Hvað er dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar 29. júlí 2026 07:32 Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Diljá Mist Einarsdóttir Mest lesið Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Sjá meira
Umræða um hvað við gætum fengið í viðræðum við Evrópusambandið um aðild Íslands hefur verið hávær í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar sem nú er hafin. Félag forvitinna Íslendinga hefur keyrt áfram kosningabaráttu um að við eigum að „sjá“ hvað okkur býðst. Þessir sömu forvitnu hafa reyndar margir hverjir talað fyrir aðild Íslands að Evrópusambandinu árum og áratugum saman en það er annað mál. Lægri vextir og lægra matvælaverð með ýmsum reiknikúnstum hafa verið fyrirferðarmikil í þessari umræðu þrátt fyrir að engar slíkar upplýsingar sé að finna í aðildarsamningi ríkja við Evrópusambandið. Minna hefur farið fyrir umræðu um hlut Íslands í þessum viðræðum. Hvað er það sem Ísland lætur af hendi til Evrópusambandsins í skiptum fyrir meintan ávinning? Evrópusambandið er ekki leynifélag Að við höldum ekki á endanlegum aðildarsamningi Íslands við Evrópusambandið þýðir ekki að við vitum ekki hvað það þýðir að vera í sambandinu. Þetta er jú ekki leynifélag. Í grunninn snýst innganga ríkja í þetta ríkjasamband um völd, um ákvörðunarrétt Íslands. Öll ríki sem ganga inn í Evrópusambandið undirgangast víðtækt framsal löggjafarvalds, framkvæmdarvalds og dómsvalds. Það þýðir að völd yfir okkar málum sem við höfum haft mikið fyrir því að eignast, síðan að halda í og að endingu varið öldum í að berjast fyrir, yrðu ekki lengur í okkar höndum, heldur í höndum erlendra aðila. Hvernig sem á það er litið yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum Evrópusambandsins og það með mjög lítið atkvæðavægi. Bæði yrðum við aðeins eitt af 28 ríkjum en ekki síst sem fámennasta ríkið. Evrópusambandið gengur út á miðstýringu og yfirþjóðlegt vald. Um það verður ekki samið og jafnvel ráðherrar og þingmenn já-sinna hafa viðurkennt að innganga í Evrópusambandið er innganga í kerfi sem ríki verða hluti af og við breytum ekki í grundvallaratriðum. Mergurinn málsins er því þessi: Erum við til í að gefa eftir löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald í skiptum fyrir eitthvað óskilgreint sem við teljum að sé dýrmætara en rétturinn og valdið til að ráða okkar málum sjálf? Nei við að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Eftir að við Íslendingar tókum stjórn – fengum í skrefum völdin yfir eigin málum, höfum við farið frá því að vera líklega fátækasta ríki Evrópu í að verða eitt ríkasta land heims. Ég er þeirrar skoðunar að valdið eigi að vera sem næst fólkinu og að okkur muni farnast best með því að stýra áfram okkar málum sjálf. Tímabundin gylliboð Evrópusambandsins myndu því engu breyta. Ég veit að hverju ég bý. Á alla mælikvarða er það býsna gott. Engin haldbær rök hafa komið fram fyrir kúvendingu varðandi stefnu og framtíð Íslands. Ég segi nei við því að afhenda útlendingum völd yfir málefnum Íslands. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins og 2. varaformaður utanríkismálanefndar Alþingis.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun