Fjár­mál barnanna geti haft á­hrif á eftir­laun for­eldranna

Björn Berg fjármálaráðgjafi fór yfir hvað fólk gerir oftast með peningana sína þegar það fer að nálgast lífeyrisaldur. Hann skiptir því í þrennt, fyrsti hópurinn notar peninginn í eitthvað skemmtilegt, annar hópurinn í að framfleyta sér sjálfum en sá þriðji hjálpar börnunum.

„Fólk sem er að detta í lífeyrisaldur lækkar í tekjum, kannski töluvert, og þarf á sínu lausafé að halda fyrir sig sjálft. Að þá sé það að gefa börnunum sínum lausafé eða jafnvel taka lán til þess að aðstoða börn sem eru bara fullorðin. Börn sem að hvort sem það er einhver fjárhagsvandi eða að foreldrarnir séu að upplifa sem svo að þau hefðu gott af smá aðstoð,“ segir Björn sem ræddi málin í Bítinu á Bylgjunni.

„Það er ekkert óheillegt við þetta og ég held að þetta sé ekkert nýtt en það sem mætti skoða aðeins betur er þegar þetta er farið að hafa veruleg áhrif á lífeyrismál. Þetta seinkar því til dæmis að sumir geti farið á eftirlaun.“

Séreignarsparnaðurinn horfinn

Björn segir það misjafnt hvað foreldrarnir séu að aðstoða börnin við og tekur sem dæmi íbúðakaup og skilnað. Það sé samt sem áður mikilvægt að hafa verulegt svigrúm þegar fólk fer á eftirlaun og betra að huga að því fyrr heldur en síðar.

Hann tekur sem dæmi fólk um sextugt sem er fyrst þá að skipuleggja sín lífeyrismál og eiga börn um þrítugt sem eru að reyna að spara fyrir útborgun í íbúð. Foreldrarnir finna sig knúna til að aðstoða. 

„Ég sé líka stundum að fólk á kannski tvö, þrjú börn og það er búið að hjálpa einu eða tveimur og svo er yngsta barnið að fara flytja út og þá hugsa þau að þau þurfi að hjálpa því þau hjálpuðu hinum. Þá ertu kominn í klemmu,“ segir hann.

„Það er ekki gaman að þetta breyti fyrirætlunum og væntingum fólks til lífeyrisaldursins og að lífeyristaka þurfi að vera með öðrum hætti. Allt í einu er allur séreignarsparnaður bara horfinn og fólk er tæpara eða er að taka með sér skuldir inn í lífið.“

Bómullarvafin börn 

Björn hvetur foreldra til að byrja snemma að ræða sparnað við börnin sín. Það sé stórt skref að komast inn á íbúðamarkaðinn og að setja börnin í bómul hjálpi ekki. 

„En það sem gerist, sem ég er nú ekki að alhæfa, það sem ég sé allt of oft er að foreldrar, fjölmiðlar, samfélagsmiðlar og stjórnmálin eru að ala upp heila kynslóð barna með það hugarfar að þau munu ekki eiga breik í eitt eða neitt. Þau munu aldrei kaupa sér íbúð af því að allt er ómögulegt og allt er svindl og allt er ósanngjarnt,“ segir Björn.

Foreldrarnir hvetji börnin þá til að búa lengur í foreldrahúsum og börnin geri sér of seint grein fyrir mikilvægi þess að spara.

„Þá þarf að byrja að safna einhverjum milljónum. Það er bara allt of seint og þá grípa foreldrarnir inn í með fjárhagslega aðstoð. Það er ekki leiðin.“