„Okkur hugnast engan veginn að það sé miðað við hausatölu“

Skiptar skoðanir eru meðal sveitarstjórnamanna um mikilvægi þess að sameina sveitarfélög. Drög að þingsályktunartillögu sem meðal annars felur í sér að lögbundinn lágmarksíbúafjöldi sveitarfélaga miðist við þúsund íbúa var kynnt í gær. Oddviti eins minnsta sveitarfélag landsins segir að sér hugnist ekki að miðað við sé íbúafjölda sveitarfélaganna.

Samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytið hefur birt til umsagnar tillögu til þingsályktunar um stefnumótandi áætlun ríkisins í málefnum sveitarfélaga fyrir árin 2019-2033 í samráðsgátt stjórnvalda.

Sveitarfélög eru nú 72 talsins en 40, eða 55,6%, eru með færri en eitt þúsund íbúa.

Færri en hundrað íbúar búa í sjö sveitarfélögum landsins, níu hafa á bilinu hundrað til þrjúhundruð íbúa og í 26 sveitarfélögum eru íbúar á bilinu þrjúhundruð til 999. Í þessum fjörutíu sveitarfélögum búa innan við 5% þjóðarinnar en í hinum þrjátíu og tveimur sveitarfélögunum búa yfir 95% íbúanna.

Samkvæmt tillögunni er þannig gert ráð fyrir að þessi fjörutíu sveitarfélög sameinist öðrum með það að markmiði að árið 2026 búi að minnsta kosti þúsund manns í hverju sveitarfélagi landsins. Þessu markmiði verði náð í skrefum. 

Formaður starfshóps sem falið var að undirbúa stefnumótunina segir meginmarkmiðið með tillögunum vera að efla sveitarstjórnarstigið. Gert sé ráð fyrir að íbúakosning fari fram á hverjum stað áður en að sameiningu verður.

„Það eru allt of mörg sveitarfélög sem eru undir þeim mörkum sem að við teljum líklegt að sveitarfélögin geti talist sjálfbær,“ segir Valgarður Hilmarsson, formaður starfshópsins sem skilaði tillögunum.

Bolvíkingar stefna á fjölgun

Jón Páll Hreinsson, bæjarstjóri í Bolungarvík telur litla stemningu vera meðal íbúa þar fyrir sameiningu.

„Mér er það til efs að það yrði samþykkt í kosningum eins og staðan er í dag,“ segir Jón Páll.

Bolvíkingum hugnist frekar að fjölga íbúum.

„Það voru fyrstu viðbrögð okkar að starta verkefninu Bolungarvík 1000plús og við ætlum í rauninni, burtséð frá því að farið verði í einhvers konar sameiningarviðræður eða ekki þá ætlum við að ná okkur yfir þúsund þannig að þessar tillögur hafi ekki áhrif á okkur,“ segir Jón Páll.

„Ætla menn að vera í tröppugangi næstu árin að stækka sveitarfélögin í einhverjum smáskorpum?“

Í kvöldfréttum Stöðvar 2 var einnig rætt við Árna Hjörleifsson, oddvita Skorradalshrepps, eins fámennasta sveitarfélags landsins. Hann var ekki hrifinn af tillögunum sem liggja fyrir.

„Okkur hugnast engan veginn að það sé miðað við hausatölu. Við teljum að það séu miklu fleiri þættir sem þarf að taka tillit til heldur en hausatala. Hver á sú hausatala að vera? Á hún að vera 250, á hún að vera þúsund, fimm þúsund, tíu þúsund eða hundrað þúsund? Ég vil að menn finni fyrst þessa tölu áður en að farið verði í þessar sameingar. Ætla menn að vera í tröppugangi næstu árin að stækka sveitarfélögin í einhverjum smáskorpum? Menn verða þá meira og minna í sameiningarviðræðum til margra ára með þessu áframhaldi,“ sagði Árni. 

Hann telur það farsælla að sveitarfélög fái sjálf að ákveða sína framtíð, enda spili margt annað inn í dæmið en íbúafjöldi sveitarfélaga.

„Ég tel að sveitarfélögin eigi að ráða því frekar sjálf, að það verði fólk á heimavelli sem ákvarði hvort það verði hagkvæmara að sameinast því það eru landfræðilegar aðstæður, það eru tekjur, fyrirtækjasamsetning og annað sem skiptir miklu meira máli en hausatala.“