Gulur septem­ber, bylting fíflanna

Gulur september er árvekniátak um geðheilbrigði, geðrækt og sjálfsvígsforvarnir. Í september beinum við sjónum okkar að mikilvægi þess að hlúa að okkur sjálfum og hvert öðru, sýna samkennd og muna að hrósa hvert öðru. Guli liturinn táknar meðal annars kærleik, lífskraft og von og minnir okkur á að staldra við, taka eftir andartökunum og vera til staðar fyrir hvert annað.

Í dag er alþjóðlegur forvarnardagur sjálfsvíga og því er september mikilvægur tími til að vekja athygli á geðheilbrigði og mikilvægi forvarna. Þegar haustið gengur í garð styttast dagarnir og myrkrið umvefur okkur smám saman. Þá skiptir samvera og nálægð.

Gulur september býður upp á fjölbreytta dagskrá víða um land. Í ár er sérstök áhersla lögð á ungmenni og þær áskoranir sem þau standa frammi fyrir. Mér þótti sérstaklega ánægjulegt að sjá kórana í brennidepli, því kórastarf getur skapað mikilvægt rými fyrir fólk til að tengjast öðrum og finna að það tilheyrir. Þegar við syngjum saman lærum við að hlusta hvert á annað, finna okkar eigin rödd og um leið upplifa að við séum hluti af heild. Það getur skipt miklu máli fyrir vellíðan og andlega heilsu.

Listir og menning eru félagslegir margfaldarar.

Listir og menning styrkja tengsl fólks og auka tilfinningu þess fyrir því að tilheyra. Í gegnum listir skapast rými þar sem við getum hist, tjáð okkur, hlustað og upplifað eitthvað saman. Áhrifin geta því náð langt út fyrir sjálfa upplifunina og stuðlað að bættri samfélagsvelferð og auknum lífsgæðum.

Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) hefur bent á að listir og menningarupplifanir eru mikilvægar fyrir heilsu og vellíðan. Rannsóknir sýna að þátttaka í listum getur stutt við andlega heilsu og dregið úr streitu. Þar liggur mikilvægt forvarnargildi þeirra. Þær leysa auðvitað ekki allan vanda og koma ekki í stað heilbrigðisþjónustu þegar hennar er þörf, en þær geta gegnt mikilvægu

hlutverki í forvörnum og bata. Það er því sérstaklega ánægjulegt að sjá Gulan september tengja sig við listirnar í ár.

Mikilvægi ímyndunaraflsins

Þegar ég hugsa um gula litinn kemur fífillinn fyrst upp í hugann. Hann er eitt af uppáhaldsblómunum mínum. Hann birtist á vorin, gulur og bjartur, sprettur þar sem ekkert annað virðist geta vaxið og þegar líður á sumarið umbreytist hann í viðkvæma, hvíta frækrónu sem maður leikur sér að blása af og óska sér.

Og þegar maður óskar sér virkjar maður ímyndunaraflið. Það er eitt mikilvægasta aflið sem við búum yfir, hæfileikinn til að sjá möguleika, skapa og ímynda sér eitthvað sem enn er ekki orðið til. Og þar býr vonin.

Bandalag íslenskra listamanna er stoltur samstarfsaðili Guls septembers og hvetur alla, jafnt listafólk sem menningarstofnanir, til að taka þátt. Við skulum gefa ímyndunaraflinu rými, hlúa að voninni og skapa saman samfélag þar sem fólk finnur að það tilheyrir.

Höfundur er forseti bandalags íslenskra listamanna.