Of seint að Jónas fái að hvíla í friði Jakob Bjarnar skrifar 4. júní 2026 14:07 Haraldur Sigurðsson og Kári Stefánsson. Of mikið væri að segja þá bítast um bein Jónasar en það lætur nærri. vísir/samsett Kári Stefánsson, læknir og fyrrverandi forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, segir of seint að Jónas Hallgrímsson þjóðskáld fái að hvíla í friði. Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu. Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Minnstu munaði að harður árekstur yrði: „Hefði ég ekki bremsað væri hann dáinn“ Innlent Maður á áttræðisaldri dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir nauðgun Innlent Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna Innlent „Imprað á því að við séum ekki baðhús og verðum aldrei baðhús“ Innlent Þyrla og björgunarsveitir kallaðar út í Eyjafirði Innlent Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Innlent „Ég væri hikandi að hafa börnin mín hjá mér“ Innlent Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Innlent Gefa upp dánarorsökina vegna „ónákvæmra og rangra frétta“ af andlátinu Erlent „Þetta voru algjörlega mannleg mistök“ Innlent Fleiri fréttir Minnstu munaði að harður árekstur yrði: „Hefði ég ekki bremsað væri hann dáinn“ Maður á áttræðisaldri dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir nauðgun Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Þyrla og björgunarsveitir kallaðar út í Eyjafirði „Imprað á því að við séum ekki baðhús og verðum aldrei baðhús“ „Ég væri hikandi að hafa börnin mín hjá mér“ Bæjarstjóri í beinni, gusumeistari sem biðlar til yfirvalda og sirkus Vísað á brott af hjúkrunarheimilinu í annarlegu ástandi Allt að fjörutíuföld mengun við skemmtiferðaskip Áfram Ísland með opinn fund á Skaganum Lýsa eftir Sæbjörgu Allir sem voru í ökutækjunum uppistandandi eftir áreksturinn „Þetta voru algjörlega mannleg mistök“ Endurskoða sparkvöll við Landakot Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna „Við erum fyrst og fremst að varða leiðina heim fyrir Grindvíkinga“ Kalla inn próteinpopp „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Ráðherra með „fráleita hótun“ Stærsti veðmálaviðburður sögunnar nær til ungs fólks Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Einfaldur seðill flýtir ekki lokatölum Þúsundir Úkraínumanna mótmæla hrókeringum Selenskís Undirbúningur fyrir þjóðaratkvæði í fullum gangi og hækkun hámarkshraða rædd Klóraði lögreglumann og beit annan Ólafur ráðinn sveitarstjóri Skagastrandar Geri foreldra og börn að lögbrjótum Enginn framhaldsskólakennari meti stöðu nýnema mjög góða Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Sjá meira
Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu.
Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Minnstu munaði að harður árekstur yrði: „Hefði ég ekki bremsað væri hann dáinn“ Innlent Maður á áttræðisaldri dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir nauðgun Innlent Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna Innlent „Imprað á því að við séum ekki baðhús og verðum aldrei baðhús“ Innlent Þyrla og björgunarsveitir kallaðar út í Eyjafirði Innlent Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Innlent „Ég væri hikandi að hafa börnin mín hjá mér“ Innlent Stefnir í fámennari Þjóðhátíð: „Við tökum þetta á langhlaupinu“ Innlent Gefa upp dánarorsökina vegna „ónákvæmra og rangra frétta“ af andlátinu Erlent „Þetta voru algjörlega mannleg mistök“ Innlent Fleiri fréttir Minnstu munaði að harður árekstur yrði: „Hefði ég ekki bremsað væri hann dáinn“ Maður á áttræðisaldri dæmdur í þriggja ára fangelsi fyrir nauðgun Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Þyrla og björgunarsveitir kallaðar út í Eyjafirði „Imprað á því að við séum ekki baðhús og verðum aldrei baðhús“ „Ég væri hikandi að hafa börnin mín hjá mér“ Bæjarstjóri í beinni, gusumeistari sem biðlar til yfirvalda og sirkus Vísað á brott af hjúkrunarheimilinu í annarlegu ástandi Allt að fjörutíuföld mengun við skemmtiferðaskip Áfram Ísland með opinn fund á Skaganum Lýsa eftir Sæbjörgu Allir sem voru í ökutækjunum uppistandandi eftir áreksturinn „Þetta voru algjörlega mannleg mistök“ Endurskoða sparkvöll við Landakot Notaði dulnefni og sveik út vörur fyrir tugi milljóna „Við erum fyrst og fremst að varða leiðina heim fyrir Grindvíkinga“ Kalla inn próteinpopp „Pólitísk ákvörðun“ hvort hraðinn verði 90 eða 110 Ráðherra með „fráleita hótun“ Stærsti veðmálaviðburður sögunnar nær til ungs fólks Ógnvænleg hegðun daglegt brauð: „Það er orðin raunin í þessum bransa“ Formaður Brunavarna Árnessýslu: Málið litið mjög alvarlegum augum Einfaldur seðill flýtir ekki lokatölum Þúsundir Úkraínumanna mótmæla hrókeringum Selenskís Undirbúningur fyrir þjóðaratkvæði í fullum gangi og hækkun hámarkshraða rædd Klóraði lögreglumann og beit annan Ólafur ráðinn sveitarstjóri Skagastrandar Geri foreldra og börn að lögbrjótum Enginn framhaldsskólakennari meti stöðu nýnema mjög góða Mál Péturs slökkviliðsstjóra komið á borð lögreglu Sjá meira