Á brattann að sækja fyrir aðildarsinna

Í nýrri Gallup-könnun, sem gerð var fyrir Viðskiptablaðið, segjast 47 prósent andvíg aðild Íslands að Evrópusambandinu en 40 prósent hlynnt. Þrettán prósent taka ekki afstöðu. Af þeim sem taka afstöðu eru því 54 prósent andvíg og 46 prósent hlynnt. Þetta er mesta andstaða sem mælst hefur í könnunum Gallup frá árinu 2010.

„Mælingin með Evrópusambandið sýnir auðvitað að þetta eru mál sem klýfur þjóðina alveg í tvennt,“ segir Eiríkur Bergmann stjórnmálafræðingur.

Hann bendir á að fyrirhuguð þjóðaratkvæðagreiðsla snúist ekki um aðildina sjálfa heldur hvort halda eigi áfram viðræðum við sambandið. Áður hefur verið greint frá annarri könnun þar sem 58 prósent sögðust hlynnt því að þjóðaratkvæðagreiðslan færi fram, en 30 prósent andvíg henni.

„En þetta bendir hins vegar sannarlega til þess að verði samþykkt að halda áfram aðildarviðræðum, þá er á brattann að sækja fyrir aðildarsinna í kjölfarið,“ segir Eiríkur.

Í ársfjórðungskönnun Maskínu kemur svo fram að í fyrsta sinn frá því ríkisstjórnin var mynduð eftir kosningarnar í nóvember 2024 mælast fleiri óánægðir en ánægðir með störf hennar. Þar segjast 39 prósent óánægð með ríkisstjórnina en 36 prósent ánægð.

Eiríkur segir ekki rétt að lesa þessar niðurstöður sem eina og sömu þróun.

„Í sjálfu sér er ekki beint samhengi þarna á milli. Maður átti auðvitað von á því fyrir allnokkru að óánægja með ríkisstjórnina myndi aukast. Það er svona eðli máls samkvæmt í nútímanum hvað varðar stjórnarsetu að hún kostar ríkisstjórnir í fylgi. Það hefur reyndar gerst mun seinna með þessa ríkisstjórn heldur en þær fyrri,“ segir hann.

Að hans mati getur minnkandi fylgi engu að síður reynt á stjórnarsamstarfið, sérstaklega ef bakslagið lendir misþungt á flokkunum.

„Flokkur fólksins hefur misst miklu meira fylgi heldur en hinir tveir og Viðreisn meira heldur en Samfylkingin líka. Þannig að allt þetta skiptir máli upp á samstarfið að gera. Hins vegar er ekki að sjá neinn bilbug á forystufólkinu hvað varðar samstarfið og það segir nú kannski meiri sögu,“ segir Eiríkur Bergmann.