Líkir kærunni við „fag­lega af­töku“

Greint var frá því í fyrradag að yfirstjórn Bifrastar hefði notað gervigreindindarlíkanið Claude til að meta það hvort þrír starfsmenn skólans hefðu verið réttilega skráðir meðhöfundar tveggja fræðigreina. Að mati lögfræðinga starfsmannanna stríðir það gegn sjónarmiðum um persónuvernd og höfundarrétt. Hanna Kristín, ein þriggja starfsmanna sem eiga í hlut, segir það jafnfáránlegt og það sé hættulegt.

Siðareglum snúið upp í refsivönd

Félag akademískra starfsmanna við Bifröst samþykkti á fundi á miðvikudag að lýsa yfir vantrausti gegn Margréti Jónsdóttur Njarðvík, rektor skólans, og deildarforseta viðskiptadeildar og rannsóknarstjóra skólans vegna þessa. Í gær var Hanna Kristín svo kjörinn formaður félagsins. Stjórn Bifrastar kemur saman á næstu dögum til að kanna málið og þá er málið komið fyrir siðanefnd Bifrastar en einnig hefur verið send ábending til Persónuverndar.

Hanna Kristín birti í dag færslu á samfélagsmiðlum þar sem hún deildi hugleiðingum sínum um aðdraganda og framvindu málsins sem fjölmiðlar greindu frá seint á miðvikudagskvöldið. Í færslunni segir hún yfirstjórn hafa misnotað siðanefnd skólans og snúið siðareglum upp í refsivönd. Þeir hafi sömuleiðis ekki rætt við hana né spurt hana út í vinnuferlið.

„[Á]n þess að leggja fram einn einasta bókstaf af haldbærum rökum, var málinu vísað í íþyngjandi ferli til siðanefndar skólans. Stjórnendur vilja meina að þetta hafi bara verið “athugun” en ekki kæra. En málið er að öll erindi til siðanefndar eru afar íþyngjandi og hið alvarlegasta mál. Og að allt þetta hafi ekki verið leyst með einföldu samtali,“ segir hún.

Aðalhöfundur staðfesti framlagið

Málið varðar þverfaglega grein á sviðum stærðfræða, tölvunarfræða og viðskiptagreindar sem kynnt var í ráðstefnuriti. Aðalhöfundur greinarinnar er dr. Miroslav Hudec sem Hanna segir að hafi þegar sent ítarlega skriflega staðfestingu og sönnunargögn til rektors um að framlag Hönnu hefði verið ómissandi og að í raun hefði það verið siðferðisbrot að tilgreina hana ekki sem höfund.

„Þrátt fyrir þessi skýru gögn, og þá staðreynd að við buðumst strax í upphafi til að sýna vinnuskjöl okkar, sem hefði tekið örfáar mínútur að fara yfir, ákvað rektor að draga ekki í land. Þess í stað var málinu haldið áfram, sem hefur kostað bæði skólann og okkur starfsmennina gríðarlega fjármuni og andlegt álag. Það virðist enginn af stjórnendunum hafa gefið gaum að orðsporsáhættunni fyrir skólann með því að leggja í þessa vegferð í upphafi. Og nú er málið til umfjöllunar í fjölmiðlum,“ segir Hanna.

Grefur undan trausti

Málið sé einnig fordæmisgefandi. Sé ekki staðið vörð um akademískt frelsi núna, geti hver sem er átt von á kæru byggðri á tæknilegum mistökum gervigreindar.

„Það er sérstaklega grafalvarlegt þegar rektor sendir fyrirspurnarbréf erlendis til alþjóðlegra samstarfsaðila okkar um hugsanleg siðferðisbrot án þess að hafa fyrir því nokkur rök. Slíkt grefur undan trausti á íslenskri akademíu á alþjóðavettvangi, ekki bara Háskólanum á Bifröst. Ég minni á að þetta er innanhússmál þar sem engin utanaðkomandi ábending barst samanber málsgögn rektors.“

Samkvæmt gögnum sé málið heimatilbúið og að rektor og deildarforseti hafi sömuleiðis stofnað til nýrrar siðanefndar til þess eins að sinna þessu máli.

„Ef ekki hefði verið leitað lögfræðiaðstoðar strax í upphafi, hefðum við aldrei komist að því hversu veikt og gallað þetta mál er í raun og veru.“