„Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi“ Smári Jökull Jónsson skrifar 2. október 2026 13:00 Svala Jóhannesdóttir er formaður Matthildarsamtakanna, samtaka um skaðaminnkun. Vísir/Vilhelm Formaður Matthildarsamtakanna segir mikla aukningu hafa orðið í notkun vímuefnisins 4CMC bæði hér á landi og á Norðurlöndunum undanfarið. Aðaláhættan við notkun efna sem þessa sé að fólk viti ekki hvað það sé að innbyrða. Á síðasta ári var greint frá nýju efni á vímuefnamarkaði hér á landi, efni sem kallað er 4-CMC, sem virðist nú vera búið að ná fótfestu. Adam Erik Bauer, réttarefnafræðingur, hefur rannsakað leifar af vímuefnum sem finnast í skólpi landsmanna síðustu ár og hann segir í samtali við fréttastofu að til dæmis hafi greinileg aukning á notkun efnisins sést um verslunarmannahelgina. Svala Jóhannesdóttir, formaður Matthildarsamtakanna, segir efnið oftast selt undir nafninu Meþadrón. „4CMC er vímuefni sem er syntetískt [framleitt á tilraunastofu] sem þýðir að það er framleitt í raun ólöglega. Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi og á Norðurlöndunum síðustu ár og það er mikið verið að nota það í skemmtanalífinu,“ segir Svala í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Leita til Matthildarsamtakanna til að fá efnagreiningu Efnið, sem er yfirleitt kristallað eða í duftformi, er örvandi vímugjafi sem Svala segir að hafi áhrif á hjarta- og æðakerfið. Hættan sé þó ekki á pari við notkun ópíóíða eða metamfetamíns. „Vímuefni sem eru framleidd ólöglega, aðalhættan með þau er að notandi veit aldrei nákvæmlega hvað hann er að innbyrða. Þess vegna hefur fólk sem hefur verið að nota MDMA á Íslandi verið að leita til okkar í Matthildarsamtökunum, sérstaklega eftir að fá að efnagreina efnið þannig að það viti í raun innihald efnisins og mögulegan styrkleika áður en það notar það.“ „Langstærsti vímugjafinn er áfengi“ Á vegum Matthildarsamtakanna hefur svokallað Matthildarteymi verið starfrækt í þrjú ár sem veitir skaðaminnkandi þjónustu í skemmtanalífinu, mætir á viðburði og býður aðstoð, meðal annars hvernig fólk geti dregið úr áhættu á bráðatilfellum og ofskömmtun. Svala tekur fram að blöndun vímuefna, til dæmis áfengis ofan í notkun 4CMC eða MDMA, ýti undir hættu á bráðatilfellum. „Við sjáum að á síðustu tveimur árum hefur fólk verið að leita til okkar út af meþadróni sérstaklega. Bæði er verið að óska eftir ráðleggingum varðandi skammtastærðir og öruggari vímuefnanotkun en líka aðallega til þess að koma og efnagreina efnið.“ „Þannig að þetta er efni sem er nýlegt á Íslandi og við sjáum að fleiri í skemmtanalífinu eru að nota meþadrón. Aðalefnið sem fólk er að nota í dag í skemmtanalífinu er samt fyrst og fremst MDMA, ketamín, kókaín og langstærsti vímugjafinn er áfengi,“ segir Svala. „Við sjáum þessar tölur mjög klárlega í okkar þjónustu.“ Lyf Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Erlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Erlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Fleiri fréttir Geri málið tortryggilegt að neita að svara „Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi“ Íslensk skólastúlka varð fyrir táragasi í París Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Ein matskeið og þá er dauðinn vís Beint: Opið málþing um heimilisleysi „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Lægð suðvestan úr hafi væntanleg til landsins Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Fundu mikið magn vímuefna og peninga við leit Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Bjóða út sorphirðu í Breiðholti til sex ára Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Marco Rubio á leið til Íslands „Dapurlegt pólitískt útspil hjá oddvita Samfylkingar“ Ekki búið að finna nýjan lögreglustjóra hátt í hálfu ári síðar Alvarlega slasaður eftir fall af svölum Árekstur við Hamraborg Engin aðstoð við próftöku og litaðar númeraplötur Uppsagnir hjá Klettabæ Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Kristrún tilbúin í aðgerðir Inga vildi alls ekki svara spurningum fréttamanns Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Sjá meira
Á síðasta ári var greint frá nýju efni á vímuefnamarkaði hér á landi, efni sem kallað er 4-CMC, sem virðist nú vera búið að ná fótfestu. Adam Erik Bauer, réttarefnafræðingur, hefur rannsakað leifar af vímuefnum sem finnast í skólpi landsmanna síðustu ár og hann segir í samtali við fréttastofu að til dæmis hafi greinileg aukning á notkun efnisins sést um verslunarmannahelgina. Svala Jóhannesdóttir, formaður Matthildarsamtakanna, segir efnið oftast selt undir nafninu Meþadrón. „4CMC er vímuefni sem er syntetískt [framleitt á tilraunastofu] sem þýðir að það er framleitt í raun ólöglega. Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi og á Norðurlöndunum síðustu ár og það er mikið verið að nota það í skemmtanalífinu,“ segir Svala í viðtali í hádegisfréttum Bylgjunnar. Leita til Matthildarsamtakanna til að fá efnagreiningu Efnið, sem er yfirleitt kristallað eða í duftformi, er örvandi vímugjafi sem Svala segir að hafi áhrif á hjarta- og æðakerfið. Hættan sé þó ekki á pari við notkun ópíóíða eða metamfetamíns. „Vímuefni sem eru framleidd ólöglega, aðalhættan með þau er að notandi veit aldrei nákvæmlega hvað hann er að innbyrða. Þess vegna hefur fólk sem hefur verið að nota MDMA á Íslandi verið að leita til okkar í Matthildarsamtökunum, sérstaklega eftir að fá að efnagreina efnið þannig að það viti í raun innihald efnisins og mögulegan styrkleika áður en það notar það.“ „Langstærsti vímugjafinn er áfengi“ Á vegum Matthildarsamtakanna hefur svokallað Matthildarteymi verið starfrækt í þrjú ár sem veitir skaðaminnkandi þjónustu í skemmtanalífinu, mætir á viðburði og býður aðstoð, meðal annars hvernig fólk geti dregið úr áhættu á bráðatilfellum og ofskömmtun. Svala tekur fram að blöndun vímuefna, til dæmis áfengis ofan í notkun 4CMC eða MDMA, ýti undir hættu á bráðatilfellum. „Við sjáum að á síðustu tveimur árum hefur fólk verið að leita til okkar út af meþadróni sérstaklega. Bæði er verið að óska eftir ráðleggingum varðandi skammtastærðir og öruggari vímuefnanotkun en líka aðallega til þess að koma og efnagreina efnið.“ „Þannig að þetta er efni sem er nýlegt á Íslandi og við sjáum að fleiri í skemmtanalífinu eru að nota meþadrón. Aðalefnið sem fólk er að nota í dag í skemmtanalífinu er samt fyrst og fremst MDMA, ketamín, kókaín og langstærsti vímugjafinn er áfengi,“ segir Svala. „Við sjáum þessar tölur mjög klárlega í okkar þjónustu.“
Lyf Fíkn Heilbrigðismál Mest lesið Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Innlent Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Innlent „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Innlent Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Innlent Syrgði Sovétríkin og hótaði notkun kjarnorkuvopna Erlent Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Innlent Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Innlent Ein matskeið og þá er dauðinn vís Innlent Menntaskólanemar mótmæla: Íslensk stúlka varð fyrir táragasi Erlent Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Innlent Fleiri fréttir Geri málið tortryggilegt að neita að svara „Við höfum séð mikla aukningu á því á Íslandi“ Íslensk skólastúlka varð fyrir táragasi í París Laug að Morgunblaðinu um nýjan KFC-stað Stefna á þrjú þúsund hektara en endurheimtu þrettán Ein matskeið og þá er dauðinn vís Beint: Opið málþing um heimilisleysi „Vissi að ég var ekki að haga mér eins og venjulegt fólk“ Lægð suðvestan úr hafi væntanleg til landsins Hvað þýðir sjö í nýju námsmati? Fundu mikið magn vímuefna og peninga við leit Sláandi hugmyndir íslenskra karla um ofbeldi Bjóða út sorphirðu í Breiðholti til sex ára Reglur um dvalarleyfi hertar og filippseyskar au pair úr sögunni Leggur til að þingmenn verði 85 í stað 63 Skipti engu hvort ummælin hafi verið sett fram í kaldhæðni Marco Rubio á leið til Íslands „Dapurlegt pólitískt útspil hjá oddvita Samfylkingar“ Ekki búið að finna nýjan lögreglustjóra hátt í hálfu ári síðar Alvarlega slasaður eftir fall af svölum Árekstur við Hamraborg Engin aðstoð við próftöku og litaðar númeraplötur Uppsagnir hjá Klettabæ Ingó veðurguð hafði betur í Landsrétti Kristrún tilbúin í aðgerðir Inga vildi alls ekki svara spurningum fréttamanns Ákærður fyrir að nauðga sofandi og ölvaðri dóttur sinni Væntingar um útspil tengt gjaldahækkunum Neituðu sök við þingfestingu Straumsvíkurmálsins Kveður svefnlyfin eftir átján ára notkun Sjá meira