Trúnaði af­létt: Leigan hljóðar upp á 500 milljónir, ekki 1.500

Þetta kemur fram í gögnum, sem bætt hefur verið við opinbera fundargerð fundar bæjarráðs þann 5. mars, í kjölfar þess að trúnaði var aflétt af þeim.

Nokkuð hart var tekist á um áform um menningarmiðstöðina á fundinum, líkt og Vísir fjallaði um á dögunum. Theodóra S. Þorsteinsdóttir, oddviti Viðreisnar í Kópavogi, hafði þá fjallað um málið í aðsendri grein á Vísi. Þar fullyrti hún að samningurinn við Heima hljóðaði upp á 1,5 milljarða króna í leigu á tíu ára samningstímanum.

Ásdís Kristjánsdóttir, bæjarstjóri Kópavogs, gerði verulegar athugasemdir við málflutning Theodóru í viðtali við Vísi skömmu síðar.

Ódýr pólitík

Þá sagði Ásdís að af og frá væri að bærinn myndi greiða Heimum 1,5 milljarða króna á samningstímanum.

„Hér er verið að blanda saman heildarrekstrarkostnaði, sem innifelur auðvitað laun starfsfólks og allt sem felst í því að reka menningarmiðstöð og bókasafn. Það er viljandi verið að teikna upp þá mynd að þetta sé leiguverðið í heild. Það er rangt og ómaklegt af bæjarfulltrúum að halda því fram vitandi betur og mér finnst það alvarlegt.“

Þar væri ódýr pólitík á ferð. Fyrir Kópavogsbúa væri um hagstæðan samning að ræða í hlutfalli við allt sem bærinn ræki.

„Auðvitað er það í ljósi sérstöðu okkar sem sveitarfélag að við tryggðum að hér væri um hagstæðan samning að ræða.“

Trúnaði aflétt

Þegar Vísir ræddi við Ásdísi var leigusamningurinn og fleiri gögn tengd áformunum háð trúnaði. Þeim trúnaði hefur nú verið aflétt og gögnunum bætt við fundargerðina sem fjallað var um á sínum tíma.

Í leigusamningnum segir að hið leigða sé leigurými á 2. hæð í Smáralind, samtals um 900 fermetrar með fyrirvara um endanlega stærð þegar hönnun liggur fyrir en þó að hámarki 900 fermetrar. Í kynningu um verkefnið, sem flutt var fyrir bæjarráðsfulltrúa má sjá eftirfarandi skýringarmynd.

Leigutíminn sé tímabundinn til 10 ára, hefjist við afhendingu hins leigða í mars á næsta ári og ljúki án sérstakrar uppsagnar þann 31. mars 2037. Við lok leigutíma skuli allar fastar innréttingar verða eign leigusala ásamt öllum innri frágangi, að frátöldum innréttingum sem tilheyra beint eða óbeint Menningarmiðstöð Kópavogs og leigutaki leggur til og kostar á leigutíma.

Fyrir þetta skuldbindi Kópavogsbær s til þess að greiða Heimum mánaðarlega grunnhúsaleigu frá og með opnunardegi sem svarar til 4.000 krónum á fermetra auk virðisaukaskatts. Samkvæmt áðurnefndri kynningu er núvirði samningsins áætlað 517 milljónir króna.

Vísvitandi sett fram í fyrirsagnastíl

„Samningur Kópavogsbæjar við Heima er mjög hagkvæmur og spilar þar inn í sérstaða okkar sem sveitarfélags og mikil samlegðaráhrif milli tveggja ólíkra aðila. Við erum spennt að opna bókasafn og menningarmiðstöð af þessari stærðargráðu þar sem þeir sem heimsækja Smáralindina er fjölbreyttur hópur Kópavogsbúa,“ segir Ásdís í samtali við Vísi, í tilefni af því að trúnaði var aflétt af gögnunum.

Mikilvægt sé að hafa í huga að kostnaður við rekstur bókasafnsins verði langt um lægri en það sem almennt sjáist við rekstur bókasafna. Verkefnið sé jákvætt og til hagsbóta fyrir samfélagið og margir íbúar hafi komið að máli við hana og glaðst yfir fréttum af verkefninu.

„Við verðum að toga okkur upp úr skotgröfunum og standa með öllum okkar málaflokkum í lögbundinni þjónustu og því sem gerir líf okkar allra ríkara og betra.“

Fólk geti dvalið án þess að borga sig inn

Ásdís segir þetta samfélagsverkefni bæjarins og Heima fyrirboða góðra tíma. Það sé eðlilegt framhald af áherslum bæjarins í menntamálum og læsi, auk þess að bókasöfn gegni æ stærra hlutverki í baráttunni gegn einmanaleika og félagslegri einangrun. Ekki síst vegna þess að bókasöfn bjóði upp á opin, örugg og hlutlaus rými þar sem fólk getur dvalið án þess að þurfa að kaupa sér aðgang.

„Áætlað er að sextíu prósent af gestum Smáralindar séu Kópavogsbúar sem njóta návígis við sterkan verslunar- og þjónustukjarna. Tilkoma menningarmiðstöðvar, þar sem hjartað slær í kringum bækur og menningarstarf, er kærkomin viðbót við okkar sterku þjónustu sem hefur gert út frá Hamraborg og þjónað stórum hópi íbúabyggðar sem fer bara stækkandi.“

Þá verði til nýr vettvangur fyrir skólahópa í bæjarfélaginu þar sem fræðslustarf geti farið fram í tengslum við náttúrusafnið, listsköpun og margt fleira. Þá séu rýmri opnunartímar í boði þannig að bókasafn verði loksins opið á sunnudögum og tveir ólíkir aðgangar, annars vegar bein aðkoma inn í bókasafnið utan frá og hins vegar innan úr Smáralind þar sem nú er Garðurinn, mathöll.

„Nýtt útisvæði fyrir börn og fjölskyldur austan megin við Smáralind verður einnig tilkomumikið í beinu framhaldi af menningarmiðstöð Kópavogs og mun svara sterku ákalli eftir fleiri útivistarsvæðum þar sem hægt er að una sér á meðan börnin leika og sprikla.“

Að sögn Ásdísar eru næstu skref að halda nafnasamkeppni meðal Kópavogsbúa og vinna úr hugmyndasamkeppni ólíkra hönnuða með Heimum.

24 ára bið senn á enda

Ásdís segir að Kópavogsbær hafi lengi leitað að rými til að útvíkka menningarstarf bæjarins í takti við stækkandi byggð líkt og ákall bæjarbúa hafi verið um. Allt frá opnun bókasafnsins í Hamraborg hafi verið fyrirheit um að geta veitt lögbundna bókasafnsþjónustu í dreifðu bæjarfélagi inni í hverfunum. Síðan hafi liðið 24 ár.

„Við fórum í breytingar á menningarhúsunum árið 2024, efldum þjónustuna en hagræddum samhliða í rekstri, það fjármagn gengur upp í leigusamninginn í Smáralindinni.“

Ásdís segir þarfagreiningar frá árinu 2010 liggja til grundvallar þessum ákvörðunum og hafi snúist ýmist að því að byggja nýtt, koma almenningsbókasafni fyrir í rýmum bæjarins, byggja við, eða leigja af einkaaðilum í efri byggðum líkt og bærinn gerir nú þegar fyrir velferðarþjónustuna og aðra starfsemi. Þá hafi verið litið til svipaðra rýma og þjónustu sem bókasöfnin Oodi í Helsinki og Deichmann í Osló bjóða upp á. Fljótlega hafi komið í ljós að möguleikar lágu í að koma fyrir almenningsbókasafni í Kórnum og einnig að koma inn í rými sem var í miðri þróun í Smáralind og Heimar eiga og reka.

„Samfélög eru marglaga og sinna fjölbreyttri lögbundinni þjónustu, þar á meðal eru bókasöfnin okkar. Að skapa tortryggni og samkeppni milli málaflokka í fjárveitingum er óábyrgt, sérstaklega í ljósi þess að bókasöfnin hafa beðið í 24 ár eftir því að útvíkka starfsemi sína í fleiri hverfi bæjarins. Þá bjuggum við til svigrúm í rekstri með árangursríkum breytingum í menningarhúsunum árið 2024 sem var eyrnamerkt menningunni. Það var því sjálfgefið að nýta fjármagnið til þess að færa út kvíarnar og koma nær fólki í sínum hverfum um leið og lending náðist með samlegðaráhrifum við fyrirliggjandi rekstur í Kórnum og Smáranum.“

Heimar taki á sig talsverða fjárfestingu

Loks segir Ásdís að samstarf Kópavogs og Heima um samfélagsverkefni byggi á þeirri sérstöðu sveitarfélagsins að það sé ekki tekjuberandi. Heimar sjái um að hanna allt rýmið frá grunni og kosta þá framkvæmd alfarið í kringum allt sem er veggfast.

Leigan sem Kópavogsbær greiðir til Heima sé 50 milljónir á ári og bærinn sé með leigusamninga víða annars staðar í bænum við einkaaðila og það sé því ekkert nýtt af nálinni, ekki frekar en hjá öðrum sveitarfélögum. 

„Þá vissulega greiðum við starfsfólki okkar laun og á móti kemur að það eru tækifæri fyrir aukna sjálfsafgreiðslu í þessu rými. Rekstrarkostnaðurinn er því heldur minni en við sjáum almennt á bókasöfnum. Þetta er samstarf mun þjóna Kópavogsbúum vel og öllu nærumhverfinu. Fjárfestingin sem Heimar taka á sig í þessu samfélagsverkefni er töluverð og þeir munu þjóna þörfum sveitarfélagsins í allri umgjörð og uppsetningu. Í okkar ákvörðunum eru það heildarhagsmunir okkar og framþróun Kópavogsbæjar sem skiptir höfuðmáli. Við erum að svara þörfum okkar íbúa.“