Sagði frá ofbeldinu í fyrsta skipti Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 4. mars 2026 16:57 Þráinn Bj. Farestveit sagði sögu sína í fyrsta skipti opinberlega í morgun. Vísir/Vilhelm Þráinn Farestveit, framkvæmdastjóri Verndar fangahjálpar og varaformaður SÁÁ, tjáði sig í fyrsta skipti um ofbeldi sem hann varð fyrir á unga aldri á Landssamráðsfundi gegn ofbeldi í morgun. Hann lýsti mikilvægi þess að koma til móts við börn sem eiga í erfiðleikum. „Ég elst upp við mjög gott fjölskyldulíf, það var engin óregla eða slíkt en ég verð fyrir því að í nærumhverfinu eru konur sem að beita mig kynferðislegu ofbeldi,“ sagði Þráinn við gesti fundarins, sem var í beinu streymi á Vísi. „Í ljósi þess fór ég sem barn að sækja mér stuðning hjá eldri félögum og þá upphefst annars konar ofbeldi sem endar með skelfingu og ég enda á sjúkrahúsi mjög illa farinn líkamlega. Eftir þetta breyttist ég og fólk fer að spyrja hvað hafi orðið um dregninn sem var áður.“ Hann segist hafa átt í miklum erfiðleikum í skólanum, eitthvað sem margir skjólstæðingar hans í dag lýsa einnig. Áföll á unga aldri leiða oft til þess að fólk, sér í lagi drengir, eigi afskaplega erfitt með að fóta sig í skóla. Aðspurður segist Þráinn hafa þurft á eins konar áheyrn að halda á þessum tímapunkti og segir að á hans yngri árum hafi samfélagið verið þannig uppbyggt að lítið sem ekkert samtal átti sér stað um erfið málefni. Að lokum var hann sendur á upptökuheimili fyrir utan höfuðborgina í von um að það myndi hafa jákvæð áhrif á hann. „Þarna kem ég og er í úrræði þar sem er þegar annar einstaklingur vistaður sem er mér miklu eldri. Eins og ég man hann var þetta eins og í Mús og menn þar sem maðurinn var þykkur og feitur. Hann bjó á loftinu með mér, það var lítill gangur á milli og þessi maður var að koma seint inn í herbergið og bera sig og fitla við sig. Hann gerði mér ekki neitt en í ljósi þess svaf ég ekkert þarna í heilt ár,“ segir Þráinn. Sneri við blaðinu eftir rúman áratug Þráinn segist einnig hafa átt erfitt í skólanum sem hann var í á þessum tíma vegna ofbeldisins. Aðrir krakkar forðuðust hann og settist hann alltaf aftast í skólastofuna. Eftir ársdvöl sneri hann aftur en gerðist að hans sögn „algjör stjórnleysingi“. Við tók um áratugur af erfiðleikum og segist Þráinn hafa verið sífellt í nýjum meðferðum eða á stofnunum. „Ég náði ekki fótunum undir mig.“ „1987 fer ég inn í vímuefnameðferð hjá SÁÁ og við tekur annað tímabil. Frá því ég hef ég gengið þennan veg í trú um það að aðrir sem fóru þennan veg eigi von um að fá nýja fortíð, ekki það sem áður var,“ segir Þráinn. „Ég skil vel, ef við skoðum ofbeldisbrot, að maður nær ekki endurheimt í hvað maður gerir og viðheldur tilfinningum eins og reiði, sorg og situr eftir með sig skemmdan.“ Í dag er Þráinn menntaður afbrotafræðingur og nýtir reynsluna sína til að hjálpa öðrum í störfum sínum hjá Vernd fangahálp og SÁÁ. Hann ítrekar hvað það sé mikilvægt að hlusta á börnin þegar þau biðja um hjálp. Hann hefur barist í þágu þeirra sem vistaðir voru á hinum ýmsu heimilum á árum áður, þar á meðal á Bakkakoti sem hefur verið töluvert til umfjöllunar nýverið. „Ég bendi fólki á að hlusta á börnin, það sem gerist á einhverjum tímapunkti er að börnin rétta fram höndina og biðja um svörun. Það er oft þannig að það er bara einn gluggi og þá er eins gott að grípa hann.“ Lögreglan Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Erlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Erlent Fleiri fréttir Íslensk skólastúlka varð fyrir táragasi í París Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Ein matskeið og þá er dauðinn vís Beint: Opið málþing um heimilisleysi „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Lægð suðvestan úr hafi væntanleg til landsins Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Fundu mikið magn vímuefna og peninga við leit Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Bjóða út sorphirðu í Breiðholti til sex ára Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Marco Rubio á leið til Íslands „Dapurlegt pólitískt útspil hjá oddvita Samfylkingar“ Ekki búið að finna nýjan lögreglustjóra hátt í hálfu ári síðar Alvarlega slasaður eftir fall af svölum Árekstur við Hamraborg Engin aðstoð við próftöku og litaðar númeraplötur Uppsagnir hjá Klettabæ Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Kristrún tilbúin í aðgerðir Inga vildi alls ekki svara spurningum fréttamanns Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Sjá meira
„Ég elst upp við mjög gott fjölskyldulíf, það var engin óregla eða slíkt en ég verð fyrir því að í nærumhverfinu eru konur sem að beita mig kynferðislegu ofbeldi,“ sagði Þráinn við gesti fundarins, sem var í beinu streymi á Vísi. „Í ljósi þess fór ég sem barn að sækja mér stuðning hjá eldri félögum og þá upphefst annars konar ofbeldi sem endar með skelfingu og ég enda á sjúkrahúsi mjög illa farinn líkamlega. Eftir þetta breyttist ég og fólk fer að spyrja hvað hafi orðið um dregninn sem var áður.“ Hann segist hafa átt í miklum erfiðleikum í skólanum, eitthvað sem margir skjólstæðingar hans í dag lýsa einnig. Áföll á unga aldri leiða oft til þess að fólk, sér í lagi drengir, eigi afskaplega erfitt með að fóta sig í skóla. Aðspurður segist Þráinn hafa þurft á eins konar áheyrn að halda á þessum tímapunkti og segir að á hans yngri árum hafi samfélagið verið þannig uppbyggt að lítið sem ekkert samtal átti sér stað um erfið málefni. Að lokum var hann sendur á upptökuheimili fyrir utan höfuðborgina í von um að það myndi hafa jákvæð áhrif á hann. „Þarna kem ég og er í úrræði þar sem er þegar annar einstaklingur vistaður sem er mér miklu eldri. Eins og ég man hann var þetta eins og í Mús og menn þar sem maðurinn var þykkur og feitur. Hann bjó á loftinu með mér, það var lítill gangur á milli og þessi maður var að koma seint inn í herbergið og bera sig og fitla við sig. Hann gerði mér ekki neitt en í ljósi þess svaf ég ekkert þarna í heilt ár,“ segir Þráinn. Sneri við blaðinu eftir rúman áratug Þráinn segist einnig hafa átt erfitt í skólanum sem hann var í á þessum tíma vegna ofbeldisins. Aðrir krakkar forðuðust hann og settist hann alltaf aftast í skólastofuna. Eftir ársdvöl sneri hann aftur en gerðist að hans sögn „algjör stjórnleysingi“. Við tók um áratugur af erfiðleikum og segist Þráinn hafa verið sífellt í nýjum meðferðum eða á stofnunum. „Ég náði ekki fótunum undir mig.“ „1987 fer ég inn í vímuefnameðferð hjá SÁÁ og við tekur annað tímabil. Frá því ég hef ég gengið þennan veg í trú um það að aðrir sem fóru þennan veg eigi von um að fá nýja fortíð, ekki það sem áður var,“ segir Þráinn. „Ég skil vel, ef við skoðum ofbeldisbrot, að maður nær ekki endurheimt í hvað maður gerir og viðheldur tilfinningum eins og reiði, sorg og situr eftir með sig skemmdan.“ Í dag er Þráinn menntaður afbrotafræðingur og nýtir reynsluna sína til að hjálpa öðrum í störfum sínum hjá Vernd fangahálp og SÁÁ. Hann ítrekar hvað það sé mikilvægt að hlusta á börnin þegar þau biðja um hjálp. Hann hefur barist í þágu þeirra sem vistaðir voru á hinum ýmsu heimilum á árum áður, þar á meðal á Bakkakoti sem hefur verið töluvert til umfjöllunar nýverið. „Ég bendi fólki á að hlusta á börnin, það sem gerist á einhverjum tímapunkti er að börnin rétta fram höndina og biðja um svörun. Það er oft þannig að það er bara einn gluggi og þá er eins gott að grípa hann.“
Lögreglan Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Erlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Fær umboðið í fangið fjórum dögum eftir uppgjöf Erlent Fleiri fréttir Íslensk skólastúlka varð fyrir táragasi í París Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Ein matskeið og þá er dauðinn vís Beint: Opið málþing um heimilisleysi „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Lægð suðvestan úr hafi væntanleg til landsins Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Fundu mikið magn vímuefna og peninga við leit Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Bjóða út sorphirðu í Breiðholti til sex ára Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Marco Rubio á leið til Íslands „Dapurlegt pólitískt útspil hjá oddvita Samfylkingar“ Ekki búið að finna nýjan lögreglustjóra hátt í hálfu ári síðar Alvarlega slasaður eftir fall af svölum Árekstur við Hamraborg Engin aðstoð við próftöku og litaðar númeraplötur Uppsagnir hjá Klettabæ Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Kristrún tilbúin í aðgerðir Inga vildi alls ekki svara spurningum fréttamanns Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun „Ég væri að ljúga ef ég segði að það væri tilviljun“ Sniðganga geti verið túlkuð sem yfirlýsing ríkisstjórnarinnar Sjá meira