Ólögmæt mismunun eftir búsetu öryrkja fest í lög á Íslandi Jón Frímann Jónsson skrifar 16. desember 2025 09:00 Í málefnum um eingreiðsluna sem hefur komið undanfarin ár til öryrkja. Þá skiptir jafnrétti í þessari greiðslu öllu máli. Flokkur Fólksins sannaði að honum er sama, það sannaðist einnig að stjórnarandstöðunni stendur ennþá meira á sama um öryrkja, ellilífeyrisþega og fátækt fólk á Íslandi. Þeim stendur svo mikið á sama að þetta fólk ætti ekki einu sinni að vera á Alþingi. Svo mikil skömm er að þessu. Ýmsar undarlegar afsakanir hafa verið settar fram síðustu vikur um að öryrkjar erlendis hafi það betra og þurfi ekki þessa greiðslu. Þetta er tóm þvæla og gott betur en það. Hvernig kostnaður er settur saman þar sem fólk býr erlendis er mjög mismunandi. Ísland er reyndar í sérflokki í verðhækkunar verðbólgu og vegna skorts á eftirliti, þá hækkar allt stöðugt á Íslandi. Ásamt því að verðtryggingin er að gera íslensku krónuna ennþá meira verðlausa en hún er nú þegar (íslenska krónan er orðin 100% verðlaus miðað við upphafs verðgildi þann 1. Janúar 1981). Öryrkjar sem búa erlendis þurfa einnig að eiga við lækkun á gengi íslensku krónunnar og stöðuga breytingu á gengi íslensku krónunnar í þeim gjaldmiðli sem er notaður þar sem viðkomandi býr. Auk kostnaðar (beint og óbeint) við að millifæra frá Íslandi til ríkis sem viðkomandi býr. Eins og ég hef skrifað í eldri greinum um þetta mál. Þá voru eldri lög um sama málefni án þessa ákvæðis um að öryrkjar þyrftu að vera búsettir á Íslandi. Þessi ákvörðun um að binda þessa greiðslu við lögheimilið á Íslandi virðist hafa verið eingöngu ákvörðun Félags- og húsnæðismálaráðherra sem er Inga Snædal. Það er augljóst að hún hefur einhver horn í fólks sem býr erlendis. Þetta er bara eitt af því sem er ekki gert í stjórnmálum, vegna þess að þetta er ekki lögleg aðgerð miðað við alþjóðlega samninga sem Íslandi er aðili að. Sá samningur er auðvitað EES samningurinn og síðan stjórnarskrá Íslands, þar sem mismunun er bönnuð með öllu. Í lögunum fyrir árið 2025 er einnig ákvæði um tekjutengingu, sem er einnig mjög undarlegt en utan þess sem ég hef verið að fjalla um í mínum greinum um í þessu máli. Ástæða þess að tekjutenging er undarleg er einnig sú að slík takmörkun var einnig ekki að finna í eldri lögum um sömu eingreiðslu. Í stjórnmálum skiptir máli að fylgjast með því hvað fólk gerir. Það skiptir minna máli að fylgjast með því í stjórnmálum fólk segir. Þar sem orð í stjórnmálum eru oft ódýr og jafnvel alveg verðlaus. Sérstaklega hjá slæmum stjórnmálaflokkum sem hugsa aðeins um valdið og peningana. Þeir öryrkjar og ellilífeyrisþegar sem kusu Flokk fólksins ættu að athuga betur hvað þeir kjósa í næstu kosningum. Þar sem ljóst er að þessir hópar fólks skipta bara máli hjá Flokki fólksins þegar kosið er til Alþingis. Verkin núna sýna að utan þess tíma, þá skipta þessir hópar litlu máli og engu máli ef viðkomandi býr erlendis. Stjórnmál snúast um rekstur samfélagsins að mestu leiti. Þau snúast ekki um persónu stjórnmálamanna, eins og margir stjórnmálamenn hafa talið sér trú um. Hluti af þessum rekstri er ekki að mismuna ríkisborgurum Íslands eftir búsetu og í andstöðu við EES samninginn og stjórnarskrá Íslands. Eins og nú er verið að gera. Lausleg athugun hjá mér sýnir að ólíklegt sé hægt að kæra þetta að einhverju leiti. Jafnvel þó svo að þessi bráðabirgðalög séu með öllu ólögmæt vegna þeirrar mismunar sem kemur fram í þessum lögum. Jafnvel þó svo að hægt sé að kæra þetta, þá hefur hinn hefðbundi öryrki ekki efni á dómsmáli, sem mundi taka marga mánuði að auki. Ég bendi einnig á þá staðreynd að í umsögnum um þetta lagafrumvarp, þá var ítrekað bent á að það þyrfti að fella út þá línu að öryrkjar þyrftu að vera með lögheimili á Íslandi. Það voru fleiri en einn umsagnaraðili sem benti á þetta. Þessar umsagnir voru hafðar að engu og var umrædd grein í þessum lögum um eingreiðsluna látin halda sér inni í lögunum. Þvert á ráðleggingar umsagnaraðila varðandi þessi bráðabirgðalög. Höfundur er öryrki, búsettur í Danmörku vegna húsnæðismála á Íslandi og er núna 73.390 kr fátækari vegna ákvörðunar Félags- og húsnæðismálaráðherra í þessu máli. Var alveg nógu blankur fyrir. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Jón Frímann Jónsson Mest lesið Rangfærslur Viðskiptaráðs Sonja Ýr Þorbergsdóttir Skoðun Minnihlutinn sem skilur ekki að hann er í minnihluta Þórður Snær Júlíusson Skoðun Allt að 57% lægra verð í Ísland Duty Free Heiðar Róbert Birnuson Skoðun Afsökunarbeiðni, skítkast og popúlismi - Alvarleg staða á Alþingi Hjörvar Sigurðsson Skoðun Hvers vegna gera þau það ekki fyrst sjálf? Tómas Ragnarz Skoðun Ofurlaun fyrir leikskólakennara Ólöf Hugrún Valdimarsdóttir Skoðun Kvenréttindafélag Íslands viðhefur ósmekklegt persónuníð Huginn Þór Grétarsson Skoðun Hunsa eigin þekkingu og stefna á stórslys Björn Ólafsson Skoðun Hversu oft þarf að kveikja í? Olga Cilia Skoðun Frítt Elliði Vignisson Skoðun Skoðun Skoðun Friðarráð Eleanor Roosevelt lýsir okkur enn Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Rangfærslur Viðskiptaráðs Sonja Ýr Þorbergsdóttir skrifar Skoðun Frítt Elliði Vignisson skrifar Skoðun Vaxandi álag á fagfólk innan velferðarþjónustu Steinunn Bergmann skrifar Skoðun Kvenréttindafélag Íslands viðhefur ósmekklegt persónuníð Huginn Þór Grétarsson skrifar Skoðun Kemst ég örugglega út? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Ofurlaun fyrir leikskólakennara Ólöf Hugrún Valdimarsdóttir skrifar Skoðun Sagði seðlabankastjóri Alþingi ósatt? Örn Karlsson skrifar Skoðun Allt að 57% lægra verð í Ísland Duty Free Heiðar Róbert Birnuson skrifar Skoðun Bakkakot er ekki frávik. Þetta er kerfi sem brást Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Afsökunarbeiðni, skítkast og popúlismi - Alvarleg staða á Alþingi Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Hversu oft þarf að kveikja í? Olga Cilia skrifar Skoðun Góðan daginn, hvernig hefur þú það? Stefán Hrafn Jónsson skrifar Skoðun Money Heaven og týndu börnin okkar Davíð Bergmann skrifar Skoðun Svifryk borgarinnar er ekki slys – það er afleiðing stefnu Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Ég býð þingmönnum og verkalýðsforkálfum í námsferð Róbert Björnsson skrifar Skoðun Veljum vistvænar samgöngur Finnur Ricart Andrason skrifar Skoðun Sterk rödd Íslands skiptir máli Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Minnihlutinn sem skilur ekki að hann er í minnihluta Þórður Snær Júlíusson skrifar Skoðun Hunsa eigin þekkingu og stefna á stórslys Björn Ólafsson skrifar Skoðun Lausn við svifryki Auður Elva Kjartansdóttir skrifar Skoðun Ekki úr lausu lofti gripinn, Daði Ísak Einar Rúnarsson skrifar Skoðun Skert þjónusta sem kostar meira. Íslenska leiðin… Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson skrifar Skoðun Hvers vegna gera þau það ekki fyrst sjálf? Tómas Ragnarz skrifar Skoðun Ég brenn (út) fyrir menntakerfinu Sigrún Ólöf Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir skrifar Skoðun Hugrekki krefst nafns – nafnleynd krefst einskis Liv Åse Skarstad skrifar Skoðun Jafnara aðgengi að Frístundastyrk í Reykjavík Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Er verið að bregðast brotaþolum kynferðisofbeldis? Brynhildur Yrsa Valkyrja Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Vilt þú vita hvað hönnun í raun þýðir og hvað hún gerir? Sigríður Heimisdóttir skrifar Sjá meira
Í málefnum um eingreiðsluna sem hefur komið undanfarin ár til öryrkja. Þá skiptir jafnrétti í þessari greiðslu öllu máli. Flokkur Fólksins sannaði að honum er sama, það sannaðist einnig að stjórnarandstöðunni stendur ennþá meira á sama um öryrkja, ellilífeyrisþega og fátækt fólk á Íslandi. Þeim stendur svo mikið á sama að þetta fólk ætti ekki einu sinni að vera á Alþingi. Svo mikil skömm er að þessu. Ýmsar undarlegar afsakanir hafa verið settar fram síðustu vikur um að öryrkjar erlendis hafi það betra og þurfi ekki þessa greiðslu. Þetta er tóm þvæla og gott betur en það. Hvernig kostnaður er settur saman þar sem fólk býr erlendis er mjög mismunandi. Ísland er reyndar í sérflokki í verðhækkunar verðbólgu og vegna skorts á eftirliti, þá hækkar allt stöðugt á Íslandi. Ásamt því að verðtryggingin er að gera íslensku krónuna ennþá meira verðlausa en hún er nú þegar (íslenska krónan er orðin 100% verðlaus miðað við upphafs verðgildi þann 1. Janúar 1981). Öryrkjar sem búa erlendis þurfa einnig að eiga við lækkun á gengi íslensku krónunnar og stöðuga breytingu á gengi íslensku krónunnar í þeim gjaldmiðli sem er notaður þar sem viðkomandi býr. Auk kostnaðar (beint og óbeint) við að millifæra frá Íslandi til ríkis sem viðkomandi býr. Eins og ég hef skrifað í eldri greinum um þetta mál. Þá voru eldri lög um sama málefni án þessa ákvæðis um að öryrkjar þyrftu að vera búsettir á Íslandi. Þessi ákvörðun um að binda þessa greiðslu við lögheimilið á Íslandi virðist hafa verið eingöngu ákvörðun Félags- og húsnæðismálaráðherra sem er Inga Snædal. Það er augljóst að hún hefur einhver horn í fólks sem býr erlendis. Þetta er bara eitt af því sem er ekki gert í stjórnmálum, vegna þess að þetta er ekki lögleg aðgerð miðað við alþjóðlega samninga sem Íslandi er aðili að. Sá samningur er auðvitað EES samningurinn og síðan stjórnarskrá Íslands, þar sem mismunun er bönnuð með öllu. Í lögunum fyrir árið 2025 er einnig ákvæði um tekjutengingu, sem er einnig mjög undarlegt en utan þess sem ég hef verið að fjalla um í mínum greinum um í þessu máli. Ástæða þess að tekjutenging er undarleg er einnig sú að slík takmörkun var einnig ekki að finna í eldri lögum um sömu eingreiðslu. Í stjórnmálum skiptir máli að fylgjast með því hvað fólk gerir. Það skiptir minna máli að fylgjast með því í stjórnmálum fólk segir. Þar sem orð í stjórnmálum eru oft ódýr og jafnvel alveg verðlaus. Sérstaklega hjá slæmum stjórnmálaflokkum sem hugsa aðeins um valdið og peningana. Þeir öryrkjar og ellilífeyrisþegar sem kusu Flokk fólksins ættu að athuga betur hvað þeir kjósa í næstu kosningum. Þar sem ljóst er að þessir hópar fólks skipta bara máli hjá Flokki fólksins þegar kosið er til Alþingis. Verkin núna sýna að utan þess tíma, þá skipta þessir hópar litlu máli og engu máli ef viðkomandi býr erlendis. Stjórnmál snúast um rekstur samfélagsins að mestu leiti. Þau snúast ekki um persónu stjórnmálamanna, eins og margir stjórnmálamenn hafa talið sér trú um. Hluti af þessum rekstri er ekki að mismuna ríkisborgurum Íslands eftir búsetu og í andstöðu við EES samninginn og stjórnarskrá Íslands. Eins og nú er verið að gera. Lausleg athugun hjá mér sýnir að ólíklegt sé hægt að kæra þetta að einhverju leiti. Jafnvel þó svo að þessi bráðabirgðalög séu með öllu ólögmæt vegna þeirrar mismunar sem kemur fram í þessum lögum. Jafnvel þó svo að hægt sé að kæra þetta, þá hefur hinn hefðbundi öryrki ekki efni á dómsmáli, sem mundi taka marga mánuði að auki. Ég bendi einnig á þá staðreynd að í umsögnum um þetta lagafrumvarp, þá var ítrekað bent á að það þyrfti að fella út þá línu að öryrkjar þyrftu að vera með lögheimili á Íslandi. Það voru fleiri en einn umsagnaraðili sem benti á þetta. Þessar umsagnir voru hafðar að engu og var umrædd grein í þessum lögum um eingreiðsluna látin halda sér inni í lögunum. Þvert á ráðleggingar umsagnaraðila varðandi þessi bráðabirgðalög. Höfundur er öryrki, búsettur í Danmörku vegna húsnæðismála á Íslandi og er núna 73.390 kr fátækari vegna ákvörðunar Félags- og húsnæðismálaráðherra í þessu máli. Var alveg nógu blankur fyrir.
Skoðun Afsökunarbeiðni, skítkast og popúlismi - Alvarleg staða á Alþingi Hjörvar Sigurðsson skrifar
Skoðun Að „fara í ræturnar“, val Samfylkingarinnar í Reykjavík við skipan á framboðslista Margrét Sigrún Björnsdóttir skrifar
Skoðun Er verið að bregðast brotaþolum kynferðisofbeldis? Brynhildur Yrsa Valkyrja Guðmundsdóttir skrifar