Of seint að Jónas fái að hvíla í friði Jakob Bjarnar skrifar 4. júní 2026 14:07 Haraldur Sigurðsson og Kári Stefánsson. Of mikið væri að segja þá bítast um bein Jónasar en það lætur nærri. vísir/samsett Kári Stefánsson, læknir og fyrrverandi forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, segir of seint að Jónas Hallgrímsson þjóðskáld fái að hvíla í friði. Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu. Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Dæmdur fyrir nauðgun: „Numer uno hlutur sem fólk gerir í kynlífi“ Innlent Fjölmiðlanefnd sektar Þórarinn um hálfa milljón Innlent Starfsfólki hafi verið boðin lægri laun Innlent Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert Innlent Fyrstu tölur sýna líklega fleiri nei en já Innlent Húsið að Mosfelli tekið í gegn og biskup flytur inn Innlent Hvað gerist ef það verður jafnt? Innlent Harry og Meghan komin aftur eftir sex ára illdeilur Erlent Hundraða saknað eftir stærðarinnar skyndiflóð Erlent Afhjúpi ekkert nema þeirra eigin viðhorf til fólksins í landinu Innlent Fleiri fréttir Lítilsvirðandi að segja að uppsagnirnar muni ekki bitna á þjónustu Leikskóli spratt upp eins og gorkúla Afhjúpi ekkert nema þeirra eigin viðhorf til fólksins í landinu Illa lagður pallbíll upphafið að nágrannaerjum Svipleg starfslok, í beinni frá fjöldafundi og söngkona sem syrgir Flaggað í hálfa stöng í bandaríska sendiráðinu Bein útsending: Kristrún með ávarp vegna atkvæðagreiðslunnar Fjölmiðlanefnd sektar Þórarinn um hálfa milljón Mikill munur á trausti til fjölmiðla í aðdraganda atkvæðagreiðslu Hvað gerist ef það verður jafnt? Eins og að hafa fimmtán menn inni á vellinum Svona verður atkvæðagreiðslan á laugardaginn Starfsfólki hafi verið boðin lægri laun Tvöfalt fleiri andvígir loðdýrarækt á Íslandi en hlynntir Dæmdur fyrir nauðgun: „Numer uno hlutur sem fólk gerir í kynlífi“ Starfsfólkinu boðin lakari kjör Grindavík á varaafli Fyrstu tölur sýna líklega fleiri nei en já Stútur „með allt í skrúfunni“ Húsið að Mosfelli tekið í gegn og biskup flytur inn Þyrluútköllum fjölgað verulega milli ára Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Gagnrýna vinnubrögð meirihlutans: „Allt stefnir í hryllilegt haust” Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Sjá meira
Deilurnar um fyrirhugaðan uppgröft á jarðneskum leifum Jónasar Hallgrímssonar, sem hvílir eftir því sem best er vitað, í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum, halda áfram. Kári er í hópnum sem hefur beitt sér fyrir því að leyfi fáist til að grafa upp beinin, en lengi hefur sú saga verið á kreiki að það sé hreint ekki Jónas sem hvíli í þjóðargrafreitnum heldur danskur bakari. „Haraldur, það er of seint að berjast fyrir því að Jónas fái að hvíla í friði. Stjórnvöld létu grafa eftir honum í dönskum kirkjugarði árið 1946 og flytja beinagrind sem fannst við uppgröftinn til Íslands. Síðan var beinagrindin ferjuð norður í land og svo aftur suður og að lokum var hún grafin á Þingvöllum,“ segir Kári. Nýja beinamálið „stönt“ kvikmyndagerðarfólks Haraldur, sem ávarpaður er af svo miklum myndugleik, er enginn annar en Haraldur Sigurðsson jarðvísindamaður og eldgosasérfræðingur sem blandaði sér í þessar deilur með nýlegri Facebook-færslu. Þar hvatti hann til þess að Jónas fengi að hvíla í friði: „Danskur bakari, slátrari eða Jónas H.? Ég hef mikið hikað við að taka þátt í umræðunni um hugsanlega röskun grafar Jónasar Hallgrímssonar á Þingvöllum, einfaldlega vegna þess að með umfjöllun um þetta mál erum við öll að uppfylla heita ósk kvikmyndaframleiðandans. Það er greinilegt að nýja beinamálið er einfaldlega bragð eða „stunt“ til að vekja athygli og sennilega til að afla fjár til verkefnis. Að sjálfsögðu geta beinin veitt upplýsingar um erfðamengi, gen eða DNA, en hvað um það? Slík gögn geta á engan hátt sannað hvort hér séu bein Jónasar. Leyfið honum að hvíla í friði.“ Jónas er ljóðin en ekki bein í jörðu Kári telur þessa skoðun ekki gilda. „Það væri sjálfsagt að láta þar við sitja ef við vissum fyrir víst annað tveggja, að beinagrind í gröfinni væri Jónasar eða að gröfin væri tóm. Nú vitum við hvorugt þessara fyrir víst og sá möguleiki er fyrir hendi að það séu bein úr Dana í gröfinni.“ Kári segir að í því tilfelli væri það sem hvílir á Þingvöllum þýfi og íslensk stjórnvöld hafi gerst sek um að vanhelga gröf Dana nokkurs og gerst sek um grafarrán. „Það minnsta sem við getum gert til að bæta fyrir það er að ganga úr skugga um hvort svo sé og senda beinagrindina aftur í þá mold þar sem hún á heima ef rétt reynist. Fyrir mér er Jónas ljóðin sem hann orti og áhrif hans á íslenska tungu, ekki bein í jörðu hver svo sem hún er.“ Ekki sér fyrir enda á þessari sérkennilegu deilu.
Fornminjar Ljóðlist Þingvellir Íslensk erfðagreining Kirkjugarðar Jarðneskar leifar Jónasar Hallgrímssonar Mest lesið Dæmdur fyrir nauðgun: „Numer uno hlutur sem fólk gerir í kynlífi“ Innlent Fjölmiðlanefnd sektar Þórarinn um hálfa milljón Innlent Starfsfólki hafi verið boðin lægri laun Innlent Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert Innlent Fyrstu tölur sýna líklega fleiri nei en já Innlent Húsið að Mosfelli tekið í gegn og biskup flytur inn Innlent Hvað gerist ef það verður jafnt? Innlent Harry og Meghan komin aftur eftir sex ára illdeilur Erlent Hundraða saknað eftir stærðarinnar skyndiflóð Erlent Afhjúpi ekkert nema þeirra eigin viðhorf til fólksins í landinu Innlent Fleiri fréttir Lítilsvirðandi að segja að uppsagnirnar muni ekki bitna á þjónustu Leikskóli spratt upp eins og gorkúla Afhjúpi ekkert nema þeirra eigin viðhorf til fólksins í landinu Illa lagður pallbíll upphafið að nágrannaerjum Svipleg starfslok, í beinni frá fjöldafundi og söngkona sem syrgir Flaggað í hálfa stöng í bandaríska sendiráðinu Bein útsending: Kristrún með ávarp vegna atkvæðagreiðslunnar Fjölmiðlanefnd sektar Þórarinn um hálfa milljón Mikill munur á trausti til fjölmiðla í aðdraganda atkvæðagreiðslu Hvað gerist ef það verður jafnt? Eins og að hafa fimmtán menn inni á vellinum Svona verður atkvæðagreiðslan á laugardaginn Starfsfólki hafi verið boðin lægri laun Tvöfalt fleiri andvígir loðdýrarækt á Íslandi en hlynntir Dæmdur fyrir nauðgun: „Numer uno hlutur sem fólk gerir í kynlífi“ Starfsfólkinu boðin lakari kjör Grindavík á varaafli Fyrstu tölur sýna líklega fleiri nei en já Stútur „með allt í skrúfunni“ Húsið að Mosfelli tekið í gegn og biskup flytur inn Þyrluútköllum fjölgað verulega milli ára Hyggst kanna hug íbúa til áforma í Finnafirði Erfiðast að horfa upp á manneskju deyja og geta ekkert gert „Þetta er ekki saklaus könnunarleiðangur“ „Það verður ekki þjónusturof við þessar breytingar“ Fjörutíu og eitt þúsund þegar greitt atkvæði „Það er ekkert við þetta mannúðlegt“ Gagnrýna vinnubrögð meirihlutans: „Allt stefnir í hryllilegt haust” Kvöldfréttir: Hildur og Pétur mætast í beinni um uppsagnir Fyrsta háskólasamstæða landsins tekin til starfa Sjá meira