Getum haft áhrif á hversu hratt og mikið sjávarmál hækkar

Allir jöklar eru að bráðna og yfirborð sjávar mun hækka meira á þessari öld en fyrri spár gerðu ráð fyrir. Þetta er meðal þess sem kemur fram í nýrri svartri skýrslu Sameinuðu þjóðanna um áhrif loftslagsbreytinga á höf og jökla. Umhverfisráðherra ætlar að verja 250 milljónum króna í vöktun á súrnun sjávar og á jöklum.

Spurningin sem við stöndum frammi fyrir er ekki hvort heldur hversu mikið yfirborð sjávar mun hækka á næstu áratugum? Með samstilltum aðgerðum væri hægt að draga verulega úr þeirri hækkun.

Getum haft áhrif

„Sjávarstöðubreytingar eru eitthvað sem munu verða með okkur næstu aldir, það mun gerast jafnvel þó við drögum úr losun núna, en við getum hins vegar haft áhrif á hversu mikið mun hækka og hversu hratt,“ segir Halldór Björnsson, hópstjóri loftslagsrannsókna hjá Veðurstofu Íslands, um skýrsluna.

Áhrifum þeirrar einnar gráðu hlýnunar sem orðið hafa á jörðinni frá upphafi iðnbyltingarinnar á höfin, jökla og snjóþekju er lýst í skýrslu milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar sem birtist í dag.

Þrenns konar áhrif á Íslandi

Helstu áhrif á Ísland má skipta í þrennt; áhrifin á jökla og íshvelin sem bráðna hraðar en áður, breytingar á vistkerfi sjávar og áhrif þessa á sjávarstöðubreytingar.

Fyrirhugaðar eru breytingar á náttúruvá hér á landi sem stafa af hopi jökla og þiðnun sífreris sem veldur skriðuhættu.

Fiskveiðistjórnun mikilvæg

Í skýrslunni er komið inn á áhrif þessarar þróunar á fiskistofna en nú þegar hefur loðnustofninn hopað og makríll gengið inn á svæði við Ísland.

„En að öðru leyti er minnst á í skýrslunni um mikilvægi öflugrar fiskveiðistjórnar. Við höfum á Íslandi haft öfluga fiskveiðistjórnun og mikilvægt að við höldum því áfram þannig að við getum stýrt álagi á stofna í samræmi við breytingar í umhverfisþáttum.“

Hægt að koma í veg fyrir verstu framtíðarsýnina

Draga þarf hratt úr losun til að koma í veg fyrir verstu framtíðarsýnina og bæta strandvarnir og fráveitur fyrir aftakaflóð.

„Það er mjög mikilvægt að skipulagsyfirvöld verði mjög vel á verði af því að sjávarstöðuhækkun, þó hún kunni að verða minni hér en annars staðar, þá er ákveðin óvissa. Og hún verður alltaf að lokum þó nokkur því þegar jöklar og stóru íshvelin eru komin af stað þá mun það taka þau mjög langan tíma að hætta að hækka sjávarstöðu,“ segir Halldór.

Mikilvægt framlag Íslands

Umhverfisráðherra skrifaði undir samkomulag við Hafrannsóknastofnun og Veðurstofu Íslands í dag sem færir stofnununum rúmar 250 milljónir króna til að efla vöktun á hopandi jöklum og súrnun sjávar næstu fimm árin. Ráðherra segir verkefnið geta gefið mikilvægar upplýsingar.

„Til þess að nota hér heima við aðlögun á þeim breytingum sem eru að verða. En eru líka mikilvægt framlag Íslands á alþjóða vettvangi til að auka þekkingu á áhrifum loftslagsbreytinga,“ segir Guðmundur Ingi Guðbrandsson umhverfisráðherra.

Þá mun Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra, kynna niðurstöðu skýrslunnar á leiðtogafundi Sameinuðu þjóðanna klukkan níu að íslenskum tíma í New York í kvöld.