Hættur með­virkni með sótt­varna­að­gerðum og segir „al­ræði sótt­varna“ ó­skil­virkt

Brynjar Níelsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, segir að meðvirkni sinni með sóttvarnaaðgerðum hér á landi sé lokið.

„Alræði sóttvarna“ hér hafi sýnt sig vera óskilvirkt og þær aðgerðir sem ráðist hafi verið í séu ekki að skila þeim árangri sem stefnt sé að. Þá hafi athygli ráðamanna dreifst um víðan völl.

Þetta kemur fram í aðsendri grein Brynjars sem birtist hér á Vísi í gær undir yfirskriftinni „Alræði“. Í greininni segir Brynjar ríkisvaldið hafa stigið stærri skref til alræðis undanfarna mánuði en nokkru sinni fyrr í Íslandssögunni.

Er þingmaðurinn að vísa í sóttvarnaaðgerðir vegna kórónuveirufaraldursins. Nefnir Brynjar til dæmis að reistar hafi verið skorður við hvers kyns mannamótum nema fámennustu afmælis- og skírnarveislum í heimahúsum og þá hafi atvinnulífið verið lamað að stórum hluta.

„Heilbrigt fólk sætir í þúsundum einhvers konar stofufangelsi (nefnt sóttkví) stundum af lítilli eða engri ástæðu og án nokkurra raunhæfra úrræða til að véfengja ákvarðanir um slíkt. Þeir sem smitast sæta einangrun lengur en þekkist í öðrum löndum. Börn mega ekki leika sér saman eða stunda íþróttir við skipulagðar aðstæður. Allir þurfa svo að ganga í takt og viðurlögin ef út af bregður er opinber smánun. Öll gagnrýni er kaffærð með hræðsluáróðri. Allt er þetta með eindæmum,“ segir Brynjar í grein sinni.

„Ekki slíkt neyðarástand sem réttlæti að setja blóðtappa í þjóðarlíkamann“

Hann segir að það hvarfli ekki að sér að gera lítið úr kórónuveirunni sem geti jafnvel verið banvæn fyrir gamalt fólk og veikburða. Eftir því sem fram líður sé hann hins vegar sannfærðari en áður „að við og flest önnur ríki höfum ekki brugðist rétt við í baráttunni við veiruna.

Þessi veira er ekki slíkt neyðarástand sem réttlæti að setja blóðtappa í þjóðarlíkamann með svona almennum og íþyngjandi takmörkunum. Sá blóðtappi mun hafa miklu meiri áhrif á á líf okkar og heilsu til lengri tíma,“ segir Brynjar.

Kveðst hann telja vænlegra til árangurs til lengri tíma að vernda þá sem séu í hættu, auk almennra tilmæla um að hver og einn passi sig, og að undirbúa heilbrigðiskerfið undir aukið álag vegna veirunnar.

Sjónarmið hans þurfi ekki að kalla á útskúfun eða aðra opinbera smánun

„Alræði sóttvarna hér á landi hefur sýnt sig að vera óskilvirkt. Þær aðgerðir sem ráðist hefur verið í eru ekki að skila þeim árangri sem að er stefnt og athygli ráðamanna hefur dreifst um víðan völl.

Í stað þess að vernda þá sem eru í alvarlegri hættu hefur öll áherslan verið á daglegan hræðsluáróður, dreifingu á villandi tölfræði og tilraunum til að stýra öllu, stóru og smáu í samfélaginu.

Staðan hefur samt verið sú að margir smitast þrátt fyrir allt og helst þeir sem síst skyldi og dvelja á öldrunardeildum Landspítalans sjálfs. Svo hafa menn mestar áhyggjur af því að fílhraustir menn á togara hafi smitast og heimta lögregluaðgerðir en það má ekki gagnrýna spítalann til að rjúfa ekki samstöðuna.

Nú er svo komið að meðvirkni minni er lokið. Ég veit auðvitað ekki frekar en aðrir hvað er alltaf rétt að gera í stöðunni hverju sinni. Tíminn mun kannski leiða það í ljós. Ég vil samt búa í frjálsu samfélagi.

Til að takmarka frelsið svona mikið þarf meira neyðarástand en þessa veira veldur og það sem er enn mikilvægara þá mega takmarkanir og þvinganir ekki hafa verri áhrif á líf okkar og heilsu til lengri tíma en veiran sjálf. Mér finnst þetta sjónarmið rökrétt og eðlilegt og þurfi ekki að kalla á útskúfun eða aðra opinbera smánun,“ segir Brynjar í lok greinar sinnar.

Fimmtungur þjóðarinnar aldraðir og aðrir í áhættuhópum

Þetta er ekki í fyrsta sinn sem Brynjar gagnrýnir sóttvarnaaðgerðir yfirvalda opinberlega. Þannig lýsti hann til dæmis verulegum efasemdum um lögmæti smitrakningar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í byrjun október og fullyrti um svipað leyti í viðtali við mbl.is að heilbrigðiskerfið réði við fleiri sjúklinga.

Þá er Brynjar ekki eini stjórnarþingmaðurinn sem gagnrýnt hefur sóttvarnaaðgerðir undanfarið því samflokksmaður hans, Sigríður Á. Andersen, hefur einnig látið í sér heyra.

Yfirlýst markmið stjórnvalda hér á landi í baráttunni við Covid-19 hefur verið að vernda eldra fólk og viðkvæma hópa sem og að koma í veg fyrir að álagið á heilbrigðiskerfið verði óviðráðanlegt.

Bent hefur verið á það í samhengi við sjónarmið lík þeim sem Brynjar reifar í grein sinni að stór hluti íslensku þjóðarinnar sé í áhættuhópi gagnvart því að smitast af kórónuveirunni.

Þannig bentu Alma Möller, landlæknir, Þórólfur Guðnason, sóttvarnalæknir, og Víðir Reynisson, yfirlögregluþjónn, á það að í aðsendri grein í Fréttablaðinu um miðjan október að talið væri að líklega fimmtungur þjóðarinnar væru aldraðir og fólk í áhættuhópum

Þá hefur einnig verið bent á að ungt fólk og fólk sem er ekki endilega í áhættuhópi geti veikst alvarlega af Covid-19 auk þess sem vísbendingar eru um að sjúkdómurinn geti valdið langtíma alvarlegum afleiðingum fyrir heilsu fólks.