„Lenda hreinlega í ákveðnum vandræðum“

„Miðað við það sem þeir segja sjálfir og ef maður horfir á stöðuna þá eru þeir að lenda hreinlega í ákveðnum vandræðum, það er ekkert flóknara en það,“ sagði Konráð S. Guðjónsson, hagfræðingur Viðskiptaráðs Íslands, um flugfélagið Icelandair í Brennslunni á FM957 í morgun.

Hlutabréfaverð flugfélagsins lækkaði um fjórðung í gær í kjölfar aðkomuviðvörunar síðastliðið sunnudagskvöld.

Konráð sagði hagnað flugfélagsins hafa dregist gríðarlega saman, olíuverð hækkað mikið og ýmiskonar vaxtarverkir sem hrjá flugfélagið.

Hann sagði samkeppni í flugi yfir Atlantshafið gríðarlega mikla sem er helsta leið Icelandair. Verð á flugfargjöldum hafa ekki hækkað samhliða því að kostnaður hefur aukist.

„Við finnum það líka því það hefur aldrei verið jafn ódýrt fyrir Íslendinga að fara til útlanda,“ sagði Konráð.

Náð að nýta staðsetninguna vel

Hann var spurður hvort að það sé mögulegt fyrir Icelandair að keppa á lággjalda flugmarkaði og þurfa um leið að borga laun eftir íslenskum kjarasamningum.

Konráð svaraði því til að það mætti svo sem spyrja sig að því en benti á að heilmikið vinni með íslenskum flugmarkaði, þar á meðal staðsetningin sem sé ein og sér lykilatriði fyrir Icelandair og WOW Air sem bæði hafa náð að nýta sér hana vel.

Hann sagði að vöxtur bæði Icelandair og WOW Air hefði gengið afar vel þar sem flugfélögin hafa náð fylla vélarnar hjá sér og auka markaðshlutdeildina.

Hættuleg skilaboð ef ríkið kemur til bjargar

Konráð sagði ansi margt þurfa að ganga á svo að íslenska ríkið komi Icelandair til aðstoðar og vonaðist hann til að svo yrði ekki.

„Það getur sent svolítið hættuleg skilaboð til þess sem ætlar að stofna flugfélag næst. Að hann hugsi sér að stækka sem mest á sem stystum tíma og vona að einhver bjargi sér,“ sagði Konráð.

Hann benti á að Icelandair sé með ansi gott vað fyrir neðan sig. Fyrirtækið sé ekki mikið skuldsett og sé með mikið reiðufé. Það á því að geta lifað við erfiðleika í rekstri í einhvern tíma.

Rætt var um hrunið á hlutabréfum flugfélagsins en Konráð benti á að verð á hlutabréfum flugfélagsins væri enn þrisvar sinnum hærra en það var fyrir sjö árum síðan. Nú væri vitað að verð hlutabréfanna hefði mögulega farið í óeðlilega hæð, áður en krónan styrktist, áður en laun hækkuðu, flugfargjöld lækkuðu enn frekar og olíuverð hækkaði.

Hann sagði fregnir af fjölgun flugfarþega um Keflavíkurflugvöll í júní mánuði óvænta en ánægjulega en óvíst er hvað það hefur að segja um fjölda ferðamanna hér á landi því að hlutfall skiptifarþega, það er þeirra sem einungis millilenda hér á landi og fara aldrei út fyrir Flugstöð Leifs Eiríkssonar, skekki þá tölu mikið.

Vita lítið um fjárhagsstöðu WOW Air

Konráð sagði að annað sem væri ákveðin mótsögn í þessu, þegar kemur að fréttum af samdrætti í ferðaþjónustunni, að á sama tíma birti WOW Air að sætanýting flugfélagsins væri í topp og mikill vöxtur hjá fyrirtækinu.

„Sem er gott en málið er að við vitum ekkert um hver fjárhagsstaðan er þar og margt af því sem er að hrjá Icelandair hlýtur að hrjá WOW Air líka. Þar sem WOW Air er ansi stórt og mikilvægt fyrirtæki, þá er það svolítið óheppilegt þegar maður er að reyna að skyggnast inn í hvað er fram undan í hagkerfinu,“ sagði Konráð.

Flugfélögin tvö eru afar mikilvæg íslensku efnahagslífi en samanlagt standa þau undir átta af hverjum tíu áætlunarferðum héðan til útlanda.

Á vef Túrista er greint frá því að WOW Air hafi afhent Samgöngustofu ársreikning fyrir árið 2017  en ekki sé enn vitað hvort félagið hafi skilað tapi á síðasta ári.

Betur í stakk búin að takast á við niðursveiflu

Tíðindi af samdrætti í ferðaþjónustunni sem hefur verið meginstoð í atvinnulífinu á Íslandi vakti upp spurningar hjá þáttastjórnendum um möguleika á öðru hruni eða einhverskonar samdrætti í efnahagslífinu.

Konráð sagði að ef það yrði einhverskonar niðursveifla í efnahagslífinu þá sé staðan á Íslandi í dag öðruvísi en fyrir hrunið árið 2008. Skuldsetning heimila og fyrirtækja sé lítil og margt sem bendi til þess að Íslendingar séu betur í stakk búnir til að takast á við niðursveiflu. Það muni alltaf verða tímabundnir efnahagserfiðleikar en hægt sé að reyna að koma í veg fyrir þá og vera undir það búinn að takast á við slíka erfiðleika.

Sami fjöldi og árið 2014 ef ferðamönnum fækkar um helming

Hann tók sem dæmi að ef ferðamönnum hér á landi myndu fækka um 50 prósent þá yrði fjöldi þeirra sá sami og árið 2014, þegar mörgum þótti jafnvel of mikið af ferðamönnum á Íslandi.

Ástandið gæti reynst blóðugt fyrir marga í stuttan tíma þar sem harkaleg aðlögun yrði en svo muni lífið halda áfram.