Sam­staða um varnar­mál

Í vikunni samþykkti Alþingi einróma nýja stefnu Íslands í varnar- og öryggismálum. Það er fagnaðarefni, þótt tilefnið, hið ótrygga ástand í heimsmálunum, sé það ekki. Ljóst er að okkar nærumhverfi hefur tekið miklum breytingum á undanförnum árum, ekki síst í kjölfar allsherjarinnrásar Rússlands í Úkraínu. Þar er á ferðinni grimmúðlegt og gamaldags landvinningastríð þar sem stórveldi leitast við að innlima landsvæði og undiroka nágranna sína með vopnavaldi.

Sú breyting sem orðið hefur á öryggisumhverfinu er þungbær staðreynd sem við verðum að horfast í augu við. Við finnum mörg fyrir áhyggjum af því að heimurinn kunni að vera að stefna í ranga átt. Hvort sem um er að ræða tímabundna krísu eða breytingu til lengri tíma, þá kann að reyna á okkar samfélög á næstu misserum.

Skýr sýn og traustur grunnur

Vinna við nýja varnar- og öryggisstefnu var sett af stað síðasta vor einmitt á þessum forsendum. Leitað var álits innlendra sérfræðinga, höfuðstöðvar NATO heimsóttar, og rætt við fjölmarga, meðal annars yfirmann sameinaðs herafla bandalagsins í Evrópu. Niðurstaðan er stefna sem bregst við breyttri heimsmynd en hvílir engu að síður á traustum grunni.

Aðild að NATO og varnarsamningurinn við Bandaríkin verða áfram kjölfestan í vörnum landsins. Til viðbótar er lögð áhersla á virka þátttöku í fjölþjóðlegum samstarfsverkefnum og tvíhliða samstarf við ríki beggja vegna Atlantshafsins. Til þess að standa vörð um fullveldi okkar, farsæld og frið, þurfum við áfram að starfa saman með líkt þenkjandi ríkjum og vera tilbúin til að verja þau gildi.

Áfallaþol og gildismat

Í stefnunni er lögð áhersla á að efla áfallaþol samfélagsins alls. Hún er nátengd þjóðaröryggisstefnu, þar sem horft er til þess að auka greiningargetu, efla rannsóknir og tryggja að laga- og stofnanaumgjörð sé skýr. Stefnan miðar að því að tryggja innlenda getu, mannauð og varnarmannvirki til að mæta áskorunum og uppfylla skuldbindingar okkar, t.d. hvað varðar gistiríkjastuðning. Rétt er að taka fram að það er ein af meginforsendum stefnunnar að við erum og verðum áfram herlaus þjóð.

Samstaðan er sjálfstætt öryggismál

Það er ávallt jákvætt þegar samstaða næst í flóknum málum. En þegar kemur að varnarmálum er samstaðan sjálfstætt þjóðaröryggismál. Í heimi þar sem skautun fer vaxandi og ágreiningur er iðulega notaður sem vopn til að veikja samfélög innan frá, eru þetta mikilvæg skilaboð út í umheiminn. Þegar kemur að vörnum landsins standa þingmenn á Alþingi, í stjórn og stjórnarandstöðu, saman sem einn.

Höfundar eru þingmenn.