Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn Hjörtur J. Guðmundsson skrifar 20. maí 2026 09:30 Við Íslendingar myndum greiða með okkur ef við gengjum í Evrópusambandið. Við myndum þannig greiða meira í sjóði sambandsins en skilaði sér til baka úr þeim í hvers kyns styrki. Þar á meðal í bæði landbúnaðar- og byggðastyrki. Einungis er deilt um það hversu marga milljarða eða tugi milljarða króna á ári. Við yrðum í hópi minnihluta ríkja Evrópusambandsins sem greiða reikninginn. Ástæða er einkum háar þjóðartekjur okkar miðað við flest ríki sambandsins. Meirihluti ríkja Evrópusambandsins fær þannig meira úr sjóðum þess en þau leggja í púkkið eða 17 af 27. Flest gengu þau í sambandið fyrir meira en 20 árum og alls óvíst hvenær þau fara að greiða meira en þau fá til baka. Tíu önnur ríki eru annað hvort samþykkt umsóknarríki, þar á meðal Úkraína og Moldóva, eða möguleg umsóknarríki. Komi til inngöngu þeirra í Evrópusambandið munu þau sömuleiðis öll fá meira frá sambandinu en þau munu greiða til þess. Fyrir vikið er áhugavert svo ekki sé meira sagt þegar harðir Evrópusambandssinnar hér á landi, eins og til dæmis Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, í grein á Vísi í vikunni, reyna að freista okkar með digrum sjóðum Evrópusambandsins sem við kæmumst í innan þess. Ekki sízt styrki til byggðamála og innviðauppbyggingar. Sem sagt sjóðum sem við myndum greiða meira í en fengist til baka sem nota mætti í slíka uppbyggingu hérlendis. Hliðstætt má segja um evruna sem Magnús nefndi einnig til sögunnar. Það er ástæða fyrir því að harðir Evrópusambandssinnar tala helzt aldrei um aðrar hagstærðir en vexti þegar hún er annars vegar. Þannig tala þeir til dæmis ekki um hagvöxt, framleiðni eða atvinnuleysi. Enda ekkert til að hrópa húrra yfir eins og lesa má um í skýrslum sem unnar hafa verið fyrir Evrópusambandið. Lágir vextir evrusvæðisins eru það ekki heldur enda birtingarmynd efnahagslegrar stöðnunar. Magnús nefndi einnig öryggi og skjól í þeim efnum og sagði Evrópusambandið standa vörð um sameiginlega hagsmuni ríkja þess þegar kæmi að öryggismálum „sem og í tollastríðum samtímans.“ Svona eins og þegar sambandinu og ríkjum þess tókst að koma efnahagsöryggi sínu í fullkomið uppnám með því að verða háð rússneskri orku áratugum saman þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir og um leið fjármagna hernað Rússlands að sögn forystumanna sambandsins sjálfs? Hvað varðar tollamálin var upphaflega lagður 10% grunntollur á Ísland af Bandaríkjunum sem síðan var færður upp í 15%. Hins vegar var lagður 20% tollur á Evrópusambandið þegar Ísland fékk á sig 10%. Donald Trump Bandaríkjaforseti hótaði sambandinu síðan 50% tolli en færði þá tölu síðar niður í 30%. Í kjölfar viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, sem fól í sér ýmsa eftirgjöf af hálfu sambandsins, endaði tollurinn í 15%. Til þess að fá 15% toll, sama toll og Ísland, þurfti Evrópusambandið til að mynda að samþykkja stóraukin kaup ríkja þess á orku og vopnum frá Bandaríkjunum og fella niður tolla á tilteknar bandarískar vörur. Forystumenn sambandsins féllu nánast á kné og samþykktu meira eða minna allt sem Trump fór fram á. Á sama tíma er 15% tollurinn á Íslandi án allra slíkra skilyrða. Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn sem felst ljóslega í því að vera í sambandinu í þessum efnum! Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 04.07.2026 Halldór Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Skoðun Laugavegur 1: Húsvernd á villigötum Þórður Magnússon skrifar Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi Fjarðarheiðarganga Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Varnarsamningurinn og fullveldið Jóhannes Hraunfjörð Karlsson skrifar Sjá meira
Við Íslendingar myndum greiða með okkur ef við gengjum í Evrópusambandið. Við myndum þannig greiða meira í sjóði sambandsins en skilaði sér til baka úr þeim í hvers kyns styrki. Þar á meðal í bæði landbúnaðar- og byggðastyrki. Einungis er deilt um það hversu marga milljarða eða tugi milljarða króna á ári. Við yrðum í hópi minnihluta ríkja Evrópusambandsins sem greiða reikninginn. Ástæða er einkum háar þjóðartekjur okkar miðað við flest ríki sambandsins. Meirihluti ríkja Evrópusambandsins fær þannig meira úr sjóðum þess en þau leggja í púkkið eða 17 af 27. Flest gengu þau í sambandið fyrir meira en 20 árum og alls óvíst hvenær þau fara að greiða meira en þau fá til baka. Tíu önnur ríki eru annað hvort samþykkt umsóknarríki, þar á meðal Úkraína og Moldóva, eða möguleg umsóknarríki. Komi til inngöngu þeirra í Evrópusambandið munu þau sömuleiðis öll fá meira frá sambandinu en þau munu greiða til þess. Fyrir vikið er áhugavert svo ekki sé meira sagt þegar harðir Evrópusambandssinnar hér á landi, eins og til dæmis Magnús Árni Skjöld Magnússon, formaður Evrópuhreyfingarinnar, í grein á Vísi í vikunni, reyna að freista okkar með digrum sjóðum Evrópusambandsins sem við kæmumst í innan þess. Ekki sízt styrki til byggðamála og innviðauppbyggingar. Sem sagt sjóðum sem við myndum greiða meira í en fengist til baka sem nota mætti í slíka uppbyggingu hérlendis. Hliðstætt má segja um evruna sem Magnús nefndi einnig til sögunnar. Það er ástæða fyrir því að harðir Evrópusambandssinnar tala helzt aldrei um aðrar hagstærðir en vexti þegar hún er annars vegar. Þannig tala þeir til dæmis ekki um hagvöxt, framleiðni eða atvinnuleysi. Enda ekkert til að hrópa húrra yfir eins og lesa má um í skýrslum sem unnar hafa verið fyrir Evrópusambandið. Lágir vextir evrusvæðisins eru það ekki heldur enda birtingarmynd efnahagslegrar stöðnunar. Magnús nefndi einnig öryggi og skjól í þeim efnum og sagði Evrópusambandið standa vörð um sameiginlega hagsmuni ríkja þess þegar kæmi að öryggismálum „sem og í tollastríðum samtímans.“ Svona eins og þegar sambandinu og ríkjum þess tókst að koma efnahagsöryggi sínu í fullkomið uppnám með því að verða háð rússneskri orku áratugum saman þrátt fyrir ítrekaðar viðvaranir og um leið fjármagna hernað Rússlands að sögn forystumanna sambandsins sjálfs? Hvað varðar tollamálin var upphaflega lagður 10% grunntollur á Ísland af Bandaríkjunum sem síðan var færður upp í 15%. Hins vegar var lagður 20% tollur á Evrópusambandið þegar Ísland fékk á sig 10%. Donald Trump Bandaríkjaforseti hótaði sambandinu síðan 50% tolli en færði þá tölu síðar niður í 30%. Í kjölfar viðskiptasamnings á milli Bandaríkjanna og Evrópusambandsins, sem fól í sér ýmsa eftirgjöf af hálfu sambandsins, endaði tollurinn í 15%. Til þess að fá 15% toll, sama toll og Ísland, þurfti Evrópusambandið til að mynda að samþykkja stóraukin kaup ríkja þess á orku og vopnum frá Bandaríkjunum og fella niður tolla á tilteknar bandarískar vörur. Forystumenn sambandsins féllu nánast á kné og samþykktu meira eða minna allt sem Trump fór fram á. Á sama tíma er 15% tollurinn á Íslandi án allra slíkra skilyrða. Einmitt, alveg hreint stórkostleg vörn sem felst ljóslega í því að vera í sambandinu í þessum efnum! Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.