Í þágu heimilanna… utan ESB Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar 15. apríl 2026 12:32 Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur.
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun