Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Bjarki Sigurðsson skrifar 3. september 2026 21:02 Haraldur Þór Egilsson er safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Vísir/Bjarki Hernámsins á Akureyri á tímum síðari heimsstyrjaldar er minnst með nýrri sýningu Minjasafns bæjarins. Forsvarsmenn sýningarinnar þurftu að vera frumlegir við uppsetninguna þar sem margar minjar höfðu glatast. Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri Akureyri Söfn Mest lesið Fylltu Egilshöllina á forsýningu Hvar er draumurinn? Bíó og sjónvarp Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Lífið „Maður skynjaði eitthvað brothætt en það var hluti af sjarmanum“ Menning Carla Jeffery látin 33 ára að aldri Bíó og sjónvarp Greindu frá dánarmeini Tim Curry Lífið Gloria Steinem er látin Lífið Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Lífið Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Lífið Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Lífið Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Lífið Fleiri fréttir Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Candace Owens hitti fjandmann Blake Lively í Keflavík Glee-stjarna fagnaði 40 árum á Íslandi „Ef ég hefði ekki farið upp á heilsugæslu þá hefði ég ekki fengið heilablóðfall“ Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Hvað veistu um... fugla? Bökuðu þúsund bollakökur sem kláruðust strax Galliano slaufað og óvissa með Met Gala næsta árs Sambönd héldu þrátt fyrir harðan kosningaslag Skipstjóri selur heilsárshús á 190 milljónir Ris, fall og óútskýrð auðæfi Jeffrey Epstein Sonurinn fékk nafnið Skógur Stjörnulífið: Sjö ár af stanslausri ást Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Sjá meira
Breskir hermenn sáust fyrst á Akureyri 17. maí 1940, viku eftir hernám Reykjavíkur. Um borð voru fjörutíu sjóveikir hermenn sem hertóku fjörðinn. Þúsundir hermanna áttu eftir að mæta þangað á næstu mánuðum þar sem þeir reistu herbúðir, drógu varnarlínu um Hrísey, lögðu tundurdufl í sjó og fleira. Sýningin Í hers höndum gefur fólki innsýn í þessa tíma og er byggð á ljósmyndum, kvikmyndum og samtímasögum hermanna og heimafólks. Minjar frá þessum tíma hafa margar hverjar glatast. „Það er ekki mikið sem verður eftir sem hefur í það minnsta ratað á íslensk söfn. Við þurftum að vera skapandi við að finna hluti til að sýna og gera skemmtilega sýningu,“ segir Haraldur Þór Egilsson, safnstjóri Minjasafnsins á Akureyri. Klippa: Margar minjar höfðu glatast Fastagestur á safninu lagði sitt af mörkum á lokametrunum. Hann var ungur strákur á hernámsárunum og hafði sögu að segja. „Hann var að skottast á Eyrinni milli tjalda, þá fær hann bendingu frá einum hermanni sem dregur upp myndavél og tekur af honum ljósmynd. Ekkert mál með það. Svo nokkrum dögum síðar þegar strákurinn er á leið heim úr skólanum og fer í gegnum miðbæinn keyrir fram hjá hersveit á mótorhjólum. Einn þeirra stöðvar hjólið og gengur til stráksins. Hann fer í brjóstvasann og réttir honum myndina sem hann hafði tekið. Þessi mynd barst til okkar rétt fyrir sýningarbyrjun,“ segir Haraldur. Hér fyrir neðan má sjá myndina sem hafði varðveist öll þessi ár. Myndin er til sýnis á safninu.Minjasafnið á Akureyri
Akureyri Söfn Mest lesið Fylltu Egilshöllina á forsýningu Hvar er draumurinn? Bíó og sjónvarp Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Lífið „Maður skynjaði eitthvað brothætt en það var hluti af sjarmanum“ Menning Carla Jeffery látin 33 ára að aldri Bíó og sjónvarp Greindu frá dánarmeini Tim Curry Lífið Gloria Steinem er látin Lífið Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Lífið Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Lífið Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Lífið Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Lífið Fleiri fréttir Hættir með stefnumótaþættina vinsælu Fastagestur lumaði á áttatíu ára gömlum grip Hvað veistu um… London? Öskrandi nýnemar tolleraðir og busaballið handan við hornið Survivor-keppandi missti fót og krefst 100 milljóna dala í skaðabætur Gloria Steinem er látin Annað barn á leiðinni hjá Balta og Sunnevu Er hægt að kaupa hamingju fyrir íslenskar krónur? Greindu frá dánarmeini Tim Curry Eydís Elfa og Óli Gunnar eiga von á öðru barni Kampavínsdrykkja í óvissuferð leiddi til óvæntra bónorða Ný stikla varpar frekara ljósi á Harry Potter Anthony Karl og Eva selja hæð í Hlíðunum Foreldrar eigi alls ekki að vera vinir barna sinna Héldu eina glæsilegustu skírnarveislu sumarsins Þórdís segir skilið við Flekaskil Menningarmýs máluðu bæinn rauðan Candace Owens hitti fjandmann Blake Lively í Keflavík Glee-stjarna fagnaði 40 árum á Íslandi „Ef ég hefði ekki farið upp á heilsugæslu þá hefði ég ekki fengið heilablóðfall“ Myndasyrpa: Síðasti kvöldfréttatími Sýnar Hvað veistu um... fugla? Bökuðu þúsund bollakökur sem kláruðust strax Galliano slaufað og óvissa með Met Gala næsta árs Sambönd héldu þrátt fyrir harðan kosningaslag Skipstjóri selur heilsárshús á 190 milljónir Ris, fall og óútskýrð auðæfi Jeffrey Epstein Sonurinn fékk nafnið Skógur Stjörnulífið: Sjö ár af stanslausri ást Stjörnum prýddur gestalisti og Billie Eilish í glænýju hlutverki Sjá meira