Sími undir dýnu á skipti­borði tengdur inn­flutningi am­feta­mín­basa

Fram kemur í gæsluvarðhaldsúrskurðum að annar mannanna hafi skipulagt innflutning hérlendis og annar hafi verið í samskiptum við fólk erlendis og skipulagt afhendingu og útflutning efnanna. Í gæsluvarðhaldsúrskurðum kemur jafnframt fram að styrkleiki amfetamínsbasans sem lögregla lagði hald á í apríl var um 47 til 48 prósent. Sími sem fannst við húsleit hjá öðrum mannanna sem komu að skipulagningu, og fannst undir dýnu á skiptiborði heima hjá honum, var notaður til að skipuleggja innflutninginn á samskiptaforritinu Signal.

Frá þessu er greint í gæsluvarðhaldsúrskurðum sem voru birtir nýlega. Á mánudag, 6. júlí, verða tólf vikur frá fyrstu handtöku í málinu. Þá voru tveir skipverjar Eimskips handteknir en samkvæmt lögum má gæsluvarðhald á rannsóknarstigi að jafnaði ekki vara lengur en tólf vikur nema ákæra hafi verið gefin út. Fram hefur komið í fyrri fréttum af málinu að skipverjarnir hafi ekki áður komið við sögu hjá lögreglu.

Í kjölfar handtöku þeirra var þriðji maðurinn handtekinn og gerð húsleit á heimili hans. Fjórði maðurinn var síðan handtekinn 22. apríl og þá var jafnframt ráðist í húsleit á heimili hans. Mennirnir fjórir eru allir íslenskir og á þrítugs-, fertugs- og sextugsaldri.

Í málinu var lagt hald á rúmlega 14 lítra af amfetamínbasa sem má vinna tugi kílóa af amfetamíni. Í gæsluvarðhaldsúrskurði eins mannanna kemur fram að rannsóknarstofa í lyfja- og eiturefnafræði hjá Háskóla Íslands hafi styrkleikamælt tvö sýni af haldlögðum

efnum og staðfest að um amfetamínbasa sé að ræða og að styrkur basans hafi verið 47 prósent og 48 prósent. Í verðkönnun SÁÁ á götuvirði ýmissa vímuefna frá árinu 2023 kemur fram að meðalgötuverð á grammi af amfetamíni er um 4.700 krónur og því má áætla að verðmæti basans telji á tugum milljóna.

Fylgdust með skipverjunum

Fram kemur í gæsluvarðhaldsúrskurðum að starfsmenn Eimskips hafi verið handteknir eftir að lögregla fylgdist með þeim. Fram kemur í úrskurðunum að skipverjarnir séu grunaðir um að hafa sótt efnin erlendis og flutt til Íslands í skipinu.

Erlendis hittu skipverjarnir, samkvæmt gæsluvarðhaldsúrskurði, tvo menn og konu sem létu þá fá efnin sem þeir tóku um borð í Dettifoss og fluttu til Íslands. Við komu til landsins tók annar skipverjanna efnin, setti þau í sendibíl og lagði svo af stað. Stuttu síðar var hann, ásamt ökumanni, handtekinn. Við leit í bílnum fundust fjórtán lítrar af amfetamínbasa. Stuttu síðar fór lögregla um borð í Dettifoss og handtók hinn skipverjann sem kom að innflutningi efnanna.

Fram kemur í gæsluvarðhaldsúrskurði annars skipverjans að hann hafi viðurkennt þátttöku í innflutningnum en hann hafi talið að um minna magn hefði átt að vera að ræða þegar hann samþykkti að taka verkefnið að sér.

Fékk skipverjana með sér í lið

Í gæsluvarðhaldsúrskurði annars manns, sem var handtekinn síðar, kemur fram að hann er grunaður um að hafa skipulagt innflutninginn og fengið skipverjana með sér í verkefnið. Mennirnir þrír áttu, samkvæmt gæsluvarðhaldsúrskurðinum, samskipti á samskiptaforritinu Signal og kemur fram í gæsluvarðhaldsúrskurði þess sem grunaður er um skipulagningu innflutningsins að skipverjarnir hafi borið um aðild hans að innflutningnum, um samskipti þeirra á Signal og að framburðir þeirra séu studdir af gögnum úr öryggismyndavél og greiningum lögreglu á síma- og staðsetningargögnum sem aflað hefur verið við rannsókn málsins. Þær greiningar voru meðal annars unnar upp úr síma sem fannst við húsleit á heimili þess sem grunaður er um skipulagninguna.

Sá þriðji viðurkenndi í skýrslutöku að kannast við alla síma sem fundust á heimili hans við húsleit en þó ekki við samskiptin. Lögregla segir jafnframt að rannsókn þeirra hafi leitt í ljós að einn síminn, sem fannst undir dýnu á skiptiborði, hafi verið notaður til að skipuleggja innflutninginn.

Síminn undir dýnu á skiptiborði

Gögn bendi til þess að síminn hafi verið um tíma á heimili mannsins og verið nýttur til að tengjast neti á heimili hans. Rannsókn lögreglu hafi leitt í ljós að maðurinn á reikning á Signal sem notaður var til að eiga samskipti við skipverjana um innflutninginn.

Sá fjórði sem er í varðhaldi virðist svo samkvæmt öðrum úrskurði hafa séð um að skipuleggja innflutninginn erlendis. Samkvæmt úrskurði er hann grunaður um að hafa borið upplýsingar er varða afhendingu efnisins milli þeirra sem sáu um afhendingu þess til mannsins sem er grunaður um að hafa fengið skipverjana til að móttaka efnið og flytja það til Íslands. Þátttaka hans í brotinu er því talin þýðingarmikil.

Maðurinn var handtekinn síðastur, þann 22. apríl. Í gæsluvarðhaldsúrskurði hans kemur fram að í síma sem fannst á heimili þess þriðja sem var handtekinn hafi fundist samskipti milli þeirra tveggja á samskiptaforritinu Signal þar sem þeir ræða viðskipti með amfetamínbasa og afhendingu hans. Af samskiptunum sé ljóst að sá fjórði sé sá sem sá um samskiptin við söluaðilann erlendis.

Hann hafi greint þeim þriðja frá því að í Evrópu væri hægt að fá hvað sem er og eins mikið og óskað er eftir. Í gæsluvarðhaldsúrskurðinum segir að mennirnir tveir hafi rætt um flöskur og að þetta séu 15 lítrar í heildina.

Sendi staðsetningu á Google Maps

Þá kemur einnig fram í gæsluvarðhaldsúrskurði að maðurinn hafi á afhendingardegi, þann 6. júlí, greint frá því í spjallinu að skipverjarnir ættu að hitta stelpur og svo stráka og láta þau fá tiltekinn 20 evra seðil. Hann sendi þeim þriðja slóð á staðsetningu á Google maps sem hann svo sendi á skipverjana.

Mennirnir notuðu báðir einhvers konar dulnefni í Signal en í úrskurðum kemur fram að lögregla telji víst að þessir tveir menn hafi átt þessu tilteknu samskipti og byggja það á staðsetningar- og fjarskiptagögnum og myndum úr eftirlitsmyndavélum. Í úrskurði er samantekt á samskiptum mannanna en þó vísað í ítarlegri skýrslu. Í samantektinni kemur, til dæmis, fram að mennirnir hafi allir fundað saman 18. mars. 

Dagana sem fylgja hafi mennirnir tveir sem komu að skipulagningu svo talað ítrekað saman í síma og hist á heimili annars þeirra. Mennirnir virðast tengjast samkvæmt úrskurðinum fjölskylduböndum í gegnum frænda eiginkonu annars þeirra. Maðurinn neitar allri aðkomu að málinu í skýrslutöku en segir þó mikinn samgang á milli þeirra tveggja og að þeir tali oft saman á dag og hittist reglulega. Þá sagði hann það tilviljun að staðsetningarbúnaður staðsetji hann heima hjá manninum þegar einstaka samskipti áttu sér stað og sagðist líklega hafa verið að skutla börnunum hans heim.

Gæsluvarðhald á grundvelli almannahagsmuna

Mennirnir fjórir hafa verið í gæsluvarðhaldi frá handtöku og voru í einangrun framan af til að verja rannsóknarhagsmuni. Frá því um miðjan maí hafa þeir svo verið í gæsluvarðhaldi á grundvelli almannahagsmuna og er í úrskurðum vísað til þess að menn sem séu grunaðir um stórfelld fíkniefnalagabrot gangi ekki lausir. Þá er í úrskurðum einnig vísað til þess að þegar grunur leiki á að menn hafi framið afbrot sem að lögum getur varðað 10 ára fangelsi, geti varðhald verið nauðsynlegt með tilliti til almannahagsmuna.