin gjalda þess að sjálfsbargarviðleitni þeirra hafi tekið völdin á þessum tímapunkti.“

Hvers og eins að meta aðstæður hverju sinni

Helga Árnadóttir, þáverandi framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar, tjáði sig um málið daginn eftir að hjónin týndust.

„Það er hvers og eins fyrirtækis að meta aðstæður hverju sinni og setja sínar öryggisreglur. Það eru engar almennar reglur til en það er rétt að geta þess að þetta fyrirtæki hefur starfað lengi á markaði og er meðal annars í Vakanum, gæða- og umhverfiskerfi ferðaþjónustunnar,“ sagði Helga.