Að þora ekki að ræða við ná­granna sína

Vandséð er að ég hefði náð nokkrum árangri í verslun og viðskiptum ef ég hefði forðast að ræða við erlenda heildsala sem ég átti farsæl viðskipti við um árabil. Þá lét ég mig hafa það að setjast niður með þessu ágæta fólki til að ræða við það um kaup á ýmiss konar fatnaði og leita leiða til að þau viðskipti yrðu sem farsælust fyrir báða aðila. Þetta gerði ég meira að segja án þess að hafa fengið svör við öllum þeim álitamálum sem voru á milli okkar áður en viðtölin hófust. Datt ekki einu sinni í hug að spyrja þau spjörunum úr áður en ég vogaði mér að ræða við þau um væntanleg viðskipti. Slík var nú dirfskan og frekjugangurinn af minni hálfu – hóf bara samræður án þess að vera búinn að fá svör við mörgum álitamálum og án nokkurra skuldbindinga fyrir fram. Vonaði síðan það besta enda urðu niðurstöðurnar yfirleitt ágætar fyrir báða aðila.

Nú þykir ekki einu sinni óhætt að setjast niður með okkar nánustu bandalagsþjóðum til að kanna kosti og galla við fulla aðild að ESB. Þess í stað er varað við að ræða við slíkt fólk því það hafi einlægt illt í huga og ætli greinilega að nota tækifærið til að plata okkur og flækja í neti sínu og gleypa síðan með húð og hári án þess að við gerðum okkur nokkra grein fyrir örlögum okkar og hroðalegri meðferð. Yrðum bara komin að fullu inn í ESB án þess að vita af vegna eigin vanmáttar og barnaskapar. Lögð áhersla á að við séum svo fá og smá að ekki sé vogandi að setjast niður með ESB-fólkinu og skoða málið. Svona er nú minnimáttarkenndin farin að þjaka hið vænsta fólk sem sér hættur í hverju horni og þess vegna farsælast að grafa sig niður í holur og vona að enginn taki eftir okkur hér við ysta haf. Í mínum huga er þetta í hrópandi andstöðu við viðbrögð fullvalda þjóðar sem gengur knarreist til samninga við nágranna sína og samstarfsþjóðir. Sjálfur hef ég góða reynslu af slíkum samningum og því ætti stjórnmálaelítan að geta náð góðum árangri og lagt niðurstöðurnar fyrir þjóðina sem tekur endanlega afstöðu í málinu þegar þar að kemur.

Það yrði því ekki bara klaufaskapur á háu stigi að hafna nú þegar slíkum viðræðum heldur væri jafnframt verið að útiloka aukna samkeppni hér á landi, fjölbreyttari bankastarfsemi með mun lægri vöxtum, tryggingum þar sem samkeppni kæmi við sögu, lægra matvöruverði, alvöru gjaldmiðli og fullu aðgengi að digrum sjóðum sambandsins til ýmissa framkvæmda í samgöngum, stuðningi við brothættar byggðir og fjölbreytta nýsköpun. Ef þjóðinni finnst ekki einu sinni taka því að ræða þessa hluti er ljóst að hún yrði sjálfri sér verst og þarf enga óvini til að kljást við. Af viðtölum við vini mína á meginlandinu er ljóst að þeir hafa margir áhyggjur af því að við Íslendingar viljum hreinlega hafa það miklu verra en þörf er á; þetta skilja þeir ekki og vorkenna okkur ef eitthvað er.

Eftir að hafa skoðað ítarlegt og vandað nefndarálit meirihluta utanríkismálanefndar, þar sem skilgreind eru samningsmarkmið sem stefnt yrði að ná við ESB, er ég ekki í nokkrum vafa um að það er tilraunarinnar virði rétt eins og við gerðum fyrir 30 árum þegar EES-samningurinn var staðfestur á Alþingi til mikilla heilla fyrir Ísland. Þá vantaði ekki bölsýnina hjá mörgum og fullyrt að ef við gerðum þennan samning myndu skella á móðuharðindi af mannavöldum, við myndum missa alla stjórn á fiskveiðum við landið og auðn blasa við á flestum sviðum. Þessi málflutningur þótti mjög til þess fallinn að efla fullveldi þjóðarinnar og tryggja sjálfstæði hennar frá vondum útlendingum sem ástæða væri til að gjalda varhug við. Því minna samband við slíka aðila þeim mun meira sjálfstæði þjóðarinnar og farsæld okkar íbúa byggðist á einangrun og vantrausti okkar sjálfra að umgangast aðra með fullri reisn.

Sorglegast af öllu er þó sú staðreynd að þessir spámenn í eigin föðurlandi telja sér og öðrum trú um að þetta sé þjóðinni fyrir bestu; ef við svo mikið sem ræðum fulla aðild að ESB sé verið að fórna sjálfstæði þjóðarinnar enda þótt þjóðir innan ESB telji sig áfram fullvalda og skilja ekkert í áhyggjum okkar Íslendinga.

Á sama hátt og ég, strákur af Oddeyrinni, þótti ekkert tiltökumál að ræða við kollega mína í öðrum löndum um verslun og viðskipti ætti fulltrúum íslensku þjóðarinnar ekki að verða skotaskuld úr því að eiga samtöl við vini okkar og samstarfsfólk á meginlandinu um fulla aðild að ESB með öllum þeim réttindum og skyldum sem því fylgir. EES-samningur okkar við ESB er til marks um farsæla niðurstöður slíkra viðræðna fyrir Ísland enda þótt samningamenn okkar hafi aldrei af því tilefni skreytt sig á föðurlandinu einni bróka.

Höfundur er kaupmaður á Akureyri.