Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar 29. ágúst 2026 12:02 Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Skoðun Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Sjá meira
Í dag á sjálfan Höfuðdaginn sjálfan fær íslenska þjóðin dauðafæri fyrir opnu marki til að segja valda- og auðklíkunni sem öllu vill ráða hér á landi og hafa afskipti af í skjóli auðs, valds, einokunar og kúgunar, upp störfum, aftengja áhrif hennar og ráða sinni för sjálf án þeirra afskipta. Þjóðinni er í raun haldið í gíslingu af framangreindri klíku valds, verðtryggingar, hárra vaxta, spillingar, fákeppni og frændhygli. Bjartur í Sumarhúsum, sá mikli bóndadurgur og afglapi er Nóbelsskáldið skapaði og ritaði um stundaði kotbúskap í heiðarbýli við illan leik. Hann gekk svo langt að svelta konuna sína og börn og vildi enga hjálp því hann vildi vera sjálfstæður. Bjartur sagðist heldur ekki borga skuldir óreiðumanna. Það er nokkuð kunnuglegur tónn í umræðunni um Evrópumálin undanfarnar vikur og rímar við það að Íslendingar þurfi að greiða fyrir aðrar þjóðir, gangi landið í ESB. Ævi Bjarts var vægast sagt nöturleg og endaði illa í bókinni. Samt lifir hugsunar- og heimóttarháttur Bjarts enn góðu lífi meðal sumra Íslendinga enn þann dag í dag.Önnur skáldsagnapersóna kemur mér til hugar í dag. Það er Bör Börsson jr. úr samnefndum bókum eftir norska rithöfundinn Johan Falkberget. Bör Börsson gat stundum verið klókur en hann hagnaðist yfirleitt á því að glópalánið elti hann. Í dag mun sem stoltur Íslendingur kjósa JÁ og rökin eru eftirfarandi: 1. Ísland á allt sitt undir því að stórþjóðir virði sameiginlegar leikreglur á alþjóða vettvangi. 2. Ef viðunandi samningur myndi nást við ESB opnar það á upptöku evru. Það gæti orðið einhver mesta kjarabót fyrir almenning hér á landi í langan tíma. Lægri vextir, stöðugur gjaldmiðill og verðmætur gjaldmiðill. Vaxtakostnaður almennings, ríkis, sveitarfélaga og lögaðila myndi lækka gífurlega og tugir milljarða sparast. 3. Ég vill sjá alvöru samkeppni á matvörumarkaði, markaði banka, tryggingafélaga og í annarri þjónustu við almenning. 4. Svo er það geopólitíkin sem fólk verður að líta til. Gefum okkur að Norðmenn hætti í EES samningnum þar sem þeir borga 95% af öllum aðildargjöldum og, annar hvort ganga í ESB eða gera tvíhliða samning við ESB líkt og Sviss er með, þá er EES samningnum sjálfhætt. Þess vegna væri það algjört glapræði að loka hurðinni á ESB í dag. 5. Það verður aumt fyrir Íslendinga ef niðurstaðan í dag verður NEI og þurfa svo að koma skríðandi til ESB og sækja um aðild eða önnur úrræði þegar og ef Norðmenn gefast upp á EES samningnum og ganga í ESB, eða gera tvíhliða samning við ESB. En kjarninn er þessi. ESB er ekki fullkomið, hefur aldrei verið fullkomið og mun aldrei verða fullkomið. En það er mun betra heldur en að öll landamæri séu lokuð og tollamúrar úti um allt. Slíkt leiðir til deilna milli ríkja sem geta endað með stríðsátökum. Evrópa hefur séð nóg af þeim í gegnum aldirnar eða síðustu 2000 árin eða svo. Evrópusambandið og forveri þess, Evrópubandalagið byggðist upp í kringum gamla Kola og Stálbandalagið, en bandalaginu var ætlað að tryggja tollfrjáls viðskipti milli stofnríkja þess og enn fremur að tryggja og treysta frið milli Frakklands og vestur Þýzkalands eftir síðari heimsstyrjöld. Ekki er heldur unnt að líta fram hjá þeirri staðreynd að Evrópusamstarfið hefur tryggt frið í vestur Evrópu í 81 ár. Það er lengsta friðartímabil í álfunni síðan á tímum Rómverja fyrir um 2000 árum en þá ríkti um 200 ára friðartímabil sem nefnist Pax Romana og stóð frá 27 árum fyrir Krist til ársins 180 eftir Krist. En hvað sem því líður þá lifa þeim Bör Börsson og Bjartur í Sumarhúsum góðu lífi meðal þjóðarinnar. Bjartur myndi stoltur kjósa NEI í dag enda sjálfstæður einangrunarsinni. Bör Börsson myndi kjósa eftir því hvernig hann myndi græða sem mest á atkvæði sínu og gildir þá einu um hvorn kostinn hann kysi, bara svo fremi sem hann græddi. Ég vill ekki vera eins og Bjartur í Sumarhúsum á nokkurn einasta hátt. Þess vegna mun ég kjósa JÁ fyrir mig, börnin mín og komandi kynslóðir sem erfa munu landið okkar. Höfundur er lögfræðingur, faðir og annt um mannréttindi.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar