Leggur til lagabreytingar vegna smæðar þjóðarinnar Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 22. apríl 2026 13:53 Alma Möller heilbrigðisráðherra vill sjá til þess að börn fái upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. Vísir/Vilhelm Alma Möller heilbrigðisráðherra hyggst ráðast í heildarendurskoðun á lögum um tæknifrjógvun og notkun kynfrumna og fósturvísa manna til stofnfrumurannsókna. Meðal áforma er að koma í veg fyrir of náinn skyldleika vegna smæðar þjóðarinnar. Heilbrigðisráðuneytið hefur kynnt til umsagnar áform um frumvarp til heildarendurskoðunarinnar í samráðsgátt stjórnvalda. „Með frumvarpinu verða lagðar til ýmsar breytingar á lögunum í ljósi sjónarmiða um gæði og öryggi tæknifrjógvunarþjónustu, jafnréttis, réttar þeirra barna sem getin eru með gjafafrumum til þess að þekkja uppruna sinn og einföldunar regluverks,“ segir í fréttatilkynningu Stjórnarráðsins. Ein breytingin er að takmarka notkun kynfruma úr sama einstaklingi. Þannig sé hægt að draga úr hættu á of nánum skyldleika en vegna smæðar íslensku þjóðarinnar yrði kynfruma úr einum einstaklingi takmörkuð svo að úr verði börn í að hámarki tveimur fjölskyldum. Í dag eru nafnlausar gjafir kynfruma ekki óleyfilegar en telur ráðuneytið að endurskoða megi þær reglur. Börn sem getin eru úr slíkum kynfrumum hafi rétt á því að fá upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. „Það er ekki síst mikilvægt í ljósi þess að sífellt verða þekktir fleiri erfðasjúkdómar þar sem þörf er á að rekja þá meðal skyldra.“ Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Mest lesið Guðmundur Felix kominn með krabbamein Innlent Blöskrar hegðun ferðamanna við Sólheimajökul Innlent Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Innlent „Ég er skrímsli“ Innlent Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Innlent Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Innlent Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Innlent Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Innlent Harðar deilur innan klerkastjórnarinnar Erlent Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Innlent Fleiri fréttir Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Lét lögreglu fá rauðtússaðan miða: „Ekki einhverjir fylliraftar innan úr miðborg Reykjavíkur“ Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Hvorki tilkynnt um kynferðisbrot né líkamsárás fyrstu nóttina Líður eins og Gísli á Uppsölum sé kominn heim Slasaðist á fæti uppi á hálendi Veðrið „eins og eftir pöntun“ Guðmundur Felix kominn með krabbamein Blöskrar hegðun ferðamanna við Sólheimajökul Afdrif Bandero og hættulegt ástand í Dölum Yfirheyrslum lokið og ekki gerð krafa um gæsluvarðhald Sex fíkniefnamál komu upp í Eyjum „Ég er skrímsli“ Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Regnboginn kominn aftur á tröppurnar Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sjá meira
Heilbrigðisráðuneytið hefur kynnt til umsagnar áform um frumvarp til heildarendurskoðunarinnar í samráðsgátt stjórnvalda. „Með frumvarpinu verða lagðar til ýmsar breytingar á lögunum í ljósi sjónarmiða um gæði og öryggi tæknifrjógvunarþjónustu, jafnréttis, réttar þeirra barna sem getin eru með gjafafrumum til þess að þekkja uppruna sinn og einföldunar regluverks,“ segir í fréttatilkynningu Stjórnarráðsins. Ein breytingin er að takmarka notkun kynfruma úr sama einstaklingi. Þannig sé hægt að draga úr hættu á of nánum skyldleika en vegna smæðar íslensku þjóðarinnar yrði kynfruma úr einum einstaklingi takmörkuð svo að úr verði börn í að hámarki tveimur fjölskyldum. Í dag eru nafnlausar gjafir kynfruma ekki óleyfilegar en telur ráðuneytið að endurskoða megi þær reglur. Börn sem getin eru úr slíkum kynfrumum hafi rétt á því að fá upplýsingar um líffræðilegan uppruna sinn. „Það er ekki síst mikilvægt í ljósi þess að sífellt verða þekktir fleiri erfðasjúkdómar þar sem þörf er á að rekja þá meðal skyldra.“
Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Heilbrigðismál Mest lesið Guðmundur Felix kominn með krabbamein Innlent Blöskrar hegðun ferðamanna við Sólheimajökul Innlent Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Innlent „Ég er skrímsli“ Innlent Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Innlent Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Innlent Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Innlent Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Innlent Harðar deilur innan klerkastjórnarinnar Erlent Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Innlent Fleiri fréttir Tap vegna ótímabærra veðurspáa hlaupi á milljónum Lét lögreglu fá rauðtússaðan miða: „Ekki einhverjir fylliraftar innan úr miðborg Reykjavíkur“ Gekk um með barefli öskrandi og ógnaði Minkur í Vestmannaeyjum tilkynntur til Mosfellsbæjar Gagnrýna meðferð lögreglu á áhöfninni Hvorki tilkynnt um kynferðisbrot né líkamsárás fyrstu nóttina Líður eins og Gísli á Uppsölum sé kominn heim Slasaðist á fæti uppi á hálendi Veðrið „eins og eftir pöntun“ Guðmundur Felix kominn með krabbamein Blöskrar hegðun ferðamanna við Sólheimajökul Afdrif Bandero og hættulegt ástand í Dölum Yfirheyrslum lokið og ekki gerð krafa um gæsluvarðhald Sex fíkniefnamál komu upp í Eyjum „Ég er skrímsli“ Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Regnboginn kominn aftur á tröppurnar Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sjá meira