Óvottaðar sætafestur bognuðu og farþegar köstuðust fram

Sætafestur sem notaðar voru til að festa sæti í hópbifreið sem lenti í árekstri á Vesturlandsvegi í fyrra bognuðu við áreksturinn og voru án vottunar. Þetta kemur fram í skýrslu Rannsóknarnefndar samgönguslysa, sem segir brýnt að flýta framkvæmdum á Vesturlandsvegi. Ökumaður fólksbifreiðar sem ekið var framan á hópbifreiðina lést í slysinu.

Slysið varð á Vesturlandsvegi við bæinn Enni þann 4. júní í fyrra. Fólksbílnum, sem var af gerðinni Volkswagen Golf, var ekið yfir á rangan vegarhelming í framúrakstri og beint framan á hópbifreiðina, af gerðinni Toyota, sem ekið var úr gagnstæðri átt. Ökumaður fólksbílsins lést í slysinu. Í hópferðabílnum var móðir með sjö börn sín og eitt systkinabarn. Öll slösuðust þau og þar af fjögur alvarlega.

Styrkur festinganna og frágangur ófullnægjandi

Í skýrslu rannsóknarnefndarinnar segir að báðar bifreiðarnar hafi verið teknar til rannsóknar eftir slysið. Tveir þriggja sæta bekkir höfðu verið settir í hópbifreiðina á Íslandi þegar hún var keypt ný, fyrir milligöngu umboðsaðila bifreiðarinnar. Bekkirnir voru smíðaðir hér á landi og útbúnir þriggja punkta beltum sem fest voru í bekkina sjálfa.

Styrkur sætafestanna var þó ekki nægur til að standast álagið sem myndaðist í árekstrinum þegar farþegarnir köstuðust fram. Sætafesturnar bognuðu þannig fram á báðum bekkjunum, sem varð þess valdandi að farþegarnir köstuðust fram á sætisbökin fyrir framan. Álagið á sætin jókst því við áreksturinn og sætisbök farþegasætanna við hlið ökumannsins bognuðu talsvert.

Þá hefur rannsókn málsins auk þess leitt í ljós að sætafesturnar voru smíðaðar hér á landi og voru án vottunar. Einn bolti rifnaði upp úr gólfinu og annar slitnaði í sundur. Að mati bíltæknisérfræðings var styrkur festanna og frágangur þeirra ófullnægjandi.

 

Á miklum hraða í framúrakstrinum

Við rannsókn á fólksbifreiðinni kom ekkert fram sem skýrt getur orsök slyssins. Ökumaður hennar var spenntur í öryggisbelti en hlaut banvæna höfuðáverka í slysinu. Þá var bifreið hans töluvert léttari en hópbíllinn og kastaðist aftur á bak við áreksturinn.

Samkvæmt vitnisburði vitna var ökuhraði bifreiðarinnar töluvert meiri en 85-90 km/klst þegar áreksturinn varð.

Sennilega ekki í öryggisbelti

Í skýrslunni kemur einnig fram að beltastrekkjari ökumanns hópbifreiðarinnar sprakk út í slysinu og var beltið fast upp við hurðarpóstinn. Ökumaðurinn hafi því sennilega ekki verið spenntur í öryggisbelti en hann kastaðist fram á loftpúðann sem sprakk út við áreksturinn.

Fjögurra ára barn sat í barnabílstól í miðjuframsæti bílsins. Sætisbak farþeganna við hlið ökumanns bognaði talsvert fram í árekstrinum og varð þess valdandi að barnið kastaðist fram á mælaborðið og hlaut alvarlega andlitsáverka.

Eins er talið líklegt að þriggja ára barn í barnabílstól sem sat fyrir aftan ökumann hafi kastast fram á sætisbak ökumannssætis þegar sæti þess bognaði fram við áreksturinn.

 

Brýnt að flýta framkvæmdum á Vesturlandsvegi

Rannsóknarnefnd beinir því til Samgöngustofu og bílaumboða að yfirfara reglur um breytingu á sætaskipan og fjölda farþegasæta í bifreiðum þannig að fyrirbyggja megi að óvottuð sæti og festingar séu settar í bifreiðar. Nefndin bendir enn fremur á að yfirfara þurfi reglur um festingar öryggisbelta.

Mikilvægt sé að huga að því að festingar öryggisbelta séu nægjanlega sterkar og rétt staðsettar þegar sætaskipan er breytt. Þá sé brýnt að ökumenn sýni fyllstu aðgæslu við framúrakstur.

Nefndin bendir einnig á að umferð um Vesturlandsveg á staðnum þar sem slysið varð sé mikil, að meðaltali um tíu þúsund ökutæki á sólahring.

„Að mati nefndarinnar er afar brýnt að aðgreina akstursáttir á vegum þar sem umferð er mikil til að fyrirbyggja framanákeyrslur. Í samgönguáætlun 2019–2033 er gert ráð fyrir að framkvæmdir við aðgreiningu akstursátta á Vesturlandsvegi hefjist árið 2019 og ljúki árið 2022. Nefndin hvetur stjórnvöld til að flýta framkvæmdum,“ segir í skýrslu rannsóknarnefndar.