Brugðið vegna um­mæla lög­reglu­manns um Frú Ragn­heiði

Ósk Sigurðardóttir, deildarstjóri höfuðborgardeildar Rauða krossins, og Sigríður Ellu Jónsdóttur, teymisstjóri skaðaminnkunar hjá Rauða krossinum, árétta í grein sinni að ef börn leita til Frú Ragnheiðar sé það ávallt tilkynnt til Barnaverndar. Það sama eigi við um börn sem þau telja mögulega vera í ótryggum aðstæðum.

„Í fyrra leitaði enginn yngri en átján ára sér þjónustu hjá Frú Ragnheiði. Við leggjum okkur fram við að taka sérstaklega vel utan um fólk á aldrinum 18-25 ára sem til okkar leitar og erum í góðu samstarfi við önnur viðeigandi úrræði eða þjónustu hvað þann hóp varðar,“ segja þær í grein sinni.

Guðmundur var af mörgum fjölmiðlum, meðal annars fréttastofu Sýnar, valinn maður ársins árið 2025 vegna góðra starfa hans í þágu barna með fjölþættan vanda. Guðmundur hefur lagt allt sitt í að standa við bakið á hópnum, en hann aðstoðar fjölskyldur þeirra við leit að börnunum þegar þau týnast.

Í hlaðvarpinu lýsti hann ítrekuðum árekstrum sínum fyrir nokkrum árum við starfsfólk skaðaminnkandi úrræða Rauða krossins þegar hópur barna sem hann leitaði að leitaði þangað í miklum mæli. Guðmundur gagnrýndi í hlaðvarpinu að hjá Frú Ragnheiði hefðu þessi börn getað fengið búnað til öruggrar neyslu vímuefna. Hann sagði ekki í lagi að börn væru þjónustuð af þessu úrræði og að fái börn þarna þjónustu myndi hann mæta aftur og láta vita að um barn væri að ræða.

Ekkert barn í Frú Ragnheiði í fyrra

Þær Ósk og Sigríður Ella benda á í grein sinni að Frú Ragnheiður starfi ekki í tómarúmi. Þau eigi í góðu samstarfi við Landspítala, sveitarfélögin, lögreglu og fleiri.

„Skaðaminnkandi þjónusta byggir á gagnreyndri nálgun sem hefur verið beitt víða um heim. Í henni felst engin uppgjöf fyrir vandanum heldur er hún árangursrík leið til að bæta líðan fólks og auka öryggi þess, oft á erfiðustu stundum lífs þess. Okkur er mjög annt um skjólstæðinga okkar. Okkur er umhugað um velferð þeirra og okkur er mjög hugleikið að umræðan um skaðaminnkandi þjónusta sé byggð á staðreyndum og sett fram af nærgætni. Rangfærslur og hálfkveðnar vísur valda meiri skaða en gagni,“ segja þær í grein sinni.

Skorti fræðslu um skaðaminnkun

Þær segja fólk almennt sífellt betur átta sig á inntaki skaðaminnkunar en af umræðunni í hlaðvarpsþættinum að dæma sé ljóst að enn vanti mikið upp á þekkingu á hugmyndafræðinni.

„Það tökum við sannarlega til okkar enda berum við mikla ábyrgð þegar kemur að fræðslu á þessu sviði. Við höfum því einsett okkur að gera betur hvað það varðar á þessu ári.“

Í greininni fjalla þær einnig nokkuð ítarlega um skaðaminnkandi starfsemi Rauða krossins. Þær segja ýmsar ástæður fyrir því að fólk byrji að nota vímuefni, þær séu yfirleitt bæði flóknar og margvíslegar, og það hafi sýnt sig að forvarnir skili árangri og að gott framboð verði að vera af meðferðarúrræðum. Auk þess hafi það sýnt sig síðustu ár að skaðaminnkandi þjónusta gagnast þeim sem nota vímuefni.

„Markmið slíkrar þjónustu er að koma í veg fyrir ótímabær dauðsföll, óafturkræfan skaða, sýkingar og smitsjúkdóma, að vernda líkamlega og andlega heilsu fólks sem notar vímuefni og auka lífsgæði þess,“ segir í greininni og að Rauði krossinn hafi átt frumkvæði að slíkum verkefnum og að hið opinbera geri það síður.

Blóðsöfnun, Konukot og nú skaðaminnkandi úrræði

Blóðsöfnun sé eitt slíkt dæmi og stofnun Konukots annað. Skaðaminnkandi þjónusta félagsins sé svo nýlegt verkefni sem hófst með Frú Ragnheiði árið 2009.

„Frúin, eins og við köllum hana gjarnan, er sérinnréttaður bíll sem veitir þeim sem á þurfa að halda þjónustu á vettvangi,“ segir í greininni og að þegar fólk stígi inn í bílinn sé því mætt af mannúð og fordómaleysi. Það sé grunnstef allrar skaðaminnkandi þjónustu. Í bílnum fái fólk sálfélagslegan stuðning, aðhlynningu vegna sára, almenna heilsufarsskoðun auk þess sem þau fá ýmsan búnað og hreinlætisvörur. Einnig er fólki veitt ráðgjöf og tengingum komið á við önnur úrræði í samráði við þarfir og óskir viðkomandi. Næring og fatnaður er líka í boði enda heimilisleysi og fátækt útbreidd í þessum viðkvæma hópi.

„Lækkun á tíðni sýkinga og útbreiðslu smitsjúkdóma á borð við HIV og lifrarbólgu C, færri dauðsföll af völdum ofskömmtunar, ábyrgari neysluhegðun og minna af notuðum sprautubúnaði í almenningsrýmum eru á meðal þess ávinnings sem hlýst af Frú Ragnheiði. Við hjá Rauða krossinum erum mjög stolt af þessu verkefni og erum ekki í nokkrum vafa að það hefur breytt lífi margra til hins betra,“ segja þær Ósk og Sigríður Ella í grein sinni.