Önnur ríki harma uppsögn Bandaríkjanna á Parísarsamkomulaginu

Evrópusambandsríki eru nú sögð vinna að því að halda lífi í Parísarsamkomulaginu eftir að Bandaríkjastjórn hóf formlegan undirbúning að því að segja sig fram tímamótasamningnum um alþjóðlegar aðgerðir í loftslagsmálum. Leiðtogar annarra ríkja harma ákvörðun ríkisstjórnar Donalds Trump Bandaríkjaforseta.

Bandaríkin verða eina ríki heims sem ekki á aðild að Parísarsamkomulaginu. Úrsögnin tekur gildi daginn eftir forsetakosningarnar í Bandaríkjunum í nóvember á næsta ári. Trump og ríkisstjórn hans hafa haldið því fram að samkomulagið leggi „ósanngjarnar“ efnahagslegar byrðar á Bandaríkjamenn þrátt fyrir að þeir ásamt Kínverjum séu þær þjóðir sem hafa losað mest af gróðurhúsalofttegundunum sem valda nú loftslagsbreytingum á jörðinni.

Ákvörðunin er talin geta grafið undan samkomulaginu og gefa öðrum ríkjum afsökun til að segja sig mögulega frá því síðar. Markmið Parísarsamkomulagsins er að halda hnattrænni hlýnun innan við 2°C á þessari öld, og helst 1,5°C, til að koma í veg fyrir verstu afleiðingar loftslagsbreytinga á lífríki jarðar og samfélög manna.

Svenja Schulze, umhverfisráðherra Þýskalands, sagði að sem betur fer væru engin merki enn sem komið er um að úrsögn Bandaríkjanna hafi „dómínóáhrif“ þar sem fleiri ríki segðu sig frá samkomulaginu.

„Afgangurinn af heiminum stendur saman til að verja loftslagið,“ sagði Schulze í yfirlýsingu og benti á að jafnvel Rússar hefðu nýlega skrifað undir samkomulagið.

Kína og Frakkland ætla að sýna samstöðu

Talskona framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins sagði í yfirlýsingu að Parísarsamkomulagið væri komið til að vera um leið og hún harmaði úrsögn Bandaríkjanna. Sambandið vonist til þess að Bandaríkin taki þráðinn upp aftur síðar, að því er segir í frétt Reuters.

Breska ríkisútvarpið BBC segir að Emmanuel Macron, forseti Frakklands, og Xi Jinping, forseti Kína, fundi í Beijing á morgun. Þar ætli þeir að skrifa undir yfirlýsingu um að Parísarsamkomulagið verði ekki tekið aftur.

Talsmaður kínverska utanríkisráðuneytisins segir að stjórnvöld þar hafi vonast til þess að Bandaríkin öxluðu meiri ábyrgð í stað þess að leggja fram „neikvæða orku.“ Talsmaður japönsku ríkisstjórnarinnar lýsti yfir vonbrigðum með ákvörðun Bandaríkjastjórnar. Rússar segja Bandaríkin hafa „grafið verulega undan“ Parísarsamkomulaginu.

Ákvörðun Trump hefur einnig sætt harðri gagnrýni heima fyrir. Nancy Pelosi, forseti fulltrúadeildar Bandaríkjaþings og einn leiðtoga Demókrataflokksins, fordæmdi úrsögnina og sagði hana „selja framtíð barnanna okkar“.

Losun hefur aukist aftur í Bandaríkjunum samhliða afnámi og útvötnun aðgerða

Trump hefur ítrekað farið með fleipur um eðli Parísarsamkomulagsins í gegnum tíðina. Samkomulagið er ekki lagalega bindandi og með því samþykkja ríki að setja sér eigin markmið um að draga úr losun gróðurhúsalofttgunda.

Mike Pompeo, utanríkisráðherra Bandaríkjanna, fullyrti að Bandaríkin væru leiðandi í að draga úr losun í heiminum í tísti þar sem hann tilkynnti um að formlegu undirbúningur að úrsögninni væri hafinn.

Losun Bandaríkjanna hafði dregist saman þrjú ár í röð þangað til í fyrra. Ástæða þess hefur meðal annars verið rakin til mikils uppgangs í vinnslu og nýtingu jarðgass í Bandaríkjunum. Bruni jarðgass losar minna af gróðurhúsalofttegundum en á kolum og olíu.

Í tíð Trump hefur Bandaríkjastjórn aftur á móti afnumið og útvatnað loftslagsaðgerðir sem fyrri ríkisstjórn Baracks Obama hafði ákveðið og áttu að draga úr losun gróðushúsalofttegunda, sérstaklega frá orkuverum og samgöngum. Losun í Bandaríkjunum tók þannig kipp í fyrra, þann næst mesta í um tuttugu ár.

Bandaríkjamenn bera ábyrgð á um 15% allrar losunar gróðurhúsalofttegunda í heiminum þrátt fyrir að þeir séu aðeins um 4,4% jarðarbúa.

Today we begin the formal process of withdrawing from the Paris Agreement. The U.S. is proud of our record as a world leader in reducing all emissions, fostering resilience, growing our economy, and ensuring energy for our citizens. Ours is a realistic and pragmatic model.

— Secretary Pompeo (@SecPompeo) November 4, 2019