Búrkuball í inngildingarviku Þórarinn Hjartarson skrifar 3. september 2026 17:32 Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Þórarinn Hjartarson Mest lesið Halldór 26.09.2026 Halldór Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson Skoðun Skoðun Skoðun Er enn þess virði að leggja á sig langt háskólanám? Gunnar Alexander Ólafsson skrifar Skoðun Engin fjölskylda á að þurfa að standa ein Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Þegar reglurnar gilda ekki jafnt Ágúst Karlsson skrifar Skoðun Utanríkisstefna án ábyrgðar? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar Skoðun PISA-skellur en hvað svo? Inga Sæland skrifar Skoðun Hver verndar velferð barna þegar náttúran blandar kynjunum? Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun Einhliða bergmálshellir og heimildir sem hrynja Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun KEMUR TÓLFAN? Hilmar Jökull Stefánsson skrifar Skoðun Ábyrgðinni má ekki útvista til tækninnar Karen Ósk Nielsen Björnsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin kaupir ekki það sem hún skilur ekki Jens Gunnarsson skrifar Skoðun Fólkið á bak við öruggt flug Elísabet Heiða Valdemarsdóttir skrifar Skoðun Fjöldi opinberra starfsmanna - deilt um keisarans skegg Ingvar Freyr Ingvarsson skrifar Skoðun Stafrænt heilbrigðiskerfið byggt á skilvirkni Hilmar Ingimundarson skrifar Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Reykjalundur endurhæfir – Endurhæfum Reykjalund Svana Helen Björnsdóttir skrifar Skoðun Að ganga út eða ganga inn Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Aðgerðaáætlunin er til, en hvar stöndum við? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af indíánum og kúrekum Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Icelandair: Hver á flugfélagið og hver vill kaupa það? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Áskorun til heilbrigðisráðherra Ásgrímur Grétar Jörundsson skrifar Skoðun Samræðusiðfræði og sálgæsla Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Þegar landsframleiðsla dugar ekki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fáfræði, fordómar og fimm flokkar Hjálmtýs Lilja Benatov Hjartar skrifar Skoðun Þegar sjálfboðaliðar borga með sér Hildur Dís Jónsdóttir skrifar Skoðun Sleggjan fundin Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Að vaxa út úr vandanum Runólfur Ágústsson skrifar Skoðun Tuttugu ár frá brottför varnarliðsins – úr áfalli í uppbyggingu Árni Sigfússon skrifar Skoðun Gefið með annarri hendinni og tekið með hinni Sigrún Ólafsdóttir,Zophonías O. Jónsson skrifar Sjá meira
Í síauknum mæli má sjá konur í íslömskum klæðnaði á Íslandi. Það sem stingur þó í augun er að slíkt á nánast einvörðungu við um konur af erlendum uppruna. Því er vert að spyrja; af hverju eru fáar sem engar íslenskar konur sem kjósa að hylja sig? Það læðist að manni sá grunur að hér sé um að ræða ómeðvitaðan en kerfisbundinn, menningar-rasisma (e.strucutral-cultural-racism). Fjölmenningarsamfélag krefst inngildingar. Inngilding byggir á því að heimalningar séu tilbúnir að læra af þeim sem nýlega eru komnir til landsins. Þvermóðska feðraveldisins tekur á sig margar myndir en ein þeirra er að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með aukinni hófstillingu og prúðmennsku sem finna má í íslömskum siðavenjum. Fyrirsjáanleg samyrkja rasista og karlrembna hefur jafnvel gengið svo langt að segja að sumir menningarheimar séu betri en aðrir er varðar kvenréttindi og reyna að byrgja öðrum sýn á þann samfélagslegan ágóða sem fylgir fjölbreytileikanum. En hvernig er best að takast á við þennan vanda? Nú þegar framhaldsskólastarf er að hefjast rifjast upp fyrir gömlum MS-ingi þeir góðu dagar þegar 85-vikan var haldin hátíðleg, en þá var tímabilinu 1985 gert hátt undir höfði, fólk klætt í samræmi við þá tíma sem endaði svo í heljarinnar balli við lok hátíðarinnar. Framhaldsskólar geta spilað lykilhlutverk í því að takast á við flókið verkefni inngildingar. Því, líkt og þegar 85-vikan er haldin hátíðleg, væri allt eins hægt að halda inngildingarviku. Þemað væri að kynna sér siðvenjur frábrugðinna menningarheima af íslömskum siðum þar sem konur lúta öðrum stöðlum og láta hægt fyrir sér fara. Herlegheitin gætu svo endað á risavöxnu búrkuballi þar sem dansað væri fram eftir nóttu í aðskildum rýmum og konurnar að sjálfsögðu í búrkum. Slíkt myndi vekja upp hugsanir hjá frjóum hugum menntskælinga um það: Hvort klæðaburður kvenna í vestrænum ríkjum sé í raun fýsilegri en þeirra í Mið-Austurlöndum? Hvort við á Íslandi séum að skerða frelsi kvenna til að klæða sig með meiri prúðmennsku, fágun og siðprýði til að sporna við freistnivanda karlmanna í nærumhverfinu? Hvað konur geti lært af siðavenjum og háttívisi klæðaburðar kvenna í t.d. Afganistan? Nú þegar augljóst bakslag í baráttunni fyrir raunverulegu umburðarlyndi er mikilvægt að vera opin fyrir nýjungum sem sporna við þróuninni. Fasísk orðræða á meginlandinu um búrkubönn er ein tegund slíkrar afskiptasemi. Því legg ég til að framhaldsskólar á Íslandi kveði í kútinn hugmyndir um búrkubann með því að halda búrkuböll. Höfundur er hlaðvarpsstjórnandi og skuldari hjá Fjölmiðlanefnd.
Skoðun Heiður hússins: Um kynferðisofbeldi í nánum samböndum Hrafnhildur Kjerúlf Sigmarsdóttir skrifar
Skoðun Hvað þarf barn í grunnskóla að kunna til að fá 10 í grunnskóla? Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar
Skoðun Gulur september: Helst góð geðheilsa í hendur við góða stjórnun? Katrín Þrastardóttir skrifar