Humarinn tók yfir heiminn og bað Evrópu um að vakna

Umtalaðasti maður tækniheimsins þessa dagana er Peter Steinberger. Fyrir nokkrum vikum vissi eiginlega enginn hver þessi Austurríkismaður er. Hann varði árum í að búa til einfalda pdf-birtingarlausn og seldi hana svo án þess að það heyrði til sérstakra tíðinda. Við það varð hann hvorki frægur né vellauðugur en átti nógu mikinn pening til að gera einfaldlega það sem hann langaði og hann vildi leika sér við forritunartilraunir.

Hann leikur sér í nokkur ár og gerir ótal tilraunir á GitHub. Lítið er í raun að frétta fyrr en hann býr til erindreka, eða hvað við ætlum að kalla AI agent, sem heitir nú OpenClaw og auðkennir sig með humri. OpenClaw er nokkurs konar einkaritari notenda sem sjálfvirknivæðir margvísleg dagleg verkefni. Möguleikar humarsins eru nær endalausir og getur OpenClaw t.d. séð um tölvupóstinn þinn, dagatalið, bókanir á flugferðum, hótelum eða á veitingastöðum.

OpenClaw varð á örskotsstundu hraðast vaxandi GitHub-verkefnið í sögunni, Mac Mini-tölvur seldust víða upp vegna OpenClaw-tengdrar eftirspurnar og á endanum „keypti“ OpenAI Steinberger og hann flutti frá Vínarborg til San Francisco. Af því tilefni kallaði Sam Altman hjá OpenAI Steinberger snilling og humarinn varð heimsfrægur.

Þegar ég byrjaði að kanna gervigreind var markmið mitt að hafa gaman og veita fólki innblástur. Og hér erum við, humarinn er að taka yfir heiminn. Næsta verkefni mitt er að búa til erindreka sem jafnvel mamma mín getur notað. Það mun krefjast mun víðtækari breytinga, miklu meiri íhugunar um hvernig á að gera það á öruggan hátt og aðgangs að allra nýjustu líkönum og rannsóknum.

Sjá: https://steipete.me/posts/2026/openclaw

Sam Altman spáði fyrir tveimur árum að til gæti orðið einhyrningur, fyrirtæki sem seldist á yfir 1 milljarð dala, með aðeins einum starfsmanni. Þó að engar tölur hafi verið gefnar upp um „kaupverð OpenAI á Steinberger“ þá kalla margir hann einhyrning og kannski sá Sam bara sjálfur til þess að spádómurinn hans rættist.

Í tilefni vistaskipta skrifar Steinberger á X um muninn á nýsköpun í Bandaríkjunum og í Evrópu. Þar er augljóst að hann telur evrópska umhverfið ekki fallið til árangurs. Hans orð eru áhyggjuefni en um leið í takti við það sem við höfum heyrt áður.

Steinberger gefur Evrópu falleinkunn hvað varðar hæfi til nýsköpunar og uppbyggingar tæknifyrirtækja.

Ég hef áður skrifað um Draghi-skýrsluna sem var gagnrýnin á umhverfi evrópskrar nýsköpunar og eðlilegt er að vísa til hennar í þessu samhengi. Þar er vísað til fjölda staðreynda sem lýsa bágborinni stöðu tæknilegrar nýsköpunar í Evrópu.

• Ekkert fyrirtæki í ESB sem stofnað hefur verið á síðustu 50 árum hefur náð 100 milljarða evra markaðsvirði. Öll risatæknifyrirtæki sama tímabils voru stofnuð í Bandaríkjunum.

• Samanlagt markaðsvirði bandarískra fyrirtækja af 100 stærstu í heimi var 2,6 sinnum meira en heildarmarkaðsvirði sams konar fyrirtækja í Evrópu árið 2015. Síðan hefur staðan versnað. Hlutfallið var 7,6 á fyrsta ársfjórðungi 2025 og nálgast nú 9 á árinu 2026.

• Samanlagt markaðsvirði þeirra 13 fyrirtækja sem eru meira en $10 milljarða virði og jafnframt yngri en 50 ára er $400 milljarðar í Evrópu. Virði sambærilegra bandarískra fyrirtækja er 30 billjónir Bandaríkjadala eða 70 sinnum meira.

Auðvitað er ekki einhlít skýring á þessari veiku stöðu en ósamstíga og flókinn evrópskur vinnumarkaður og ofurregluverk leika án efa hlutverk. Staðan kemur beinlínis, eins og Steinberger bendir á, í veg fyrir að þú viljir byggja upp fyrirtæki í álfunni. Það er óskynsamlegt að byggja upp áhættusöm tæknifyrirtæki sem þurfa hraða og sveigjanleika í slíku umhverfi.

Það þarf að einfalda regluverk, tryggja aðgang að áhættufjármagni og skapa menningu sem umbunar áræðni og áhættusækni. Það síðastnefnda, reglugerðarmenningin, gæti þó reynst erfið ef ekki óyfirstíganleg hindrun.

Steinberger er ekki eini sem kvartar. Friedrich Merz, kanslari Þýskalands, orðar þetta snyrtilega: „Fyrirtæki í ESB eru að dragast aftur úr í gervigreindarkapphlaupinu vegna of flókinna reglna. Við þurfum að einfalda þessar reglur og við þurfum að hvetja til áhættusækni. Fyrirtæki ættu t.d. að gera tilraunir með nýja tækni til að byggja upp viðskiptamódel framtíðarinnar.“ Hann er beinlínis að segja að Evrópa verði ekki þátttakandi í gervigreindarhagkerfinu að öðru óbreyttu.

Steinberger þurfti ekki að fara til Bandaríkjanna. Hann gat áfram byggt upp í Evrópu en valdi að starfa í umhverfi sem umbunaði áhættusækni og nýsköpun með hraða, stærð og aðgengi að nýjustu tækni. Hann gat valið úr fjárfestum og byggt upp þar sem hann taldi skynsamlegast. Hann tók ákvörðun um að flýja regluverk og þær menningarlegu hindranir sem hann gat átt von á að þurfa að glíma við í Evrópu.

Viðvörunarmerkin eru augljós: Brottför humarsins, eldræða Merz, Draghi-skýrslan og síendurteknar sögur um evrópska nýsköpun sem nær ekki flugi á heimavelli. Það þarf að einfalda regluverk, tryggja aðgang að áhættufjármagni og skapa menningu sem umbunar áræðni og áhættusækni. Það síðastnefnda, reglugerðarmenningin, gæti þó reynst erfið ef ekki óyfirstíganleg hindrun.

Spurningin er hvort Evrópa nær að skipta um kúrs áður en fleiri humrar kveðja.

Höfundur er meðeigandi hjá Deloitte.