Skoða byggingu evrópskrar geimstöðvar Samúel Karl Ólason skrifar 29. september 2026 15:41 Töluveiknaðar myndir af því hvernig geimstöðin gæti litið út, til að byrja með. ESA Geimvísindastofnun Evrópu (ESA) hefur veitt tveimur teymum evrópskra fyrirtækja samninga sem snúast um undirbúning evrópskrar geimstöðvar á braut um jörðina. Verkefnið er liður í skipulagningu forsvarsmanna ESA fyrir framtíð stofnunarinnar, eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður tekin úr notkun. Teymin tvö eiga að rannsaka fýsileika þess að Evrópa geri út eigin geimstöð á lágri sporbraut um jörðina eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður komin á hafsbotn og Bandaríkjamenn farnir að einblína á tunglið. Alþjóðlega geimstöðin hefur verið á braut um jörðu frá árinu 1998 en síðan þá hefur hún stækkað verulega í gegnum árin. Upprunalega átti hún að vera í notkun í einungis fimmtán ár en nú stendur til að láta hana hrapa til jarðar árið 2031. Þá á hún að lenda á afviknum stað í Kyrrhafinu, þar sem geimrusl er reglulega látið lenda. Staðurinn þykir hentugur til slíks þar sem rúmir 2.700 kílómetrar eru í næstu mannabyggð. Bandaríkjamenn eru staðráðnir í því að koma í staðinn upp varanlegri bækistöð á yfirborði tunglsins. Í tilkynningu á vef ESA er haft eftir yfirmanni könnunardeildar stofnunarinnar að Evrópa hafi byggt upp heimsklassa getu í geimferðum á undanförnum áratugum. „Við stöndum nú frammi fyrir því tækifæri að móta sameiginlega framtíð okkar og í senn standa vörð um gæði verkfræðinga okkar og iðnaðar,“ segir Daniel Neuenschwander. Hann segir að áðurnefndir samningar og rannsóknarvinnan sem þeim fylgir eigi að hjálpa til við að leggja línurnar að framtíðinni og sjá hvernig evrópskur iðnaður geti stutt við geimstörfin og opnað á ný tækifæri. Annar hópanna umræddu er leiddur af Airbus Defence and Space og hinn af OHB. Rannsóknir þeirra eiga að byggja á samstarfinu við rekstur Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. Vilja stærri rullu í geimnum Innan Evrópu á sér stað nokkur uppbygging hvað varðar getu til að koma farmi út í geim. Heimsálfan stendur þó ekki nærri Bandaríkjunum í þeim efnum, og þá sérstaklega bandaríska fyrirtækinu SpaceX. Sjá einnig: Starship á sporbraut í fyrsta sinn Í yfirlýsingu ESA segir að evrópsk geimstöð á braut um jörðu myndi færa evrópskum aðilum tækifæri til að spila stærri rullu þegar kemur að öllu starfi á braut um jörðu. Þannig væri hægt að byggja upp tæknigetu og þekkingu fyrir frekari könnunarleiðangra lengra út í geim. Geimurinn Alþjóðlega geimstöðin Tækni SpaceX Mest lesið Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent Telur allt ógirt land tekið eignarnámi með dómi Innlent Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Innlent Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Innlent „Hvaða skaða hef ég valdið, Elliði?“ Innlent „Mjög óheillavænleg þróun“ Innlent Fær hvorki bætur né afsökunarbeiðni eftir að hafa stungið sig á saumnál Neytendur Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Innlent Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Innlent Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Innlent Fleiri fréttir „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Fulltrúi Trump lofaði „mannvininn“ Pútín Sænskur glæpaforingi ákærður fyrir þrjú morð Vill losna við blaðamenn og fá sundlaug í staðinn Þingkonan missti báða fætur eftir árásina Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Þungmálmar í drykkjarvatni á Svalbarða vegna þiðnunar Meintir njósnarar handteknir í Danmörku Selenskí og bandamenn hitta fulltrúa Trump í Osló Heita því að refsa Norður-Kóreu fyrir ögranir Braut ekki af sér þegar hann skaut barn til bana Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Þróa þjónustustöð fyrir tunglið Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Christiane Amanpour mun kveðja CNN Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Sjá meira
Teymin tvö eiga að rannsaka fýsileika þess að Evrópa geri út eigin geimstöð á lágri sporbraut um jörðina eftir að Alþjóðlega geimstöðin verður komin á hafsbotn og Bandaríkjamenn farnir að einblína á tunglið. Alþjóðlega geimstöðin hefur verið á braut um jörðu frá árinu 1998 en síðan þá hefur hún stækkað verulega í gegnum árin. Upprunalega átti hún að vera í notkun í einungis fimmtán ár en nú stendur til að láta hana hrapa til jarðar árið 2031. Þá á hún að lenda á afviknum stað í Kyrrhafinu, þar sem geimrusl er reglulega látið lenda. Staðurinn þykir hentugur til slíks þar sem rúmir 2.700 kílómetrar eru í næstu mannabyggð. Bandaríkjamenn eru staðráðnir í því að koma í staðinn upp varanlegri bækistöð á yfirborði tunglsins. Í tilkynningu á vef ESA er haft eftir yfirmanni könnunardeildar stofnunarinnar að Evrópa hafi byggt upp heimsklassa getu í geimferðum á undanförnum áratugum. „Við stöndum nú frammi fyrir því tækifæri að móta sameiginlega framtíð okkar og í senn standa vörð um gæði verkfræðinga okkar og iðnaðar,“ segir Daniel Neuenschwander. Hann segir að áðurnefndir samningar og rannsóknarvinnan sem þeim fylgir eigi að hjálpa til við að leggja línurnar að framtíðinni og sjá hvernig evrópskur iðnaður geti stutt við geimstörfin og opnað á ný tækifæri. Annar hópanna umræddu er leiddur af Airbus Defence and Space og hinn af OHB. Rannsóknir þeirra eiga að byggja á samstarfinu við rekstur Alþjóðlegu geimstöðvarinnar. Vilja stærri rullu í geimnum Innan Evrópu á sér stað nokkur uppbygging hvað varðar getu til að koma farmi út í geim. Heimsálfan stendur þó ekki nærri Bandaríkjunum í þeim efnum, og þá sérstaklega bandaríska fyrirtækinu SpaceX. Sjá einnig: Starship á sporbraut í fyrsta sinn Í yfirlýsingu ESA segir að evrópsk geimstöð á braut um jörðu myndi færa evrópskum aðilum tækifæri til að spila stærri rullu þegar kemur að öllu starfi á braut um jörðu. Þannig væri hægt að byggja upp tæknigetu og þekkingu fyrir frekari könnunarleiðangra lengra út í geim.
Geimurinn Alþjóðlega geimstöðin Tækni SpaceX Mest lesið Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Erlent Telur allt ógirt land tekið eignarnámi með dómi Innlent Sláandi hversu margir telji ofbeldi hluta af kynlífi Innlent Hélt hún myndi deyja í útskriftarferð til Portúgal Innlent „Hvaða skaða hef ég valdið, Elliði?“ Innlent „Mjög óheillavænleg þróun“ Innlent Fær hvorki bætur né afsökunarbeiðni eftir að hafa stungið sig á saumnál Neytendur Töpuðu bardaganum, liðþjálfanum og prestinum Innlent Fá mál á þingi: „Fórnarlömb velgengni“ fá kaldar kveðjur frá Diljá Innlent Fimm ráðnir aftur eftir uppsagnirnar Innlent Fleiri fréttir „Nei, Pútín er harðsvíraður morðingi“ Björguðu særðum hermanni með dróna Fulltrúi Trump lofaði „mannvininn“ Pútín Sænskur glæpaforingi ákærður fyrir þrjú morð Vill losna við blaðamenn og fá sundlaug í staðinn Þingkonan missti báða fætur eftir árásina Herlið á leiðinni og Íslendingar hafi varann á Þungmálmar í drykkjarvatni á Svalbarða vegna þiðnunar Meintir njósnarar handteknir í Danmörku Selenskí og bandamenn hitta fulltrúa Trump í Osló Heita því að refsa Norður-Kóreu fyrir ögranir Braut ekki af sér þegar hann skaut barn til bana Verðlag og óvissa leiða til óeirða í Evrópu Þróa þjónustustöð fyrir tunglið Íbúar Alberta höfnuðu áætlunum um sjálfstæði Orðrómar valda ugg og ótta í Mílanó: „Það eru allir frekar hræddir“ Christiane Amanpour mun kveðja CNN Fara fram á útgöngubann í nokkrum frönskum borgum Sakaðir um að svelta 190 börn til dauða Hótar að auka viðbúnað á landamærunum Miðflokkurinn fær umboðið Borgir geti sett á útivistarbann: „Nemandi hefur misst höndina“ Prestur lést þegar róðukross féll á hann Senda far til að kanna uppruna Fóbosar Ók viljandi á ástralska þingkonu Vill funda með Trump og Xi um örlög Úkraínu Neyðarlending eftir sprengjuhótun Neitaði að samþykkja afsögn vegna mótmælanna Hvetur til stillingar og boðar aðgerðir Selenskí vilji ekki binda enda á stríðið Sjá meira