EM í hand­bolta og lestrarkennsla

Hvað skyldu tvö mest ræddu mál þessarar viku eiga sameiginlegt. Kíkjum aðeins á það og skoðum hvernig þessi mjög svo aðskildu mál tengjast.

EM í handbolta

EM í handbolta stendur nú yfir og þegar þetta er skrifað hefur Ísland spilað tvo leiki en talsvert fleiri hafa verið spilaðir, því eins ótrúlegt og það er þá eru fleiri lið en Ísland á EM að reyna að vinna til verðlauna. Úrslit flestra þessara leikja hafa gengið nokkuð eftir bókinni. Þjálfararnir skoða verkefnið (ef ég má nefna leikina því orði) og reyna að átta sig á því hvernig best er að nálgast það.

Þegar verkefnavinnan hefst leggur þjálfarinn upp með ákveðna leikaðferð. Þegar líður á leikinn getur þjálfarinn séð þrennt. Planið er að ganga upp og allir skila sínu. Planið gengur alveg þokkalega en hann þarf að kippa einum eða tveimur út af og setja aðra inn á, á meðan hann ræðir málin við þá sem komu af velli. Leggur þeim línurnar að nýju og setur þá e.t.v. inn á aftur. Það þriðja og það mikilvægasta fyrir þjálfarann að sjá er ef ekkert gengur upp. Leikmennirnir ráða ekki við verkefnið með þeim verkfærum sem þjálfarinn setti upp í hendurnar á þeim og þeir eru bara byrjaðir að gera eitthvað til að fá færi. Þá þarf þjálfarinn að taka leikhlé. Hann kippir öllum leikmönnum, bæði þeim sem eru inn á og þeim sem eru á bekknum til sín og leggur upp Plan B. Það plan er annað en Plan A en þó með sömu markmið, að sigra í leiknum.

Bæði Plan A og Plan B hafa verið prófuð margsinnis af þjálfaranum og hann veit að bæði plönin ganga upp ef rétt er haldið á spöðunum. Þjálfarinn þarf ekki að óttast það að stjórn handknattleikssambandsins ákveði leikaðferðina.

Lestrarkennslan.

Snúum okkur þá að lestrinum. Lestrarkennsluaðferðir virðast vera einhvers konar trúarbrögð. Þeir sem aðhyllast eina stefnu reyna að tala aðrar niður. Það hefur aldrei reynst vel að lítillækka aðra til að upphefja sjálfan sig.

Kennarar eru þeir sem nýta sér lestrararkennsluaðferðir. Það fer eftir skólum hvaða aðferð er í forgrunni og lagt er upp með þegar lestrarkennsla hefst í grunnskólanum. Í mörgum tilfellum hefur einhver lestrarkennsla átt sér stað áður, bæði í leikskóla og heima. En þegar í grunnskóla er komið er ein aðferð lögð til grundvallar í upphafi. Ef einhver, eða einhverjir ná ekki tökum á þeirri aðferð þá, rétt eins og þjálfarinn, hefur kennarinn mörg vopn í farangrinum.

Kennarar eru nefnilega þeim kostum búnir að einblína ekki á að troða ákveðinni aðferð upp á börn sem ná henni ekki heldur aðlaga námsefnið að börnunum og reyna fjölbreyttar aðferðir til að börn nái tökum á lestri. Kennurum er upp til hópa drullusama hvaða aðferð er notuð ef árangurinn er sá sami. Kennarar læra fjölbreyttar kennsluaðferðir og fjölbreyttar kennsluaðferðir eru til þess að ná til sem flestra með sama efnið.

Í fjölda mörg ár hefur lestur, samlagning, frádráttur, margföldun og deiling verið kennd í skólum. Markmiðið er alltaf það sama. Að börn nái hæfni til að nýta sér þetta. Hvort barn noti skíðabrekku, skiptingu eða samsetningu talna til að deila skiptir ekki höfuðmáli, heldur að barnið kunni að deila.

Við skulum því ekki eyða tíma í að ræða hvernig eitthvað er kennt í grunnskólum eða hvaða aðferð er notuð hvar. Við skulum ræða það ef lestur er ekki kenndur við grunnskóla, þá er eitthvað að. Við skulum líka ræða sjálfstæði skóla og kennara. Að það sé ekki troðið niður í hálsmál kennara einhverjum skylduaðferðum til að kenna eitthvað fag. Kennarar eru sérfræðingar á sínu sviði og það ber að treysta þeim til að kenna það sem nemendur eiga að læra.

Kennarar eru nefnilega fyrir börnin í skólanum. Kennarar eru ekki í skólunum til að halda á lofti einhverjum aðferðum sem henta, eða henta ekki, þeim nemendum sem þeir eru að kenna. Skólastarfið snýst um að stunda fjölbreytt nám með fjölbreyttum aðferðum sem gefur nemendum fjölbreytta sýn á margbreytilegt umhverfi. Hengjum okkur ekki í einsleitnina.

Höfundur er kennari við Brekkuskóla á Akureyri.