Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger skrifar 21. mars 2026 16:30 Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Kæru landar - Af hverju eigum við að segja JÁ í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Flugfélög og styrkur stéttarfélaga, traust og tryggð Matthías Arngrímsson Skoðun „Þegar þekking skapar ábyrgð. Hvað myndi Mannréttindadómstóll Evrópu segja um Seyðisfjörð?“ Lárus Bjarnason Skoðun Hvar liggja mörkin? Dagmar Valsdóttir Skoðun Hildarleikur Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Frístundastarf skiptir máli - líka á sumrin ! Steinn Jóhannsson,Soffía Pálsdóttir ,Jakob Frímann Þorsteinsson Skoðun Alþingi í samstarfi við pólitísk félagasamtök? Guttormur Þorsteinsson Skoðun Fyrstu fasteignakaup sjaldan verið aðgengilegri Víðir Arnar Kristjánsson Skoðun Leiðrétting á loftslagsumræðu á Alþingi: Ísland er ekki fyrirmynd og ESB er ekki vandamálið Eyþór Eðvarðsson Skoðun Að langa en geta ekki Birna Heiðarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Kæru landar - Af hverju eigum við að segja JÁ í ágúst? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Forgangsröðun fjár úti í skurði Diljá Matthíasardóttir skrifar Skoðun Staða Grindavíkur Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Raunhæf leið til að bæta heilbrigðiseftirlit Kolbrún Georgsdóttir skrifar Skoðun Fyrstu fasteignakaup sjaldan verið aðgengilegri Víðir Arnar Kristjánsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustan 2026: Vöxturinn er ekki lengur sjálfgefinn Herborg Svana Hjelm skrifar Skoðun Hvar liggja mörkin? Dagmar Valsdóttir skrifar Skoðun Hversu mikið af varnarefnum er í matnum þínum? Anna Lind Fells skrifar Skoðun Tveir öfgamenn ganga inn á bar... Ólafur Hauksson skrifar Skoðun Hildarleikur Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Frístundastarf skiptir máli - líka á sumrin ! Steinn Jóhannsson,Soffía Pálsdóttir ,Jakob Frímann Þorsteinsson skrifar Skoðun Börn send fram og til baka Lúðvík Júlíusson skrifar Skoðun Flugfélög og styrkur stéttarfélaga, traust og tryggð Matthías Arngrímsson skrifar Skoðun Framkvæmdastjórar SA styðja hækkun kostnaðar við opinbert eftirlit Hörður Þorsteinsson skrifar Skoðun Þekking sem mótar land, byggð og samfélag Þórður Már Sigfússon skrifar Skoðun „Þegar þekking skapar ábyrgð. Hvað myndi Mannréttindadómstóll Evrópu segja um Seyðisfjörð?“ Lárus Bjarnason skrifar Skoðun Hvað gerist þegar barn hættir að treysta fullorðnum? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Til hvers var barist og hver situr að aflanum? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver er munurinn á Þorgerði Katrínu og Donald Trump? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Traust verður verðmætasta auðlind fyrirtækja á tímum gervigreindar Gísli Rafn Ólafsson skrifar Skoðun Tala og tala en gera ekki neitt Tómas Þór Þórðarson skrifar Skoðun Leiðrétting á loftslagsumræðu á Alþingi: Ísland er ekki fyrirmynd og ESB er ekki vandamálið Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Barnamenning mótar raddir framtíðar Logi Már Einarsson skrifar Skoðun Samfélagið á innsoginu: Við bíðum bara eftir næsta morði á borð við Menningarnótt Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar hegðun er ákall en enginn hlustar Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Alþingi í samstarfi við pólitísk félagasamtök? Guttormur Þorsteinsson skrifar Skoðun Að langa en geta ekki Birna Heiðarsdóttir skrifar Skoðun Misskilningur um samræmingu heilbrigðiseftirlits Pétur Halldórsson skrifar Skoðun Opinn tékki með fullveldið að veði Sigurður Egilsson skrifar Skoðun Gjaldmiðlamálið: íslenski smábáturinn eða stóra skipið sem þolir ólgusjó? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía.
„Þegar þekking skapar ábyrgð. Hvað myndi Mannréttindadómstóll Evrópu segja um Seyðisfjörð?“ Lárus Bjarnason Skoðun
Frístundastarf skiptir máli - líka á sumrin ! Steinn Jóhannsson,Soffía Pálsdóttir ,Jakob Frímann Þorsteinsson Skoðun
Leiðrétting á loftslagsumræðu á Alþingi: Ísland er ekki fyrirmynd og ESB er ekki vandamálið Eyþór Eðvarðsson Skoðun
Skoðun Frístundastarf skiptir máli - líka á sumrin ! Steinn Jóhannsson,Soffía Pálsdóttir ,Jakob Frímann Þorsteinsson skrifar
Skoðun Framkvæmdastjórar SA styðja hækkun kostnaðar við opinbert eftirlit Hörður Þorsteinsson skrifar
Skoðun „Þegar þekking skapar ábyrgð. Hvað myndi Mannréttindadómstóll Evrópu segja um Seyðisfjörð?“ Lárus Bjarnason skrifar
Skoðun Traust verður verðmætasta auðlind fyrirtækja á tímum gervigreindar Gísli Rafn Ólafsson skrifar
Skoðun Leiðrétting á loftslagsumræðu á Alþingi: Ísland er ekki fyrirmynd og ESB er ekki vandamálið Eyþór Eðvarðsson skrifar
Skoðun Samfélagið á innsoginu: Við bíðum bara eftir næsta morði á borð við Menningarnótt Davíð Bergmann skrifar
Skoðun Gjaldmiðlamálið: íslenski smábáturinn eða stóra skipið sem þolir ólgusjó? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
„Þegar þekking skapar ábyrgð. Hvað myndi Mannréttindadómstóll Evrópu segja um Seyðisfjörð?“ Lárus Bjarnason Skoðun
Frístundastarf skiptir máli - líka á sumrin ! Steinn Jóhannsson,Soffía Pálsdóttir ,Jakob Frímann Þorsteinsson Skoðun
Leiðrétting á loftslagsumræðu á Alþingi: Ísland er ekki fyrirmynd og ESB er ekki vandamálið Eyþór Eðvarðsson Skoðun