Til hæst­virts mennta- og barna­málaráðherra, Ingu Sæ­land

Það eru rétt um þrír mánuðir síðan að háttvirtur, þá félags- og húsnæðismálaráðherra og núverandi mennta- og barnamálaráðherra, Inga Sæland grét í sal Alþingis, þegar Alþingi samþykkti samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðs fólks. Það skýtur því skökku við, að mennta- og barnamálaráðuneytið, undir hennar forystu og ráðuneyti hennar flokks, geti ekki endurnýjað styrk til að halda úti Ævintýrabúðum, sumarbúðum, fyrir börn og unglinga með stuðningsþarfir tengdar ADHD, einhverfu og/eða andlega áskorunum. Einnig hefur erindi frá stuðningsfélaginu Gló, ekki verið svarað af hálfu ráðuneytisins.

Gló stuðningsfélag hefur undanfarin 6 ár, rekið Ævintýrabúðir Reykjadals, verkefni sem var sett á laggirnar af frumkvæði stjórnvalda og var ætlað að rjúfa félagslega einangrun þeirra barna með stuðningsþarfir tengdar ADHD, einhverfu og/eða andlegum áskorunum. Í ljós kom að nauðsyn slíkra sumarbúða var gríðarleg og hefur verið mikil aðsókn hvert sumar, en Mennta- og barnamálaráðuneytið hefur styrkt verkefnið ár frá ári. Um er að ræða hóp barna sem mörg hver hafa ekki fengið að upplifa það að eiga vini, vera samþykkt í hópi jafningja og taka þátt í félagsstarfi sem mætir þér á þínum forsendum.

Í 23. grein barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna, sem lögfestur er hér á landi, kemur fram að tryggja eigi að fötluð börn hafi aðgang að og njóti bæði þjálfunar og aðgengi að tómstundum og þannig stuðla að sem mestri félagslegri aðlögun og þroska. Stjórnvöld, eigi að fjarlægja hindranir svo öll börn geti tekið þátt í samfélaginu.

Raunveruleiki barna með fatlanir er langt frá því. Árið 2023 var umfjöllun í fjölmiðlum um könnun, sem sýndi að einungis 4% af þeim 3.000 börnum með fatlanir á grunnskólaaldri, stunda reglulega hreyfingu innan íþróttahreyfingarinnar. Samkvæmt, Valdimar Gunnarssyni, verkefnastjóra Allir með - er hlutfallið komið upp í 8,5%, þremur árum síðar.

Það er nefnilega ekki svo að börn með fatlanir og aðrar hindranir, vilji ekki stunda hreyfingu eða taka þátt í skipulögðu tómstundastarfi, staðan er einfaldlega sú, að flest íþróttafélög eru illa í stakk búin, til að taka á móti þeim börnum sem þurfa örlítið meiri stuðning. Sú afreksíþróttastefna sem einnig er rekin í flestum félögum, ýtir enn frekar undir þá mismunun og gerir það að verkum að börn með fatlanir og aðrar raskanir, stundi ekki skipulagt íþróttastarf.

Sá hópur barna og unglinga sem hafa verið þátttakendur í Ævintýrabúðum Reykjadals, er hópur barna sem oftar en ekki, hefur ekki getað nýtt sér þá afþreyingu sem í boði er yfir sumartímann eða aðrar sumarbúðir. Þótt vilji sé fyrir hendi, eru hvorki fræðsla né nægt fjármagn sett inn í slíka afþreyingu til að aðstoða þá sem starfa við slíkt, til að koma á móts við og mæta þeim börnum sem oftar en ekki uppfylla ekki hið margumrædda box, sem samfélagið miðar út frá. Því það kostar, að gera öllum börnum jafnt undir höfði og að eiga möguleika á að stunda íþrótta- og tómstundastarfi með jafnöldrum sínum.

Reynsla okkar, sem mæður barna sem hafa fengið að upplifað töfra Ævintýrabúða Reykjadals er sú að börnin koma heim, með hökuna upp, axlirnar aftur og sjálfstraustið í botni, því skyndilega voru þau orðin hluti af hóp, fengu hrós, voru hvött til að tala um og segja frá sínum áhugamálum og hittu krakka sem höfðu sömu áhugamál. Þeim var mætt, þau áttu rödd og þau skiptu máli.

Okkar drengir hlökkuðu til að mæta í sumar í Ævintýrabúðir Reykjadals, og því krefjumst við þess að, hæstvirtur ráðherra, Inga Sæland, gangi í málið, svari Gló stuðningsfélagi og jafni hlut þeirra barna sem stóla á Ævintýrabúðir Reykjadals.

Höfundar eru mæður barna með reynslu af Ævintýrabúðum.