Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar 23. september 2026 07:30 Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Sjá meira
Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun