Merki um kvikusöfnun austan við Fagradalsfjall

Þetta kemur fram í yfirlitsgrein á vef Veðurstofu Íslands um þróun mála á Reykjanesskaga frá því gosinu við Fagradalsfjall lauk um miðjan september síðastliðið haust. Þar segir að mikilvægt sé að vakta áfram virkni á skaganum.

„Frá því að gosinu við Fagradalsfjall lauk hefur skjálftavirkni á Reykjanesskaganum verið talsverð og það sem af er þessu ári hafa um 5.400 skjálftar mælst. Skjálftavirknin hefur verið bundin við nokkur svæði, þar á meðal Reykjanestá, svæði norður af Grindavík, Fagradalsfjall og Kleifarvatn,“ segir í greininni.

„GPS-mælanetið á Reykjanesskaganum, sem nemur færslur á yfirborði jarðar, sýnir víðáttumikið þenslumerki sem bendir til kvikusöfnunar á meira en 16 kílómetra dýpi austan við Fagradalsfjall. Engar landbreytingar eru merkjanlegar sem gætu bent til þess að kvika sé að nálgast yfirborðið eins og greint var frá í tengslum við jarðskjálftahrinu við Fagradalsfjall í lok síðasta árs. Nýlegar InSAR gervitunglamyndir eru í samræmi við það sem sést á GPS mælum,“ segir ennfremur.

Svæðið austan Fagradalsfjalls þótti í byrjun mars í fyrra, tveimur vikum áður en gosið braust upp í Geldingadölum, líklegasta upptakasvæði eldgoss, en þá var flogið yfir svæðið í þessari útsendingu:

Sérfræðingar Veðurstofunnar reyna ennfremur að leggja mat á skjálftahrinuna við Reykjanestá. Segir Benedikt G. Ólafsson, sérfræðingur á sviði jarðskorpuhreyfinga, að á Reykjanesskaganum eigi sér stað flókin víxlverkun á milli virkni vegna kviku og virkni vegna flekamóta og erfitt getið verið að greina á milli.

Hrinan á Reykjanestá gæti hafa verið vegna kvikuhreyfinga en ekki sé þó hægt að fullyrða um slíkt.

„Það eru allavega engar sjáanlegar landbreytingar sem benda til kvikuhreyfinga vestast á nesinu“, segir Benedikt.

„Það er ljóst að ennþá er talsverð virkni á öllum Reykjanesskaganum og í raun ekki hægt að útiloka að virknin geti aukist, en hvar og hvenær er erfitt að segja til um nákvæmlega,“ segir Sara Barsotti, fagstjóri eldfjallavár, í grein Veðurstofunnar.

„Það er þensla í gangi sem bendir til kvikusöfnunar og á meðan að hún er í gangi þurfum við að vera á tánum og vera tilbúin fyrir ákveðnar sviðsmyndir ef til eldgoss kemur. Þar getur verið um að ræða eldgos svipuðu því sem við sáum við Fagradalsfjall þar sem talsverð gasmengun fylgdi gosinu. Eins þurfum við að búa okkur undir eldgos nálægt ströndinni, jafnvel neðansjávar, en slíku eldgosi gæti fylgt öskufall“ segir Sara.

Hér má rifja upp aukafréttatíma Stöðvar 2 kvöldið sem eldgosið hófst þann 19. mars í fyrra: