Óttast að stefni í kreppuverðbólgu Kjartan Kjartansson skrifar 10. ágúst 2026 09:45 Verkalýðsforkólfarnir kenna ríkisstjórn, sveitarstjórnum, Seðlabanka og atvinnurekendum um þráláta verðbólgu sem ógnar forsendum kjarasamninga. Vísir/Vilhelm Formenn sex stéttarfélaga vara við því að aukið atvinnuleysi vegna hávaxtastefnu Seðlabankans skapi kreppuverðbólgu sem geti orðið erfitt að vinda ofan af. Þeir hóta því að segja upp kjarasamningum ef stjórnvöld og atvinnurekendur axli ekki ábyrgð á stöðunni. Óttast hefur verið um afdrif kjarasamninga um nokkurt skeið vegna þrálátrar verðbólgu. Formenn stéttarfélaganna sex sem eru í forsvari fyrir um fjörutíu prósent launafólks, slá því föstu í aðsendri grein á Vísi í dag að forsendur samninganna bresti þegar vísitala neysluverðs verður birt 27. ágúst. Þeir segja verkalýðshreyfinguna hafa kallað eftir aðgerðum og viðbrögðum frá bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum mánuðum saman en án árangurs. Stærri fyrirtæki hafi ekki staðið við fyrirheit um að halda aftur af verðhækkunum, sveitarfélög hafi hækkað gjaldskrár úr hófi fram og aðgerðaleysi hafi ríkt í húsnæðismálum. „Hávaxtastefna Seðlabankans hefur enn fremur verið sem olía á eld og í stað þess að ná niður verðbólgu veldur hún nú auknu atvinnuleysi, samhliða því að setja allar byrðarnar af erfiðu efnahagsumhverfi á herðar skuldara og leigjenda. Þessi vítahringur er smám saman að skapa kreppuverðbólgu, sem getur verið erfitt að vinda ofan af,“ skrifa verkalýðsforkólfarnir. Axli stjórnvöld og atvinnurekendur enga ábyrgð á stöðunni sé þeim nauðugur einn kostur að segja upp kjarasamningum og fara fram á leiðréttingu launa til þess að halda í við verðbólgu og vexti. „Núgildandi kjarasamningar voru gerðir á grundvelli loforða sem áttu að lækka verðbólgu og vexti. Þau loforð hafa verið þverbrotin og kjarasamningar munu ekki halda á grundvelli sambærilegra loforða. Nú þarf fugl í hendi, ekki í skógi,“ skrifa þau Halla Gunnarsdóttir, formaður VR, Jakob Tryggvason, formaður RSÍ, Andri Reyr Haraldsson, formaður FÍR, Eiður Stefánsson, formaður LÍV, Gunnar Sigurðsson, formaður VM, og Óskar Hafnfjörð Gunnarsson, formaður MATVÍS. Kjaramál Verðlag Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Sveitarstjórnarmál Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Innlent Sveitarstjórn krefur símafyrirtækin um skýringar eftir alvarlegt vinnuslys Innlent Nei-hliðin vann á ástríðunni Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Fleiri fréttir Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Grindavík Ultra strandaði við varnargarðana Sveitarstjórn krefur símafyrirtækin um skýringar eftir alvarlegt vinnuslys Hafi skynjað um nokkra hríð að já-hliðin væri ekki í sókn Mesta kjörsókn í sögu lýðveldisins Piparúða beitt við handtöku í Hafnarfirði „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Lögreglan í Vestmannaeyjum óskar eftir vitnum Nei-hliðin vann á ástríðunni „Landsbyggðin okkar stendur sterk” Ríkisstjórnin virði niðurstöðuna og taki málið af dagskrá Ferðalagið með ruslið ætti ekki að lengjast þó þjónustan færist fjær Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Sjá meira
Óttast hefur verið um afdrif kjarasamninga um nokkurt skeið vegna þrálátrar verðbólgu. Formenn stéttarfélaganna sex sem eru í forsvari fyrir um fjörutíu prósent launafólks, slá því föstu í aðsendri grein á Vísi í dag að forsendur samninganna bresti þegar vísitala neysluverðs verður birt 27. ágúst. Þeir segja verkalýðshreyfinguna hafa kallað eftir aðgerðum og viðbrögðum frá bæði stjórnvöldum og fyrirtækjum mánuðum saman en án árangurs. Stærri fyrirtæki hafi ekki staðið við fyrirheit um að halda aftur af verðhækkunum, sveitarfélög hafi hækkað gjaldskrár úr hófi fram og aðgerðaleysi hafi ríkt í húsnæðismálum. „Hávaxtastefna Seðlabankans hefur enn fremur verið sem olía á eld og í stað þess að ná niður verðbólgu veldur hún nú auknu atvinnuleysi, samhliða því að setja allar byrðarnar af erfiðu efnahagsumhverfi á herðar skuldara og leigjenda. Þessi vítahringur er smám saman að skapa kreppuverðbólgu, sem getur verið erfitt að vinda ofan af,“ skrifa verkalýðsforkólfarnir. Axli stjórnvöld og atvinnurekendur enga ábyrgð á stöðunni sé þeim nauðugur einn kostur að segja upp kjarasamningum og fara fram á leiðréttingu launa til þess að halda í við verðbólgu og vexti. „Núgildandi kjarasamningar voru gerðir á grundvelli loforða sem áttu að lækka verðbólgu og vexti. Þau loforð hafa verið þverbrotin og kjarasamningar munu ekki halda á grundvelli sambærilegra loforða. Nú þarf fugl í hendi, ekki í skógi,“ skrifa þau Halla Gunnarsdóttir, formaður VR, Jakob Tryggvason, formaður RSÍ, Andri Reyr Haraldsson, formaður FÍR, Eiður Stefánsson, formaður LÍV, Gunnar Sigurðsson, formaður VM, og Óskar Hafnfjörð Gunnarsson, formaður MATVÍS.
Kjaramál Verðlag Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur Sveitarstjórnarmál Mest lesið Evrópuvaktin: Úrslitin ráðast Innlent Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Innlent „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ Innlent „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ Innlent „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Innlent Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Innlent Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Innlent Sveitarstjórn krefur símafyrirtækin um skýringar eftir alvarlegt vinnuslys Innlent Nei-hliðin vann á ástríðunni Innlent Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Innlent Fleiri fréttir Skoraði á Sigmund Davíð að flytja bókun 35 Grindavík Ultra strandaði við varnargarðana Sveitarstjórn krefur símafyrirtækin um skýringar eftir alvarlegt vinnuslys Hafi skynjað um nokkra hríð að já-hliðin væri ekki í sókn Mesta kjörsókn í sögu lýðveldisins Piparúða beitt við handtöku í Hafnarfirði „Stórkostlegur ósigur“ bæði Samfylkingar og Viðreisnar Lögreglan í Vestmannaeyjum óskar eftir vitnum Nei-hliðin vann á ástríðunni „Landsbyggðin okkar stendur sterk” Ríkisstjórnin virði niðurstöðuna og taki málið af dagskrá Ferðalagið með ruslið ætti ekki að lengjast þó þjónustan færist fjær Niðurstaðan sé töluvert áfall fyrir ríkisstjórnina Bein útsending: Valkyrjurnar halda blaðamannafund Segir niðurstöðuna áfall fyrir ríkisstjórnina Sprengisandur: Kosningarnar gerðar upp Lokatölur úr Suðvesturkjördæmi: Fullvissuðu þjóðina um að svarið væri nei Íslendingar hafna aðildarviðræðum við Evrópusambandið Ofurölva ungmenni hlupu öll á brott nema eitt Ætla að opnan nýjan unglingaskóla í Ármúla Lokatölur í Norðausturkjördæmi: Nei jók forskotið undir lokin Lokatölur úr Norðvesturkjördæmi: Nei-ið með 25 prósentustiga forskot Lokatölur úr Suðurkjördæmi: Sextíu prósent sögðu nei Lítil breyting í lokatölum Reykjavíkurkjördæmis suður Dró saman á milli fylkinga í lokatölum Reykjavíkur norður Margra ára vegferð í vændum sigri já-ið „Ég sé fram á að senda dúndurteymi, dúndurlandslið út“ „Skammist sín og bíti aðeins í sápu“ „Alveg skýrt að unga fólkið segir nei“ „Hefði viljað meira afgerandi stuðning við Nei-ið í fyrstu tölum“ Sjá meira