Ljóst að ein­stak­lings­bundnar sótt­varnir hafi brugðist

„Við erum að sjá það að það er að verða töluverð aukning á síðustu dögum í smiti úti í samfélaginu og utan sóttkvíar. Það er greinilegt á rakningunni og öllum þeim gögnum sem við höfum að smit hefur sloppið út og þegar við byggjum á þeirri reynslu sem við höfum fengið í hinum bylgjunum, bæði fyrstu bylgjunni og þriðju bylgjunni sérstaklega, þá fórum við ekki að ná árangri fyrr en við fórum að nýta okkur þessar harðari aðgerðir,“ sagði Þórólfur Guðnason í kvöldfréttum Stöðvar 2.

Hann segir að í vetur hafi sóttvarnayfirvöld stundum verið að prófa sig áfram með minna íþyngjandi eða markvissari aðgerðum en þær hafi greinilega ekki virkað fyrr en farið var að beita harðari aðgerðum sem giltu fyrir alla.

„Ég held að það sé lærdómurinn sem við erum að draga núna. Við erum að eiga við meira smitandi afbrigði veirunnar og afbrigði sem veldur meiri veikindum, fleiri spítalainnlögnum og alvarlegri veikindum hjá börnum. Þetta er reynsla sem við höfum séð frá Noregi og hinum Norðurlöndunum, þeir eru akkúrat í þeim sporum. Þannig að ég held að það sé mjög mikilvægt fyrir okkur að grípa til harðra aðgerða núna og vonast til að þær geti staðið tiltölulega stutt yfir og við getum farið aftur að slaka á,“ sagði Þórólfur.

Segir gagnrýnisraddir alltaf heyrast

Hertar sóttvarnaaðgerðir sem kynntar voru í dag munu gilda í þrjár vikur frá og með miðnætti í dag. Þórólfur segir að þær muni gilda í þann tíma þar sem taki tvær til þrjár vikur til að sjá hvort aðgerðirnar hafi borið árangur eða ekki.

Einhverjar gagnrýnisraddir hafa heyrst vegna aðgerðanna og þá sérstaklega að yfirvöld hafi ekki gripið til þeirra fyrr í vikunni þegar blikur voru á lofti um að hópsmit væri komið upp. Þórólfur segir að gagnrýnisraddir muni alltaf heyrast, sama til hvaða aðgerða sé gripið.

„Það er alltaf þannig að sama hvað við gerum eru alltaf einhverjir sem finnst við hafa verið of sein og öðrum finnst að við hefðum getað beðið lengur og þetta sé allt of vægt eða allt of hart,“ segir Þórólfur.

„Ég held að við verðum að byggja á þeim gögnum sem við höfum, þó það hafi verið óljós teikn á lofti frá síðustu helgi að eitthvað væri í aðsigi þá efast ég um að við hefðum náð góðri samstöðu strax þá að grípa til mjög harðra aðgerða. Ég held líka að einn til tveir dagar til eða frá skipti ekki sköpum í þessu.“

Fjórða bylgjan ekki hafin

Er fjórða bylgja faraldursins hafin eða erum við að reyna að koma í veg fyrir hana?

„Ég myndi kannski frekar segja að það sé verið að reyna að koma í veg fyrir fjórðu bylgjuna. Við erum með ákveðna hópsýkingu. Við höfum verið með þrjár hópsýkingar á síðustu vikum, tvær af þeim tengjast, með sömu veiru og við erum búin að sjá hvernig þær tengjast,“ segir Þórólfur.

„Svo er það þessi þriðja hópsýking sem við getum ekki rakið hvaðan kemur þannig að ég held að við höfum nokkuð glögga mynd af því hvað er að gerast.“

Hann segir ljóst að þessa fjölgun smita megi rekja til þess að einstaklingsbundnar sóttvarnir hafi brugðist.

„Ég held að það sé nokkuð ljóst að það er þessi einstaklingsbundna hegðun sem bregst. Hún bregst í þessum grundvallaratriðum sem við erum alltaf að hamra á. Í fyrsta lagi þarf fólk sem finnur til einkenna eða er veikt að halda sig til hlés, fari í sýnatöku og bíði eftir niðurstöðunni,“ segir Þórólfur.

„Og í öðru lagi að þeir sem eiga að vera í sóttkví að þeir fari eftir þeim reglum sem eru í gangi. Ég held að við sjáum það ítrekað að þegar eitthvað af þessu bregst þá skapast þessi hætta og þá förum við að fá meiri útbreiðslu.“

„Það hefur einhvern vegin smogið inn, fram hjá kerfinu okkar“

Hann segir að vitað sé um nokkur dæmi þess að fólk virði ekki sóttkví.

„Þess vegna erum við alltaf að hamra á þessu.“

Hann segir að ekki hafi tekist að rekja hópsmitið, sem tengist skólum og íþróttamiðstöðvum, til landamæranna.

„Það hefur einhvern vegin smogið inn, fram hjá kerfinu okkar. Það eru margir möguleikar til þess. Það eru fjölmörg atriði sem geta gert það að verkum að fólk sleppi fram hjá. Það er fólk sem er undanþegið skimun, er bólusett og svo framvegis. Maður getur velt því upp úr sér alveg endalaust en það er sama hvaða kerfi sem við setjum upp, það er alltaf einhver möguleiki.“