Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar 3. september 2026 17:32 Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórarinn Hjartarson Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Sjá meira
Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun