Minnast Árna Johnsen með hlýju: Bón­góður vinur sem sat aldrei auðum höndum

„Ung­ur nam ég að orðið „vin­ur“ þýddi að maður gæti rætt mál­in í hrein­skilni. Vin­ur er vin­ur í raun. Við yf­ir­gef­um ekki! Addi fór oft­ast betri leiðir en flest­ir en stund­um inn í brot­sjó. Þótt mér hafi sárnað fjór­um sinn­um þá fyr­ir­gaf ég hon­um fjöru­tíu sinn­um. Það var ekki hægt að erfa neitt við hann frænda minn. Hann var mér svo kær og alltaf til reiðu,“ segir Árni Sigfússon, frændi Árna Johnsen og fyrrverandi borgarstjóri, í minningargrein í Morgunblaðinu í dag.

Árni er einn af fjölmörgum samferðamönnum Árna sem minnast hans á þessum degi í minningargreinum blaðsins þar sem Árni starfaði um langt skeið. En Árni lést þann 7. júní á Heilbrigðisstofnun Suðurlands í Vestmannaeyjum, 79 ára að aldri.

Hasar á Grænlandi

„Ég tel hann hafa verið þing­mann fjög­urra eyja, Vest­manna­eyja, Íslands, Fær­eyja og Græn­lands,“ segir Guðni Ágústsson, fyrrverandi ráðherra Framsóknarflokksins. „Í öll­um þess­um eyj­um var hann á heima­velli og fagnað sem vini og vel­gjörðar­manni. Það var unun að sjá vin­sæld­ir hans í Fær­eyj­um, en þar var ég með hon­um í fræg­um ferðum og ein­stök­um. Árni var alltaf öðru­vísi fund­vís á lausn­ir mála í kjör­dæm­inu, þegar allt var strand kom lausn­in eins og leift­ur úr kolli hans.“

Ljósmyndarinn Ragnar Axelsson, góður vinur Árna, rifjar einmitt upp sögu af háska þeirra félaga á Grænlandi. Þegar þeir voru ásamt veiðimönnum á hafísnum utan við Thule, nyrstu byggð heims.

„Skyndi­lega vöknuðum við upp við það að haf­ís­inn hafði brotnað upp í sterk­um straumi og jak­ar úti um allt. Litla jak­ann okk­ar rak frá land­fasta ísn­um. Ólg­andi hafið var við tjaldskör­ina,“ segir Ragnar. „Eina leiðin til að bjarga líf­inu var að stökkva á milli ís­jak­anna til að ná yfir á land­fasta ís­inn. Það var bar­átta upp á líf og dauða.“

Þegar kom að einni vökinni hafði bilið breikkað en Árni stökk og náði yfir.

„ Vök­in stækkaði og ég sá að ég mundi ekki ná yfir og horfði á ískalt græn­golandi hafið á milli jak­anna. Árni kallaði: „Stökktu!“ Ég kallaði til baka að ég myndi ekki ná yfir. „Stökktu strax,“ kallaði Árni þá ákveðið. Ég hafði alltaf treyst hon­um og það var ekk­ert um annað að ræða en að láta vaða,“ segir Ragnar.

Tók hann langt tilhlaup og hljóp eins og fætur toguðu.

„Ég skildi ekk­ert í Árna sem hljóp í hálf­hring á hinum ís­jak­an­um og kom á fleygi­ferð eft­ir brún­inni þar sem ég ætla að lenda. Ég lenti með tærn­ar á blá­brún­inni og var við það að missa jafn­vægið þegar Árni kom og kippti mér upp á ís­jak­ann. Við dutt­um kylliflat­ir á ís­inn, stóðum svo upp og horfðumst í augu. Árni glotti og sagði: „Van­ir menn“ eins og þetta væri ekk­ert mál.“

Hjálpsemi í blóð borin

Fjölmiðlamaðurinn kunni Ómar Ragnarsson minnist Árna og þess tíma þegar þeir heimsóttu einsetumanninn Gísla á Uppsölum og tóku við hann viðtöl, Árni fyrir blað en Ómar fyrir sjónvarp.

„Hjálp­semi var Árna í blóð bor­in og var ein­hver eft­ir­minni­leg­asti eig­in­leiki hans; dugnaður­inn við að leggja góðum mál­um lið var ein­stak­ur,“ segir Ómar. „Erfitt er að ímynda sér nokk­urn sem var jafn ger­sneydd­ur því fyr­ir­bæri sem kallað er að vera verkkvíðinn. Eft­ir meira en sex ára­tuga vináttu er því of­ar­lega í huga djúp þökk fyr­ir það að hafa átt hann að við svo ótal fjöl­breytt og gef­andi viðfangs­efni. Það síðasta var að bjarga hús­inu á Upp­söl­um frá eyðilegg­ingu.“

Bóngóður og kom mörgu í verk

Fjölmargir samferðamenn Árna í stjórnmálum, einkum fyrrverandi og núverandi Sjálfstæðismenn, minnast hans með hlýju.

„Árni Johnsen sat aldrei auðum hönd­um. Hann var alltaf á þönum. Kannski sást hann ekki alltaf fyr­ir, en hann kom mörgu í verk. Ekk­ert mann­legt var hon­um óviðkom­andi,“ segir Þorsteinn Pálsson fyrrverandi forsætisráðherra.

Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra, lýsir kynnum sínum af Árna sem stjórnmálamanni.

„Þekkt var að Árni var bóngóður maður og gekkst fús­lega við því að vera fyr­ir­greiðslupóli­tík­us, um­bjóðend­um sín­um inn­an hand­ar um alls kon­ar er­indi í bæn­um. Sendi­herra Vest­manna­eyja, eins og gant­ast var með. Hann var einnig liðleg­ur inni í þingi ef þar mátti leggja fram­fara­mál­um lið, en kunni líka að segja nei ef hon­um leist mátu­lega á málið eða fram­gang þess,“ segir Bjarni.

Annar fyrrverandi forsætisráðherra, Geir H. Haarde, nefnir sérstaklega eyjuna hans Árna, Bjarnarey.

„Í Bjarn­arey var hann á heima­velli, glaður í bragði með gít­ar­inn á lofti og frá hon­um stafaði hlýja og góðvild. Þá var gam­an að vera til og þannig vil ég muna hann,“ segir Geir.

Eitthvað óskýranlegt

Árni gekk í gegnum margar áskoranir í sínu lífi. Sonarmissi tveggja sona á skömmum tíma, heilsubrest og fangelsisdóm. Eru þessar sorgir til umfjöllunar í greinunum.

„Ég átti op­in­bert er­indi í Duus-hús í Kefla­vík 12. fe­brú­ar 2004. Óvænt hitti ég þar Árna Johnsen við að setja upp sýn­ingu á stein­verk­um, sem hann hafði gert á meðan hann sat inni á Kvía­bryggju. Skoðaði ég verk­in und­ir hressi­legri leiðsögn hans. Þenn­an dag losnaði hann ein­mitt úr fanga­vist­inni,“ segir Björn Bjarnason, fyrrverandi ráðherra. „Yfir sam­skipt­um okk­ar var oft eitt­hvað óskýr­an­legt.“

Ólíkindatól í músík

Þrátt fyrir langan feril í stjórnmálum og blaðamennsku verður að teljast líklegt að flestir Íslendingar þekki Árna Johnsen sem tónlistarmann. Með gítarinn á lofti í Brekkusöngnum á Þjóðhátíð, ár eftir ár, frammi fyrir tugþúsundum.

Margir minnast Árna fyrir tónlistina.

„Og fyr­ir utan dæg­ur­lög­in skellti hann sér líka í að semja sin­fón­ískt tón­verk – og fékk Sin­fón­íu­hljóm­sveit Úkraínu til að leika það inn á plötu. Því­líkt ólík­indatól! Ég hef heyrt snjalla tón­list­ar­menn ríf­ast um það hvað Árni Johnsen kunni mörg grip á gít­ar og hvort hann héldi alltaf lagi í söngn­um, en eft­ir hann ligg­ur meira á þessu sviði en flesta þá sem kunna þó fleiri grip!“ segir Páll Magnússon, fyrrverandi útvarpsstjóri og þingmaður.