Í þágu heimilanna… utan ESB Hnikarr Bjarmi Franklínsson skrifar 15. apríl 2026 12:32 Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin sker niður þjónustu við börn Lilja Dögg Alfreðsdóttir skrifar Skoðun Vill fólk að allir leikir skipti máli? Jón Fannar Árnason skrifar Sjá meira
Fyrir síðustu helgi kynnti ríkisstjórn Íslands tímabundnar efnahagsaðgerðir til þess að hemja síhækkandi verðbólgu. Eina raunverulega útspilið sem kom þar fram eru áform ríkisstjórnarinnar um það að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti á dælu úr 24% niður í 11% til þess að bregðast við hækkun á eldsneytisverði af sökum breyttrar heimsmyndar. Hvort að það sé þörf á víðtækari aðgerðum, t.a.m. tímabundin lækkun eða niðurfelling kolefnisgjaldsins, er hægt að ræða endalaust fram og til baka. Valkyrjurnar tala um að þessi aðgerð sé fyrir heimilin í landinu og að hún skili sér beint í vasa heimilanna, sem hún mun svo sannarlega gera, óháð því hversu mikið skilar sér þangað. Persónulega fagna ég því að ríkisstjórnin ætli loks í aðgerðir til þess að reyna að ná verðbólgunni niður, eftir að hafa farið í hverja aðgerðina á fætur annari sem ýtir undir verðbólguna, batnandi mönnum er best að lifa. En þó svo að ég, líkt og margir aðrir Íslendingar, fagni því að ríkisstjórnin fari í aðgerðir til þess að hjálpa heimilinum í landinu að þá er ein stofnun sem gerir það hinsvegar ekki. Sú stofnun nefnist Evrópusambandið. Ríkisstjórn Íslands var nefnilega ekki sú eina til þess að koma með þessa lausn sem svar við hækkun eldsneytisverðs í heiminum, vegna þess að áður en Valkyrjurnar kynntu sínar aðgerðir kynntu ríkisstjórnir Póllands og Spánar áform sín um að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti. Evrópusambandið var hinsvegar ekki á sama máli og var fljótt að senda viðvörun á bæði Pólland og Spán þar sem það minnti ríkisstjórnir beggja landa á það að þeim er í raun óheimilt, samkvæmt Evrópulöggjöfinni, að lækka virðisaukaskatt á eldsneyti með því móti sem þær hyggjast gera. Ríkisstjórn Íslands getur því fagnað þeirri staðreynd að við séum ekki hluti af Evrópusambandinu. Af því ef við værum hluti af því þá hefði þessi aðgerð, sú eina sem ríkisstjórnin hefur komið með hingað til sem snýr að því að ná niður verðbólgu, verið stöðvuð af Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefði stoppað aðgerð sem, að eigin sögn ríkisstjórnarinnar, er fyrir heimilin í landinu. Staðreyndin er nefnilega sú þegar það kemur að Evrópusambandinu að hagsmunir sambandsins munu alltaf ná fram yfir hagsmuni íbúa staks ríkis innan þess. Þegar það er raunin þá er ómögulegt að ganga inn í slíkt samband án þess að gefa upp að minnsta hluta af því fullveldi sem viðkomandi þjóð hefur. Þegar samband áskilur sér rétt til þess að taka fyrir hendur ríkisstjórna landa innan þess, þegar kemur að aðgerðum í þágu íbúa viðkomandi lands, er ómögulegt fyrir ríkisstjórnir landa innan sambandsins að standa í þeirri hagsmunagæslu sem íbúar þeirra eiga skilið. Það þarf ekki að kíkja í neinn pakka til þess að komast að staðreyndum málsins, þær liggja nú þegar á borðinu og það breytist ekki, alveg sama hversu mikið ákveðnir aðilar reyna að halda öðru fram. Hagsmunum Íslendinga er best varið utan Evrópusambandsins og nú, með þeim efnahagsaðgerðum sem kynntar voru fyrir síðustu helgi, virðast meira að segja Evrópusinnarnir í ríkisstjórninni vera orðnir sammála því, ótrúlegt en satt. Höfundur er fjármálaverkfræðingur.
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun