Segir fólki á ósamþykktum peptíðum að hætta strax Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 4. maí 2026 12:54 Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna. Vísir/Bjarni Gunnar Þór Geirsson formaður Félags íslenskra heimilislækna segir að notkun ólöglegra peptíða geti haft óafturkræf áhrif á heilsu og hvetur þau sem nota slíkt til þess að hætta notkun þeirra hið fyrsta. Helst sé ungt fólk að spyrja lækna út í notkun slíkra efna en Gunnar segir þau sem taki ólöglega peptíða taka mikla áhættu. Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“ Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Erlent Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Erlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Innlent Fleiri fréttir Lokuðu flugbraut vegna dróna Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Á fimmta tug barna vilja sækja skóla í Grindavík „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Hvalur skaut up kollinum í Hólmavík Mælirinn segir 33 gráður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Atvinnulausum í byggingariðnaði fjölgar gríðarlega Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Brotist inn og peningaskápur tekinn Þrír gistu í fangageymslu og töluvert um fölsuð skilríki Hitabylgjur, fullveldi og Megas Þrír handteknir grunaðir um líkamsárás Heilbrigðiseftirlitið ekki áður séð mengun í fjörunni við vinnslustöð Hvals Unnið að hrunvörnum við Holtsnúp Hluti af þriðja vinningi lenti á Íslandi Stutt í að beint flug til Kína fari í sölu Ríkissaksóknari telur að Margrét eigi ekki að fá að áfrýja til Landsréttar Túlka verði niðurstöðurnar af varfærni Breiðholtsbrú opin fyrir umferð Vonar að verslanir hafi lært af reynslunni Rannsaka kynferðisbrot og líkamsárás á Landsmóti Gefur engin fyrirheit um lækkun áfengisgjalda Kynferðisbrot á Hólum og gular viðvaranir Konan sem fannst meðvitundarlaus í tjaldi látin Sjá meira
Þetta kom fram í Brennslunni á FM957 í morgun. Fréttir hafa borist aukinni notkun á ólöglegum peptíðum og dæmum um að fólk hafi leitað til eitrunarmiðstöðvar eftir að hafa sprautað sig með ólöglegu peptíði. Gunnar segir í Brennslunni að ungt fólk spyrjist helst fyrir um notkun peptíða. Hafi margvísleg áhrif „Líkaminn er mjög fullkominn og er með allskonar stjórnkerfi og hringrásir þar sem hann metur hvað við þurfum mikið af hverju efni hverju sinni. Og svo allt í einu ef maður sprautar einhverju inn í líkamann er maður líka að fara framhjá varnarkerfi líkamans sem er meltingakerfið og húðin,“ segir Gunnar. Hann segir að þannig geti peptíð haft áhrif á hringrásarkerfi líkamans. Óskráðir peptíðar geti valdið uppsöfnun efna og þannig geti þeir orðið sjúkdómsvaldandi. Það sé sérstaklega varhugavert að ungt fólk leiti í peptíða. „Því þetta er hópurinn sem er viðkvæmur, ég tala nú ekki um unglinga sem eru að vaxa og þroskast, þá er allt á fullu varðandi þessi hormónakerfi, líkaminn að stækka og breytast og þá er sérstaklega viðkvæmt að vera að setja einhver efni í líkamann sem geta haft áhrif á það.“ Varhugavert að taka mark á skilaboðum á samfélagsmiðlum „Þeir sem eru að auglýsa þetta á samfélagsmiðlum, þetta er engin góðgerðarstarfsemi, þeir eru ekki að gefa þetta, þeir eru að selja þetta. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það líklega ekki satt,“ segir Gunnar sem setur þetta í samhengi við að kaupa efni úti á götu. Hann hvetur fólk til að nýta almenna skynsemi. „Og hugsa vel um líkama sinn. Við getum skemmt og haft neikvæð áhrif á líkamann með því sem við setjum í hann og ég tala nú ekki um ef við sprautum í hann.“ Það er ekki búið að samþykkja þetta á Íslandi, heldurðu að það verði gert? „Eins og með lyf og allt svona sem er samþykkt þá þarf það að fara í gegnum nálarauga af rannsóknum,“ segir Gunnar. Lyf fari í gegnum ótalmargar rannsóknir og flest lyf séu ekki samþykkt. „Og hafa ekki náð að fara í gegnum allt þetta ferli. Og maður hefur heyrt að mörg af þessum peptíðum hafa jafnvel verið stöðvuð í dýratilraunum. Þannig maður veit kannski ekki um allar neikvæðu afleiðingarnar og þær geta tekið einhvern tíma að koma fram.“ Tekur tíma að jafna sig aftur Gunnar segir að lyf eins og Wegovy og Ozempic séu peptíð, peptíð gegni hlutverki í lyfjum og í jafnvægi og ferlum líkamans. Áhrif peptíða verði rannsökuð áfram. „En eins og þessi peptíð núna sem þú kaupir á svarta markaðnum, það er bara eins og ef þú myndir kaupa einhver lyf sem er ekki búið að rannsaka. Ég held að það ætti að nálgast þetta þannig, þetta er ekki hættulaust og það er margt sem við vitum ekki um þetta.“ En það er vitað að það eru einhverjir nú þegar byrjaðir á þessu og eru að nota þetta, hvað myndirðu segja við þau sem eru annars vegar að spá í því að prófa og þá sem eru hinsvegar byrjaðir að nota þetta? „Ég myndi nú segja við fólkið sem er að spá í að nota þetta: Af hverju viltu nota þetta? Það eru til einhverjar aðrar leiðir sem eru betri en að taka áhættu með efnum sem þú ert að sprauta í líkamann. Ef eitthvað er of gott til að vera satt þá er það ekki satt,“ segir Gunnar. „Og fólk sem er byrjað að nota þetta, það er bara best að hætta sem fyrst. Það eru þessir ferlar og þetta jafnvægi í líkamanum, það getur gengið til baka en eftir því sem þú notar þetta lengur þá tekur lengri tíma fyrir líkamann að ná jafnvægi. Líkaminn okkar er ótrúlega fullkominn og stjórnar þessu með nálarauga og við þurfum ekki að grípa inn í þetta. Ekki nema við séum þá orðin veik og þá er best að leita til læknis eða heilbrigðiskerfisins ef þér líður illa.“
Lyf Brennslan Heilsa Útlit Mest lesið Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais Innlent Lokuðu flugbraut vegna dróna Innlent „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Innlent „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Innlent Minnst 27 létust þegar eldur kviknaði á bar í Taílandi Erlent Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Innlent Níu ára stúlka meðal þeirra sem fórust og árásir enn nær daglegt brauð Erlent Sektuðu í grennd við Símamótið Innlent „Við erum að svara kalli tímans“ Innlent Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Innlent Fleiri fréttir Lokuðu flugbraut vegna dróna Hanna Katrín fékk bréf frá Judi Dench og Ricky Gervais „Gefa löggjafanum og lögreglunni fingurinn og fólkinu í landinu líka“ Sektuðu í grennd við Símamótið „Við erum að svara kalli tímans“ Búið að opna Holtavörðuheiði aftur Umferðarteppa á Hellisheiði vegna umferðaróhapps Á fimmta tug barna vilja sækja skóla í Grindavík „Þetta er algjörlega óafsakanlegt hjá einu af ríkustu löndum í heimi“ Hvalur skaut up kollinum í Hólmavík Mælirinn segir 33 gráður „Af og frá“ að Ísland framselji löggjafarvaldið með inngöngu Atvinnulausum í byggingariðnaði fjölgar gríðarlega Þrjú kynferðisbrot á tónleikasvæðinu til rannsóknar Brotist inn og peningaskápur tekinn Þrír gistu í fangageymslu og töluvert um fölsuð skilríki Hitabylgjur, fullveldi og Megas Þrír handteknir grunaðir um líkamsárás Heilbrigðiseftirlitið ekki áður séð mengun í fjörunni við vinnslustöð Hvals Unnið að hrunvörnum við Holtsnúp Hluti af þriðja vinningi lenti á Íslandi Stutt í að beint flug til Kína fari í sölu Ríkissaksóknari telur að Margrét eigi ekki að fá að áfrýja til Landsréttar Túlka verði niðurstöðurnar af varfærni Breiðholtsbrú opin fyrir umferð Vonar að verslanir hafi lært af reynslunni Rannsaka kynferðisbrot og líkamsárás á Landsmóti Gefur engin fyrirheit um lækkun áfengisgjalda Kynferðisbrot á Hólum og gular viðvaranir Konan sem fannst meðvitundarlaus í tjaldi látin Sjá meira